شاعر

فرزدق

همّام بن غالب، الفرزدق

۶۴۱–۷۲۸ ق.

شاعرِ بزرگِ اموی؛ قصیدهٔ «هذا الذي تعرف البطحاء وطأته» در ستایشِ امام سجاد (ع) از اوست.

جستجو در آثار فرزدق

کلمه را تایپ کنید تا غزل‌ها و سایر آثاری که آن کلمه را دارند نمایش داده شوند.

به شعر مورد نظر بپر

شماره و قالب شعر را وارد کن — یک‌ضربی به همان صفحه می‌رویم.

آثار

قصاید — ۱۸۳ اثر

أبا حاتم ما حاتم في زمانه

أبَا حَاتِمٍ! مَا حَاتِمٌ في زَمَانهِ ⁎ وَلا النّيلُ تَرْمي بالسّفِينِ غَوَارِبُهْ • ای ابوحاتم! نه حاتم در زمان خود و نه نیلی که کشتی‌ها را بر موج‌هایش می‌افکند،

أباهل هل أنتم مغير لونكم

أبَاهِلَ هَلْ أنْتُمْ مُغَيِّرُ لَوْنِكُمْ ⁎ وَمَانِعكُمْ أنْ تُجعَلوا في المَقاسِمِ • ای باهلیان، آیا رنگ خود را دگرگون می‌کنید و چیزی شما را از آن بازمی‌دارد که در تقسیم‌ها سهمی بنهید؟

أبني لجيم إنكم ألجمتم

أبَني لُجَيْمٍ إنّكُمْ أُلْجِمْتُمُ ⁎ فَلمَنْ يُجارِيكُمْ أشَدُّ لِجَامِ • ای بنی لجیم، شما را لگام زدند؛ پس هر که با شما بتازد، سخت‌ترین لگام را خواهد داشت.

أبوك وعمي يا معاوي أورثا

أبُوكَ وَعَمّي يا مُعاوِيَ أوْرَثَا ⁎ تُرَاثاً فَأوْلى بِالتُّرَاثِ أقَارِبُهْ • ای معاویه، پدر تو و عموی من میراثی بر جای نهادند؛ پس خویشانش بدان سزاوارترند.

أبى الحزن أن أسلى بني وسورة

أبَى الحُزْنُ أنْ أسْلَى بَنّي وَسَوْرَةٌ ⁎ أرَاهَا إذا الأيْدِي تَلاقَتْ غِضَابُهَا • اندوه نمی‌گذارد که پسران و سورهٔ خود را فراموش کنم، آن را می‌بینم هرگاه دست‌ها به هم می‌رسد، خشمناک.

أبيت أمني النفس أن سوف نلتقي

أبِيتُ أُمَنّي النّفسَ أنْ سَوْفَ نلتقي ⁎ وَهَلْ هُو مَقْدُورٌ لِنَفْسٍ لِقاؤها • شب را می‌گذرانم و به جانم امید می‌دهم که به زودی دیدار می‌کنیم؛ آیا دیدار برای جانم مقدر است؟

أتاني بها والليل نصفان قد مضى

أتاني بهَا وَاللّيْلُ نِصْفَانِ قَدْ مَضَى ⁎ أمامي، وَنِصْفٌ قَدْ تَوَلَّتْ تَوَائِمُهْ • نیمه‌های شب بود، یکی پیش روی من گذشته و نیمی که همزادانش رفته بودند، که آن را نزدم آورد.

أتوعدني قيس ودون وعيدها

أتُوعِدُني قَيْسٌ وَدُونَ وَعيدِهَا ⁎ ثرَاءُ تَمِيمٍ وَالعَوَادِي مِنَ الأُسْدِ • آیا قیس مرا تهدید می‌کند، و پیش از تهدیدش ثروت تمیم و سواران یورشگر از اسد است؟

أحب من النساء وهن شتى

أُحبُّ مِنَ النّسَاءِ، وَهُنّ شَتى ⁎ حَدِيثَ النّزْرِ وَالحَدَقَ الكِلالا • از میان زنان، که گوناگونند، سخن اندک و چشم‌های خسته را دوست دارم.

۱۰

أحل هريم يوم بابل بالقنا

أحَلّ هُرَيْمٌ يَوْمَ بَابِلَ بِالقَنَا ⁎ نُذُورَ نِسَاءٍ مِنْ تَميمٍ فَحَلّتِ • هریم در روز بابل با نیزه‌ها نذرهای زنان تمیم را به جا آورد و ادا شد.

۱۱

أخالد لولا الدين لم تعط طاعة

أخالِدُ! لَوْلا الدِّينُ لمْ تُعطَ طاعَةً ⁎ وَلَوْلا بَنو مَرْوانَ لمْ تُوثِقوا نَصْرَا • ای خالد! اگر دین نبود فرمانبرداری نمی‌یافتی، و اگر بنی مروان نبودند یاری نمی‌بستند.

۱۲

إذا المرء لم يحقن دما لابن عمه

إذَا المَرْءُ لمُ يَحْقُنْ دَماً لابن عَمّهِ ⁎ بمَخْلُولَةٍ مِنْ مَالِهِ أوْ بمُقْحَمِ • اگر مرد خون پسرعمویش را با شترانی از مال خود یا با چیزی گران حفظ نکند،

۱۳

إذا خندف بالليل أسدف سجرها

إذا خِندِفٌ باللّيلِ أسْدَفَ سَجْرُها ⁎ وَجاشَتْ من الآفاقِ بالعَددِ الدَّثْرِ • چون خندف در شب آتش‌های خود را تیره سازد و از کرانه‌ها با شمار فراوان بجوشد،

۱۴

إذا شئت غناني من العاج قاصف

إذا شِئْتُ غَنّاني مِنَ العاجِ قاصِفٌ ⁎ على مِعْصَمٍ رَيّانَ لمْ يَتَخَدّدِ • اگر بخواهم، مرا خوانندهٔ نوازنده از عاج می‌سراید، بر مچی پرگوشت و نشکسته.

۱۵

إذا ما بريد النضر جاء بنصره

إذا ما بَرِيدُ النّضْرِ جاءَ بِنَصْرِهِ ⁎ وَسُلْطَانُهُ ألقَى قُيُودَ ابنِ غالِبِ • هرگاه پیک نضر پیروزی او را آورد و فرمانروایی‌اش بند پسر غالب را بیفکند،

۱۶

إذا وعد الحجاج أو هم أسقطت

إذا وَعَدَ الحَجّاجُ أوْ هَمَّ أسقَطَتْ ⁎ مَخافَتُهُ مَا في بُطُونِ الحَوَامِلِ • چون حجاج وعده دهد یا تهدید کند، ترس او آنچه در شکم آبستنان است می‌افکند.

۱۷

أرى ابن سليم يعصم الله دينه

أرَى ابنَ سُلَيْمٍ يَعصِمُ الله دِينَهُ ⁎ بِه، وَأثَافي الحَرْبِ تَغلي قُدُورُهَا • پسر سلیم را می‌بینم که خدا دینش را به او نگه می‌دارد، آنگاه که سه‌پایه‌های جنگ دیگ‌هایش می‌جوشد.

۱۸

أرى الزعل بن عروة حين يجري

أرَى الزِّعْلَ بنَ عُرْوَةَ حينَ يجرِي ⁎ إذا جَارَى إلى أمَدِ الرّهَانِ • زعل بن عروه را می‌بینم هنگامی که می‌تازد و تا پایان شرط می‌تازد.

۱۹

اعمد إذا كنت مختارا ندى رجل

اعمِدْ إذا كُنتَ مُختاراً نَدى رَجُلٍ ⁎ إلى جَميلٍ فتى الجُودِ ابنِ حُمْرَانَا • چون بخشش مردی را برمی‌گزینی، به جمیل، جوان بخشش، پسر حمران، قصد کن.

۲۰

أعيني إلا تسعداني ألمكما

أعَيْنَيَّ إلاّ تُسْعَداني ألُمْكُمَا ⁎ فَما بَعدَ بِشرٍ من عَزَاءٍ وَلا صَبرِ • ای دو چشم من، اگر مرا یاری نکنید که دردی را فراگیرید، پس از بشر نه تسلی است و نه شکیبایی.

درباره‌ی فرزدق

شاعرِ بزرگِ اموی؛ قصیدهٔ «هذا الذي تعرف البطحاء وطأته» در ستایشِ امام سجاد (ع) از اوست.

۴۹۸

شعر در دیوان

۱۸۳

قصاید

۳۱۵

اشعار