أَرَاكَ أكبَرْتَ إدْمَاني على الدمَنِ

✦ متنِ اصلی و ترجمهٔ فارسی، کنارِ هم

1. 1می‌بینم که پایبندی مرا به آثار برجا مانده بزرگ شمردی، و بار شوقی که از آشکار و نهان برمی‌دارم،•أَرَاكَ أكبَرْتَ إدْمَاني على الدمَنِ ⁎ وحملي الشوقَ منْ بادٍ ومكتمنِ
2. 2در سرزنشم زیاده‌روی مکن اگر بر خانه‌ی دوست ماندم، که من بر بتی نماندم.•لا تكثرنَّ ملامي إنْ عكفتُ على ⁎ رَبْعِ الحَبيبِ فلَمْ أعكف على وَثَنِ
3. 3اگر می‌دانستم چه می‌گویی، فراموش می‌کردم؛ گوشم گفته‌اش را به رویش پس می‌افکند.•سلوتُ إنْ كنتُ أدري ما تقولُ إذنْ ⁎ مجَّتْ مقالتها في وجهها أذني
4. 4عشق در دل من به کار گرفتن سزاوارتر است از آنکه روزی مرا بی‌اندوه واگذارد.•الحُّبُّ أَوْلى بِقَلْبي في تَصَرُّفِهِ ⁎ مَنْ أَن يُغادِرَني يَوْماً بلا شَجَنِ
5. 5سختی جدایی و اندوه را به تنهایی دوشیدم، در دولت عشق و بیماری.•حَلَبْتُ صَرْفَ النَّوَى صَرْفَ الأسَى وحَداً ⁎ بالبَث في دَوْلةِ الإغْرامِ والدَّدَنِ
6. 6آنچه بر درونم یافتم از اشکی که بر وطنی جز وطن من ریخته می‌شود افروخته‌تر بود.•مما وجَدْتُ على الأحشاءِ أوقدَ مِنْ ⁎ دَمْعٍ على وَطَنٍ لي في سِوَى وَطَني
7. 7آنچه با اشکم همتایی می‌کند آرامگاهی برایم ساخت، از آن روز که تنها شدم، بی‌همدم و بی‌آرامش.•صَيَّرْتُ لي مِنْ تَبَارِي عَبْرَتي سَكَناً ⁎ مذْ صرتُ فرداً بلا إلفٍ ولا سكنِ
8. 8چه کسی اندازه‌ی شادی را به کسی که دوست دارد بزرگ می‌شمارد، اگر جای اندوه را بزرگ نشمارد؟•مَنْ ذَا يُعظمُ مِقْدَارَ السُّرورِ بِمَنْ ⁎ يهوى إذا لم يعظم موضع الحزنِ؟!
9. 9زندگی و اندوه و شب و تمام شدن ماه، همیشه سه‌تایند که در یک رشته می‌آیند.•العيشُ والهمُّ والليلُ والتمامُ معاً ⁎ ثلاثةٌ أبداً يُقرنَّ في قرنِ
10. 10به ماده‌شتر گونه‌سفید می‌گویم: سستی مکن، که برای حوض و آبشخور آفریده نشده‌ای.•أقُولُ للحُرَّةِ الوَجْنَاءِ لاتَهِني ⁎ فقدْ خلقتِ لغير الحوضِ والعطنِ
11. 11روزگار نمی‌تواند بر مردی که ریسمانی از ابوالحسن گرفته باشد یورش برد.•ما يحسنُ الدهرُ أنْ يسطو على رجلٍ ⁎ إِذَا تَعلَّقَ حَبْلاً مِنْ أبي حَسَنِ
12. 12چه بسیار که سیلاب بخشش او در روز دشواری و دلیری‌اش میان امیدوارانش و محنت‌ها حایل شد!•كَمْ حالَ فَيْضُ نَدَاهُ يَوْمَ مُعْضِلَةٍ ⁎ وبَأْسُهُ بينَ مَنْ يَرْجُوهُ والمِحَنِ!
13. 13گویی روزی که امید را برای او بیرون کشیدم، با آن شمشیری بران بر روزگار گرفته‌ام.•كأنني يومَ جردتُ الرجاءَ لهُ ⁎ عَضْباً أخّذْتُ بهِ سَيْفاً على الزَّمنِ
14. 14جوانمردی که دست او بال بخشش را پر می‌دهد تا گمان رود که بخل هرگز نبوده.•فَتًى تَريشُ جَنَاحَ الجُودِ رَاحَتُهُ ⁎ حتى يخالَ بأنَّ البخلَ لم يكنِ
15. 15جانش نیکی را به بهای گران می‌خرد، هرچند آن بها از خود او باشد.•وتشتري نفسُه المعروفَ بالثمنِ الـ ⁎ ـغالي ولوْ أنَّها كانتْ من الثمنِ
16. 16مال‌ها و دشمنانش از بخشش‌های اویند و دلیری‌اش را روزگار با کینه می‌جویند.•أَموَالُه وعِدَاهُ مِنْ مَوَاهِبهِ ⁎ وبَأْسه يَطْلُبونَ الدَّهْرَ بالإحَنِ
17. 17فتنه‌های تیره‌رو را می‌زداید، و مال او از بخششش همیشه در فتنه نیست.•يُقَشعُ الفِتَنَ المُسْوَدَّ جَانِبُها ⁎ ومالُه من ندَاه الدهرَ في فتنِ
18. 18چون در سپاهشان پدیدار شود، مرگ را از هیچ جان و تنی دور نمی‌دارد.•إذا بدا لكَ مرٌّ في كتائبهمْ ⁎ لم يحجبِ الموتُ عن روحٍ ولا بدنِ
19. 19چه بسیار بدعت‌های نیک در بلندی و بزرگی برای ایشان است که اگر بنگری بر سنت‌ها برگزیده می‌شود.•كمْ في العلى لهمُ والمجدِ من بدعٍ ⁎ إذا تُصفَّحَتِ اختِيرَتْ على السُّنَنِ
20. 20قومی‌اند که چون دست‌هایشان بخشش ببارد، می‌دانی که جوانمردی از آغاز در یمن بوده است.•قَوْمٌ إذَا هَطَلَتْ جُوداً أكفُّهُمُ ⁎ عَلِمْتَ أنَّ النَّدَى مُذْ كانَ في اليَمَنِ