شاعر

خَنساء

تُماضِر بنت عمرو، الخنساء

۵۷۵–۶۴۵ ق.

بزرگ‌ترین مرثیه‌سرای زنِ عرب؛ سوگنامه‌هایش برای برادرش صخر شهره است.

جستجو در آثار خَنساء

کلمه را تایپ کنید تا غزل‌ها و سایر آثاری که آن کلمه را دارند نمایش داده شوند.

به شعر مورد نظر بپر

شماره و قالب شعر را وارد کن — یک‌ضربی به همان صفحه می‌رویم.

آثار

قصاید — ۴۸ اثر

ابكي على البطلِ الَّذي

ابكي على البطلِ الَّذي ⁎ جَلّلْتُمُ صَخْراً ثِقالا • بر دلاوری بگری که صخر را سنگین پوشاندید.

ابنتُ صخرٍ تلكما الباكيهْ

ابنتُ صخرٍ تلكما الباكيهْ ⁎ لا باكيَ اللّيْلَةَ إلاّ هِيَهْ • دختر صخر، آن دو گریه‌کننده، امشب جز او گریه‌کننده‌ای نیست.

أبَني سُلَيْمٍ إنْ لَقيتُمْ فَقْعَساً

أبَني سُلَيْمٍ إنْ لَقيتُمْ فَقْعَساً ⁎ في مَحْبَسٍ ضَنْكٍ إلى وَعْرِ • ای بنی‌سلیم، اگر با فقعس در جایگاهی تنگ و ناهموار روبه‌رو شدید،

أعَينِ ألا فَابْكي لِصَخْرٍ بدَرّة ٍ

أعَينِ ألا فَابْكي لِصَخْرٍ بدَرّةٍ ⁎ اذا الخيلُ منْ طولِ الوجيفِ اقشعرَّتِ • ای چشم، بگری برای صخر که گران‌قدر بود، آنگاه که اسبان از دویدن دراز لرزیدند.

أعَيْنِيَ فِيضي ولا تَبْخُلي

أعَيْنِيَ فِيضي ولا تَبْخُلي ⁎ فإنّكِ للدّمْعِ لم تَبْذُلي • ای چشمم، سیل کن و بخل مورز، که تو هرگز اشکی نبخشیده‌ای.

أعَينيّ هلاّ تبكيانِ على صَخْرِ

أعَيْنَيَّ هَلاَّ تَبْكِيَانِ عَلَى صَخْرِ ⁎ بِدَمْعٍ حَثِيثٍ لا بَكِيءٍ وَلا نَزْرِ • ای دو چشم من، چرا نمی‌گریید بر صخر، با اشکی پیاپی، نه اندک و نه ناچیز؟

الا ابكي على صخرٍ وصخرٌ ثمالنا

الا ابكي على صخرٍ وصخرٌ ثمالنا ⁎ اذا الحربُ هرَّتْ واستمرتْ مريرها • هان، بر صخر بگری، که صخر پناه ما بود، آنگاه که جنگ غرید و تلخی‌اش ادامه یافت.

الا لا ارى في النَّاسِ مثلَ معاويهْ

الا لا ارى في النَّاسِ مثلَ معاويهْ ⁎ إذا طَرَقَتْ إحْدَى اللّيالي بِداهِيَهْ • هان، در میان مردم مانند معاویه نمی‌بینم، چون شبی بلای بزرگی بیاید،

الا ما لعينكِ امْ مالها

الا ما لعينكِ امْ مالها ⁎ لقدْ أخْضَلَ الدّمْعُ سِرْبالَها • هان، چشم تو را چه شده است؟ آن را چه شده که اشک جامه‌اش را تر کرده است.

۱۰

الا ما لعينكِ لا تهجعُ

الا ما لعينكِ لا تهجعُ ⁎ تبكّي لو انَّ البكا ينفعُ • هان، چشم تو را چه شده که نمی‌آسایی؟ می‌گریی، کاش گریه سود می‌داد.

۱۱

ألا يا عين فانهمري وقلت

ألا يا عينِ فانْهَمِري، وقَلّتْ ⁎ لمرزئةٍاصبتُ بهَا تولَّتْ • هان، ای چشم، ببار، و کم شد، برای مصیبتی که بر من آمد و گذشت.

۱۲

انَّ ابا حسَّانَ عرشٌ هوى

انَّ ابا حسَّانَ عرشٌ هوى ⁎ ممّا بنى اللَّهُ بكِنٍّ ظَليلْ • ابوحسان تختی بود که فرو افتاد، از آنچه خدا در سایه‌ای بنا کرده بود.

۱۳

إن كنتِ عن وجدِكِ لم تقصري

إن كنتِ عن وجدِكِ لم تقصري ⁎ اوْ كنتِ في الأسوةِ لمْ تعذري • اگر از اندوه خود کم نکرده‌ای، یا در پیروی از شکیبایان معذور نبوده‌ای،

۱۴

أهاجَ لكِ الدّموعَ على ابنِ عمرٍو

أهاجَ لكِ الدّموعَ على ابنِ عمرٍو ⁎ مصائبُ قد رُزِئْتِ بها فجُودي • آیا اشک‌هایت را بر پسر عمرو بر انگیخته‌اند، مصیبت‌هایی که بر تو فرود آمده؟ پس بریز.

۱۵

أيا عينيّ ويحكُما استَهِلاّ

أيا عينيّ ويحكُما استَهِلاّ ⁎ بدَمْعٍ غَيرِ مَنزُورٍ وعُلاّ • ای دو چشمم، وای بر شما، ببارید، با اشکی بی‌کاستی و پیاپی.

۱۶

بكَتْ عَيْني وحُقّ لها العَويلُ

بكَتْ عَيْني وحُقّ لها العَويلُ ⁎ وهاضَ جَناحيَ الحدَثُ الجليلُ • چشمم گریست و سزاست که بنالد؛ و حادثه‌ی بزرگ بال مرا شکست.

۱۷

بكَتْ عيني وعاوَدَتِ السُّهودا

بكَتْ عيني وعاوَدَتِ السُّهودا ⁎ وبتُّ اللّيلَ جانحَةً عَميدا • چشمم گریست و بی‌خوابی بازگشت و شب را خمیده و دردمند به صبح رساندم.

۱۸

بَكَتْ عَيْني وعاوَدَها قَذاها

بَكَتْ عَيْني وعاوَدَها قَذاها ⁎ بعوَّارٍ فما تقضي كراها • چشمم گریست و خار چشمش بازگشت، با چیزی که خوابش را نمی‌گذارد.

۱۹

تَعَرّقَني الدّهْرُ نَهْساً وَحَزَّا

تَعَرّقَني الدّهْرُ نَهْساً وَحَزَّا ⁎ وَأوْجَعَني الدّهرُ قَرْعاً وغَمْزَا • روزگار مرا با نیش و گزش خورد و با کوفتن و فشردن آزرد.

۲۰

تَقولُ نِساءٌ: شِبتِ من غيرِ كَبْرَة ٍ

تَقولُ نِساءٌ: شِبتِ من غيرِ كَبْرَةٍ ⁎ وَ ايسرُ ممَّا قدْ لقيتُ يشيبُ • زنان می‌گویند: بی‌آن که پیر باشی، سپید شدی؛ و سپید می‌شوی با کمتر از آنچه من دیدم.

درباره‌ی خَنساء

بزرگ‌ترین مرثیه‌سرای زنِ عرب؛ سوگنامه‌هایش برای برادرش صخر شهره است.

۷۵

شعر در دیوان

۴۸

قصاید

۲۷

اشعار