شاعر

ابوتمّام

حبیب بن اوس الطائی

۷۹۶–۸۴۵ ق.

گردآورندهٔ «الحماسة» و از بزرگ‌ترین قصیده‌سرایانِ عباسی؛ «السیفُ أصدقُ إنباءً» از اوست.

جستجو در آثار ابوتمّام

کلمه را تایپ کنید تا غزل‌ها و سایر آثاری که آن کلمه را دارند نمایش داده شوند.

به شعر مورد نظر بپر

شماره و قالب شعر را وارد کن — یک‌ضربی به همان صفحه می‌رویم.

آثار

قصاید — ۲۲۰ اثر

أأحمدُ إنَّ الحاسدينَ كثيرُ

أأحمدُ إنَّ الحاسدينَ كثيرُ ⁎ ومَالَكَ إنْ عُدَّ الكرامُ نَظِيرُ • ای احمد، حسودان بسیارند، و چون بزرگواران شمرده شوند تو را همتایی نیست.

أأطْلاَلَ هِنْدٍ ساءَ ما اعْتَضْتِ مِنْ هِنْدِ

أأطْلاَلَ هِنْدٍ ساءَ ما اعْتَضْتِ مِنْ هِنْدِ ⁎ اقايضتِ حورَ العين بالعور ا ِ • ای ویرانه‌های هند، چه بد است آنچه به جای هند گرفته‌ای؛ آیا حوران را با یک‌چشمان عوض کردی؟

أَأللَّهُ إِني خالِدٌ بعدَ خالِدِ

أَأللَّهُ إِني خالِدٌ بعدَ خالِدِ ⁎ وناسٍ سِرَاجَ المَجْدِ نَجْمَ المَحامِدِ ! • آیا خدا مرا پس از خالد جاودانه می‌دارد، و فراموش‌کننده‌ی چراغ بزرگی و ستاره‌ی ستایش‌ها؟

أأيامنا ما كُنتِ إلاَّ مواهبا

أأيامنا ما كُنتِ إلاَّ مواهبا ⁎ وكُنتِ يإسعافِ الحبيبِ حبائبا • ای روزگار ما، تو جز بخشش‌ها نبودی، و با یاری به دوستان، خود دوستانی بودی.

أبا القاسم أسلمْ في وفودٍ من القسمِ

أبا القاسم أسلمْ في وفودٍ من القسمِ ⁎ ولا زالَ منْ حاربته داميَ الكلمِ • ای ابوالقاسم، سالم بمان در میان هیئت‌هایی از بهره‌های روزگار، و هر که با او جنگیدی زخم‌خورده باد.

أبا عليٍّ لصرفِ الدهرِ والغيرِ

أبا عليٍّ لصرفِ الدهرِ والغيرِ ⁎ وللحوادثِ والأيامِ والعبرِ • ای ابوعلی، به حکم روزگار و دگرگونی‌ها و پیشامدها و روزها و عبرت‌ها،

أَبْدَتْ أَسى ً أَنْ رَأَتْني مُخْلِسَ القُصَبِ

أَبْدَتْ أَسىً أَنْ رَأَتْني مُخْلِسَ القُصَبِ ⁎ وآلَ ما كانَ منْ عُجبٍ إلى عَجَبِ • از اندوه، چون مرا خاکستری‌موی دید، آشکارا غمگین شد، و آنچه شگفت بود به شگفتی‌ای دیگر انجامید.

أبو تماملا تَعْجَلَّنَ عليكَ بعدُ نهارُ

أبو تماملا تَعْجَلَّنَ عليكَ بعدُ نهارُ ⁎ وغداً إليكَ تُجَهَّزُ الأشعارُ • ابوتمام، پس از یک روز به خودت شتاب مکن، و فردا اشعار برایت آماده می‌شود.

أبو عليَّ وسميَّ منتجعهْ

أبو عليَّ وسميَّ منتجعهْ ⁎ فاحْلِلْ بأعلى وَادِيهِ أَوْ جَرَعِهْ • ابوعلی، و باران بهاری مرتعش؛ پس در بالای دره‌اش فرود آی یا در شن‌زار آن.

۱۰

أتدري أيَّ بارقة ٍ تشيمُ

أتدري أيَّ بارقةٍ تشيمُ ⁎ ومَهْلَكَةٍ إِليها تَسْتَنِيمُ • آیا می‌دانی کدام برق را می‌نگری، و به کدام هلاکت‌گاه آرام می‌گیری؟

۱۱

أجْفَانُ خُوطِ البانة ِ الأُملودِ

أجْفَانُ خُوطِ البانةِ الأُملودِ ⁎ مشغولةٌ بكَ عن وصالِ هجودِ • پلک‌های شاخه‌ی نرم بان، از وصل خفتگان به تو سرگرمند.

۱۲

أجلْ أيها الربعُ الذي خفَّ آهِلهْ

أجلْ أيها الربعُ الذي خفَّ آهِلهْ ⁎ لَقَدْ أَدرَكَتْ فيكَ النَّوَى ما تُحاوِلُه • آری، ای خانه‌ی تهی‌شده از ساکنانش، دوری آنچه می‌خواست از تو دریافت.

۱۳

أحسِنْ بأيَّامِ العقيقِ وأطيبِ

أحسِنْ بأيَّامِ العقيقِ وأطيبِ ⁎ والعَيْشِ في أَظْلاَلِهِنَّ المُعْجِبِ • چه نیکوست روزهای عقیق و چه خوش، و زندگی شگفت‌انگیز در سایه‌هایشان،

۱۴

أحيا حشاشة َ قلبٍ كانَ مخلوساً

أحيا حشاشةَ قلبٍ كانَ مخلوساً ⁎ ورمَّ بالصبرِ عقلاً كانَ مألوسا • رمقی از دلی را که ربوده شده بود زنده کرد، و با شکیبایی خردی را که آشفته بود سامان بخشید.

۱۵

إذا جَارَيْتَ في خُلُقٍ دَنِيئاً

إذا جَارَيْتَ في خُلُقٍ دَنِيئاً ⁎ فأنتَ ومنْ تجارِيه سواءُ • اگر در خوی با فرومایه‌ای همراه شوی، تو و هم‌گامت یکسانید.

۱۶

أَرَاكَ أكبَرْتَ إدْمَاني على الدمَنِ

أَرَاكَ أكبَرْتَ إدْمَاني على الدمَنِ ⁎ وحملي الشوقَ منْ بادٍ ومكتمنِ • می‌بینم که پایبندی مرا به آثار برجا مانده بزرگ شمردی، و بار شوقی که از آشکار و نهان برمی‌دارم،

۱۷

أرامة ُ كنتِ مألفَ كلِّ ريمِ

أرامةُ كنتِ مألفَ كلِّ ريمِ ⁎ لو استمتعتِ بالأنسِ القديمِ • ای آرامه، تو آرامگاه هر آهویی بودی، اگر از انس دیرین بهره می‌بردی.

۱۸

أرأيتَ أي سوالف وخدودِ

أرأيتَ أي سوالف وخدودِ ⁎ عَنَّتْ لَنَا بَيْنَ اللوَى فَزَرُودِ! • آیا دیدی چه گیسوان و گونه‌هایی میان لوا و زرود بر ما پدیدار شد!

۱۹

أرضٌ مصردة ٌ وأخرى تثجمُ

أرضٌ مصردةٌ وأخرى تثجمُ ⁎ منها التي رزقتْ وأخرى تُحرمُ • سرزمینی پژمرده و دیگری ریزان است؛ برخی روزی می‌یابند و برخی محروم می‌مانند.

۲۰

أرويتَ طمآنَ الصعيدِ الهامدِ

أرويتَ طمآنَ الصعيدِ الهامدِ ⁎ وَملأْتَ مِنْ جِزْعَيْكَ عَيْنَ الرَّائِدِ • زمین خشک و تشنه‌ی خاموش را سیراب کردی و چشم پیشاهنگ را از دو سوی شنزارت پر کردی.

درباره‌ی ابوتمّام

گردآورندهٔ «الحماسة» و از بزرگ‌ترین قصیده‌سرایانِ عباسی؛ «السیفُ أصدقُ إنباءً» از اوست.

۴۳۷

شعر در دیوان

۲۲۰

قصاید

۲۱۷

اشعار