کاوهٔ دادخواه

چو ضحّاک شد بر جهان شهریار⁂بر او سالیان انجمن شد هزار

نهان گشت کردارِ فرزانگان⁂پراگنده شد نامِ دیوانگان

هنر خوار شد، جادوی ارجمند⁂نهان راستی، آشکارا گزند

برآمد برین روزگارِ دراز⁂کشید اژدها را به تنگی فراز

چنان بُد که ضحّاک را روز و شب⁂به نامِ فریدون گشادی دو لب

ز هر کشوری مِهتران را بخواست⁂که در پادشاهی کند پشت راست

از آن پس چنین گفت با موبدان⁂که ای پرهنر با گهر بِخْردان

مرا در نهانی یکی دشمن است⁂که بر بِخْردان این سخن روشن است

به سال اندکی و به دانش بزرگ⁂گَوی، بدنژادی، دلیر و سترگ

یکی مَحضر اکنون بباید نوشت⁂که جز تخمِ نیکی سپهبد نکِشت

ز بیمِ سپهبد همه راستان⁂بر آن کار گشتند همداستان

بر آن محضرِ اژدها ناگزیر⁂گواهی نوشتند بُرنا و پیر

هم‌آنگه یکایک ز درگاهِ شاه⁂برآمد خروشیدنِ دادخواه

ستم‌دیده را پیشِ او خواندند⁂برِ نامدارانْش بنشاندند

بدو گفت مِهتر به رویِ دُژم⁂که برگوی تا از که دیدی ستم؟

خروشید و زد دست بر سر ز شاه⁂که شاها منم کاوهٔ دادخواه

یکی بی‌زیان مردِ آهنگرم⁂ز شاه، آتش آید همی بر سرم

تو شاهی و گر اژدها پیکری⁂بباید بدین داستان داوری

که گر هفت کشور به شاهیِ تو راست⁂چرا رنج و سختی همه بهرِ ماست؟

سپهبد به گفتارِ او بنگرید⁂شگفت آمدش کان سخن‌ها شنید

بدو باز دادند فرزندِ او⁂به خوبی بجُستند پیوندِ او

بفرمود پس کاوه را پادشا⁂که باشد بر آن محضر اندر گوا

چو برخواند کاوه همه محضرش⁂سَبُک سوی پیرانِ آن کشورش

خروشید کای پایمردانِ دیو⁂بریده دل از ترسِ گیهان‌خدیو

همه سوی دوزخ نهادید روی⁂سپُردید دل‌ها به گفتارِ اوی

نباشم بدین محضر اندر گوا⁂نه هرگز براندیشم از پادشا

خروشید و برجَست لرزان ز جای⁂بدَرّید و بسپُرد محضر به پای

چو کاوه برون شد ز درگاهِ شاه⁂بر او انجمن گشت بازارگاه

همی بر خروشید و فریاد خواند⁂جهان را سراسر سوی داد خواند

از آن چرم کاهنگران پشتِ پای⁂بپوشند هنگامِ زخمِ درای

همان کاوه آن بر سرِ نیزه کرد⁂همان‌گه ز بازار برخاست گرد

خروشان همی رفت نیزه به دست⁂که ای نامدارانِ یزدان‌پرست

کسی کاو هوایِ فریدون کند⁂دل از بندِ ضحّاک بیرون کند

بپویید کاین مِهتر آهرمن است⁂جهان‌آفرین را به دل دشمن است

همی رفت پیش اندرون مردِ گُرد⁂جهانی بر او انجمن شد، نه خُرد

بدانست خود کافریدون کجاست⁂سر اندر کشید و همی رفت راست

بیامد به درگاهِ سالارِ نو⁂بدیدندش آنجا و برخاست غَو

فریدون چو گیتی بر آن گونه دید⁂جهان پیشِ ضحّاک وارونه دید

همی رفت منزل به منزل چو باد⁂سری پر ز کینه، دلی پر ز داد

همه بام و در، مردمِ شهر بود⁂کسی کِش ز جنگاوری بهر بود

به شهر اندرون هر که بُرنا بُدند⁂چه پیران که در جنگ دانا بُدند

سوی لشکرِ آفریدون شدند⁂ز نیرنگِ ضحّاک بیرون شدند

پس آن‌گاه ضحّاک شد چاره‌جوی⁂ز لشکر سوی کاخ بنهاد روی

ز بالا چو پی بر زمین برنهاد⁂بیامد فریدون به کردارِ باد

بر آن گُرزهٔ گاوسر دست بُرد⁂بزد بر سرش، تَرگ بشکست خُرد

بیاورد ضحّاک را چون نَوَند⁂به کوهِ دماوند کردش به بند

از او نامِ ضحّاک چون خاک شد⁂جهان از بدِ او همه پاک شد