نویسندگان داستان کوتاه

نویسنده‌ی روسیِ اوکراینی‌تبار، یکی از پایه‌گذاران رئالیسم و طنزِ تلخ در ادبیات روس. داستایفسکی گفت: «همه‌ی ما از زیر شنل گوگول بیرون آمده‌ایم.» «شنل»، «دماغ» و «بازرس» از مهم‌ترین آثار اوست.

بزرگ‌ترین رمان‌نویسِ دوره‌ی ویکتوریایی و یکی از محبوب‌ترین نویسندگانِ تاریخِ ادبیاتِ انگلیسی. آفریننده‌ی «الیور توییست»، «دیوید کاپرفیلد»، «آرزوهای بزرگ» و «سرودِ کریسمس». دیکنز با همدلیِ ژرف با فقرا و کودکان، و با شخصیت‌پردازیِ بی‌همتا، وجدانِ اجتماعیِ عصرِ خود را بیدار کرد.

رمان‌نویس و متفکرِ روس، یکی از ژرف‌اندیش‌ترین نویسندگانِ تاریخِ ادبیات. آثارِ بزرگش — «جنایت و مکافات»، «برادران کارامازوف»، «ابله» و «شیاطین» — به کاوشِ روان‌شناسانه‌ی ژرفِ آزادی، رنج، ایمان و وجدانِ آدمی می‌پردازند. داستایوسکی نویسنده‌ی تردید و ایمان هر دو بود؛ کسی که پرسش‌های بزرگِ انسان را بی‌پاسخِ آسان رها نمی‌کرد. داستان‌های کوتاهش، مانندِ «خواب مرد مضحک»، در ابعادی کوچک همان مضامینِ رستگاری و انسانیت را در خود دارند.

رمان‌نویس، داستان‌نویس، نمایش‌نامه‌نویس و فیلسوفِ روس، یکی از بزرگ‌ترین نویسندگانِ تاریخِ ادبیات. «جنگ و صلح» و «آنا کارنینا» را در کنارِ آثارِ هومر، دانته و شکسپیر می‌نشانند. تولستوی در نیمه‌ی دومِ عمر دگرگونیِ معنوی‌ای پیدا کرد، از روایتِ پُر شخصیت به داستان‌های اخلاقیِ کوتاه و موعظه‌ای رو آورد، و آموزه‌ای از مسیحیتِ مردمی و عدمِ خشونت پایه گذاشت که گاندی و مارتین لوتر کینگ از آن الهام گرفتند.

نویسنده و طنزپردازِ آمریکایی، مشهور به داستان کوتاهِ «بانو، یا ببر؟» که با پایانِ بازِ مشهورش به یکی از معماهای ادبیِ دایمیِ ادبیات بدل شد. در کنارِ داستان‌های پری‌وار، آثارش ترکیبِ خرد و شیطنت است.

نویسنده‌ی آمریکایی، پدرِ ادبیات آمریکا به گفته‌ی همینگوی. طنز تیز و زبانِ مردمیِ آثارش — «هاکلبری فین»، «تام سایر» و داستان‌های کوتاه — بنیادِ ادبیات مدرنِ آمریکایی است.

داستان‌کوتاه‌نویسِ بزرگِ فرانسوی و شاگردِ بی‌مانندِ فلوبر. در عمرِ کوتاه و پرفروغش بیش از سیصد داستانِ کوتاه نوشت که آن‌ها را در شمارِ شاهکارهای جهانیِ این گونه‌ی ادبی نشانده. سبکش روشن، فشرده و عاری از زاید است؛ پایان‌هایش طنزآمیز و گاه گزنده. موپاسان روایت‌گرِ زندگیِ روزمره‌ی طبقاتِ متوسط و فرودست، دهقانان نورماندی و کارمندانِ پاریس است، و در پسِ هر داستانش نگاهی سرد به ضعفِ آدمی، غرور و فریب می‌درخشد.

شاعر، نمایش‌نامه‌نویس و داستان‌نویسِ ایرلندی، چهره‌ی مرکزیِ مکتبِ زیبایی‌گرایی در پایانِ سده‌ی نوزدهم. آثارش ـ از «تصویرِ دوریان گری» تا داستان‌های پری‌وارِ «شاهزاده‌ی خوشبخت» و «غولِ خودخواه» ـ به طنز، حکمت و حسی عمیق از زیبایی و رنج آغشته است.

پزشک، نویسنده و خالق شرلوک هلمز ـ کارآگاهی که جهانی شد. کانن دویل با ابداع شخصیت هلمز و دکتر واتسون، شاکله‌ی داستان جنایی مدرن را پی ریخت. آثار او در مجموعه‌ی «گذرگاه‌های شرلوک هلمز» بنیان‌گذار نوع ادبی «معما + استدلال» شد.

نویسنده، نمایشنامه‌نویس و پزشکِ روس، یکی از بزرگ‌ترین استادان داستان کوتاه در ادبیات جهان. حدود ۶۰۰ داستان کوتاه و ۱۳ نمایشنامه از او بر جای مانده است. چخوف می‌گفت: «طبابت همسرِ قانونیِ من است و ادبیات معشوقه‌ام.» بنیان‌گذارِ مدرنیسم در داستان کوتاه، هنرمندِ ایجاز و دلالتِ غیرمستقیم.

استاد داستان کوتاهِ آمریکایی، مشهور به پایان‌بندی‌های غافل‌گیرکننده و طنزِ تلخ. در نیویورک زیست و از مردم کوچه و بازار نوشت ـ از فروشنده‌ی فقیر تا کارمندِ کم‌مزد. مهم‌ترین آثارش «هدیه‌ی مجوسان»، «آخرین برگ» و «بعد از بیست سال» است.

نویسنده و نمایشنامه‌نویسِ بزرگِ روس، یکی از چهره‌های شاخصِ ادبیاتِ روسی در سده‌ی بیستم. زندگیِ پر فراز و نشیب گورکی — از یتیمی و کارگری در کارگاه‌های نان و کفش، تا تبعید و شهرت جهانی — به نوشتارش روحی ویژه بخشید. آثاری چون «مادر»، «کودکی» و داستان‌های کوتاهش، صدای کارگران، گدایان و آدم‌های فرودست بود. در نثرش رمانتیسمی شورانگیز با نگاهی واقع‌گرایانه و دلسوزانه به رنج بشری در می‌آمیزد.

نویسنده‌ی بریتانیایی، استاد طنزِ سیاه و داستانِ کوتاهِ نیش‌دار. با نام مستعارِ «ساکی» می‌نوشت. در جنگ جهانی اول کشته شد. داستان‌هایش ـ مانند «پنجره‌ی باز» و «توبرموری» ـ نقدِ گزنده‌ی طبقه‌ی متوسطِ ادواردیِ انگلستان است.

نویسنده، روزنامه‌نگار و فعالِ سوسیالیستِ آمریکایی، از پُرخواننده‌ترین نویسندگانِ سده‌ی بیستمِ آمریکا. در سال‌های نوجوانی به جستجوی طلا به یوکانِ آلاسکا رفت و آنجا تجربه‌هایی به دست آورد که سرچشمه‌ی شاهکارهای «آوای وحش»، «سپید‌دندان» و «آتش روشن کردن» شد. لندن نخستین آمریکاییِ صاحبِ زندگی‌نامه‌ی پُرفروش، و از نخستین نویسندگانی بود که از قلم به ثروتی کلان رسید. آثارش آمیزه‌ای از واقع‌گراییِ خشن، فلسفه‌ی نیچه، طبیعت‌گرایی و دلسوزیِ طبقاتی است.

رمان‌نویس و داستان‌کوتاه‌نویسِ ایرلندی، یکی از بنیان‌گذارانِ ادبیاتِ مدرن. آفریننده‌ی «اولیس» و «بیداریِ فینگن‌ها» و مجموعه‌ی درخشانِ «دوبلینی‌ها». جویس استادِ تک‌نگاریِ درون، جریانِ سیال ذهن و آن لحظه‌های اپیفانی است؛ لحظه‌هایی کوچک که در آن‌ها زندگیِ روزمره‌ی شهر دوبلین، با همه‌ی فلجِ روحی و آرزوهای فروخفته، ناگهان به روشنایی می‌رسد.

نویسنده‌ی آلمانی‌زبانِ اهلِ پراگ، یهودی و کارمندِ بیمه، که آثارش — هرچند در زندگی‌اش بسیار اندک منتشر شد — یکی از تأثیرگذارترین صداهای مدرنیسمِ ادبیات شد. «مسخ»، «محاکمه» و «قصر» را در سده‌ی بیستم در زمره‌ی مهم‌ترین آثارِ ادبیاتِ جهان آورده‌اند. کافکا در وصیت‌نامه خواسته بود همه‌ی نوشته‌هایش سوزانده شود، اما دوستش ماکس برود این وصیت را اجرا نکرد و آثارش را پس از مرگش منتشر کرد. «کافکایی» اکنون صفتی است در همه‌ی زبان‌ها، به معنای «بوروکراسیِ پوچ، اضطرابِ بی‌علت، و تنهاییِ بی‌نام در دلِ سازوکارهای انسانی».

داستان‌کوتاه‌نویسِ نوگرای نیوزیلندی-بریتانیایی، از پیشگامانِ داستانِ کوتاهِ مدرن در زبان انگلیسی. منسفیلد در عمرِ کوتاهِ سی‌و‌چهار‌ساله‌اش مجموعه‌های درخشانی نوشت که در آن‌ها لحظه‌های زودگذرِ حسی، با طنزی ظریف و نگاهی نافذ به تنهاییِ آدمی، به ادبیات رسیدند. آثارش زیرِ تاثیرِ چخوف بود اما لحنِ یگانه‌ای داشت: نثری کوتاه، تصویری، با درون‌مایه‌های طبقه، کودکی و فرسایشِ خاموشِ زندگی.