گردآفرید

چو آگاه شد دخترِ گژدهم⁂که سالارِ آن انجمن، گشت کم

زنی بود بر سانِ گُردی سوار⁂همیشه به جنگ اندرون، نامدار

کجا نامِ او بود «گردآفرید»⁂زمانه ز مادر، چنین نآورید

چنان ننگش آمد ز کارِ هجیر⁂که شد لاله رنگش، به کردارِ قیر

بپوشید درعِ سوارانِ جنگ⁂نبود اندر آن کار، جای درنگ

فرود آمد از دژ، به کردارِ شیر⁂کمر بر میان، بادپایی به زیر

به پیشِ سپاه اندر آمد چو گَرد⁂چو رعدِ خروشان، یکی ویله کرد

که گُردان کدام‌اند و جنگاوران⁂دلیران و کارآزموده سران

چو سهرابِ شیراوژن، او را بدید⁂بخندید و لب را به دندان گزید

بیامد دَمان، پیشِ گردآفرید⁂چو دختِ کمنداَفگن، او را بدید

کمان را به زه کرد و بگشاد بر⁂نبُد مرغ را پیشِ تیرش، گذر

به سهراب بر، تیرباران گرفت⁂چپ و راست، جنگِ سواران گرفت

نگه کرد سهراب و آمدش ننگ⁂برآشفت و تیز اندرآمد به جنگ

چو سهراب را دید گردآفرید⁂که بر سانِ آتش همی‌بردمید

سرِ نیزه را سوی سهراب کرد⁂عنان و سِنان را پر از تاب کرد

برآشفت سهراب و شد چون پلنگ⁂چو بدخواهِ او چاره‌گر بُد به جنگ

بزد بر کمربندِ گردآفرید⁂زره بر بَرَش، یک به یک، بردرید

چو بر زین بپیچید گردآفرید⁂یکی تیغِ تیز از میان برکشید

بزد نیزه‌ی او به دو نیم کرد⁂نشست از بَرِ اسپ و برخاست گَرد

به آورد، با او بسنده نبود⁂بپیچید ازو روی و برگاشت زود

سپهبد، عنان، اژدها را سپرد⁂به خشم از جهان، روشنایی ببرد

چو آمد خروشان به تنگ اندرش⁂بجنبید و برداشت خود از سرش

رها شد ز بندِ زره، مویِ اوی⁂درفشان چو خورشید شد، رویِ اوی

بدانست سهراب، کاو دختر است⁂سر و مویِ او از درِ افسر است

شگفت آمدش؛ گفت: از ایران سپاه⁂چنین دختر آید به آوردگاه

ز فتراک بگشود پیچان کمند⁂بینداخت و آمد میانش به بند

بدو گفت: کز من رهایی مجوی⁂چرا جنگ جویی، تو ای ماه‌روی

نیامد به دامَم به سانِ تو، گور⁂ز چنگم رهایی میابی، مَشور

بدانست کآویخت، گردآفرید⁂مر آن را جز از چاره، درمان ندید

بدو روی بنمود و گفت: ای دلیر⁂میانِ دلیران به کردارِ شیر

دو لشکر، نظاره بر این جنگِ ما⁂برین گرز و شمشیر و آهنگِ ما

کنون من گشایم چنین، روی و موی⁂سپاهِ تو گردد پر از گفت‌وگوی

که با دختری او به دشتِ نبرد⁂بدین‌سان به ابر اندر آورد گَرد

کنون لشکر و دژ به فرمانِ توست⁂نباید بر این آشتی، جنگ جُست

عنان را بپیچید گردآفرید⁂سمندِ سرافراز، بر دژ کشید

همی‌رفت و سهراب با او به هم⁂بیامد به درگاهِ دژ، گژدهم

درِ باره بگشاد، گردآفرید⁂تنِ خسته و بسته بر دژ کشید

درِ دژ ببستند و غمگین شدند⁂پر از غم، دل و دیده خونین شدند

ز آزارِ گردآفرید و هجیر⁂پر از درد بودند، برنا و پیر

بگفتند: کای نیک‌دل، شیرزن⁂پر از غم بُد از تو، دلِ انجمن

که هم رزم جُستی، هم افسون و رنگ⁂نیامد ز کارِ تو بر دوده، ننگ

بخندید بسیار، گردآفرید⁂به باره برآمد، سپه بنگرید

چو سهراب را دید بر پشتِ زین⁂چنین گفت: کای شاهِ ترکانِ چین

چرا رنجه گشتی، کنون بازگرد⁂هم از آمدن، هم ز دشتِ نبرد

تو را بهتر آید که فرمان کنی⁂رخِ نامور، سویِ توران کنی

نباشی بس ایمن به بازویِ خویش⁂خورَد گاوِ نادان ز پهلویِ خویش