أَبْدَتْ أَسى ً أَنْ رَأَتْني مُخْلِسَ القُصَبِ

✦ متنِ اصلی و ترجمهٔ فارسی، کنارِ هم

1. 1از اندوه، چون مرا خاکستری‌موی دید، آشکارا غمگین شد، و آنچه شگفت بود به شگفتی‌ای دیگر انجامید.•أَبْدَتْ أَسىً أَنْ رَأَتْني مُخْلِسَ القُصَبِ ⁎ وآلَ ما كانَ منْ عُجبٍ إلى عَجَبِ
2. 2بیست و شش سال مرا می‌خواند و من به پیری درپی‌اش رفتم، و نه ستم کرد و نه پاداش داد.•سِتٌّ وعِشْرُونَ تَدْعُوني فَأَتْبَعُهَا ⁎ إلى المشيبِ ولم تظلمْ ولم تَحُبِ
3. 3روز من از روزگار، چون خود روزگار، به عزم و دوراندیشی نام‌آور است و ساعتم چون دوره‌ای دراز.•يومي من الدَّهرِ مثلُ الدَّهرِ مُشتهرٌ ⁎ عَزْماً وحَزْماً وَسَاعي منه كالحِقبِ
4. 4پس خردسال می‌شماری که پیری در من جوان‌سال پدید آمد، و بزرگ می‌شماری که در گهواره پیر نشده بودم.•فأَصْغِري أَنَّ شَيْباً لاَحَ بِي حدَثاً ⁎ وأَكْبِرِي أَنَّني في المَهْدِ لم أَشِبِ
5. 5و برق‌زدن سپیدمویی بر او بی‌خوابت نکند، که آن لبخند خرد و ادب است.•ولايُؤَرقْكِ أيماضُ القَتيرِ بِهِ ⁎ فإنَّ ذاكَ ابتسامُ الرّأي والأدبِ
6. 6چین‌های او را دید و دلش به هیجان آمد و سوزش به اشک گفت: بریز.•رأتْ تشنُّنهُ فاهتاجَ هائجها ⁎ وقال لاعِجُهَا لِلعَبْرةِ: انْسكِبي
7. 7از چین‌هایی که او را فرا گرفته انکار مکن، که شمشیر اگر خط‌دار باشد خوار شمرده نمی‌شود.•لا تُنكري منه تخديداً تجلِّلهُ ⁎ فالسَّيْفُ لا يُزْدَرَى إنْ كانَ ذَا شُطَبِ
8. 8اندوه را جز اندوه مردی نمی‌راند که دختران بیابان‌ناله‌ی شتر را بی‌قرار می‌کند.•لا يطردُ الهمَّ إلاَّ الهمُّ من رجلٍ ⁎ مُقَلْقِلٍ لِبَنَاتِ القَفْرَةِ النُّعُبِ
9. 9روان است؛ چون سختی روی آورد، در گام‌های شتران او بر پیشامدها برتری می‌بینی.•ماضٍ، إذا الكُرَبُ التفتْ رأيتَ لهُ ⁎ بِوَخْدِهنَّ اسْتِطَالاتٍ على النُّوَبِ
10. 10شتران بامداد مرا نزد جوانی می‌برند که در ساعت خشم هم بسیار از خشنودی یاد می‌کند.•سَتُصْبِحُ العِيسُ بي، واللَّيْلأُ عِنْدَ فَتًى ⁎ كثيرِ ذكْرِ الرضَا في ساعةِ الغَضَبِ
11. 11از او روی گرداندم و مهر او از من روی نگرداند، و گمانم بازگشت و ناکام نشد.•صدفتُ عنهُ، فلم تصدفْ مودَّتهُ ⁎ عنِّي وعاودهُ ظنِّي، فلم يخِبِ
12. 12چون باران است؛ اگر نزدش بیایی ترت می‌کند و اگر از او دور شوی در طلب است.•كالغَيْثِ إِنْ جِئَتَهُ وافَاكَ رَيقُهُ ⁎ وإنْ تحمَّلت عنهُ كان في الطِّلبِ
13. 13خوی‌های نیکویی دارد که ماندگاری‌شان کامل است و اکنون نور چشم بزرگی و نژاد شده است.•خَلاَئِقَ الحَسَنِ استَوْفِي البَقَاءَ، فَقَدْ ⁎ أصبحتِ قُرَّةَ عينِ المجدِ والحسبِ
14. 14گویی او همیشه از خوی‌های خود است، هرچند در سپاه خروشان تنها بماند.•كأَنَّماَ هُو مِنْ أَخْلاَقِهِ أَبداً ⁎ وإنْ ثوى وحدهُ في جحفلٍ لَجبِ
15. 15خویی درخشان از زر برایش ساخته شده، اما از هر چیز زرِ بیشتر نابود می‌کند.•صِيغَتْ لهُ شيمةٌ غرّاءُ من ذهبٍ ⁎ لكنَّها أَهْلَكُ الأَشياءِ للذَّهَبِ
16. 16چون ادبی را در بی‌بزرگواری، یا بزرگواری را در بی‌ادب تباه‌شده دید،•لمَّا رَأَى أَدَباً في غَيْرِ ذي كَرَمٍ ⁎ قدْ ضاعَ أوْ كرماً في غير ذي أدبِ
17. 17به مقام بلند بالا رفت و هر دو در کارش گرد آمدند، چون گرد آمدن نور و گیاه.•سمَا إلى السُّورةِ العلياءِ، فاجتمعا ⁎ في فِعْلِهِ كاجتماعِ النَّورِ والعُشُبِ
18. 18از تو در حالی که روزگارم نکوهیده بود مهری آزمودم که از مال شیرین‌تر بود.•بَلَوْتُ مِنْكَ وأَيَّامِي مُذَمَّمَةٌ ⁎ مَوَدَّةً وُجِدَتْ أَحْلَى مِنَ النَّشَبِ
19. 19بی هیچ سببی گذشته، کافی است برای آزاده که آزاده‌ای را بی‌سبب ببخشد.•مِن غَيْرِ مَا سَبَبٍ مَاضٍ، كَفى سَبَباً ⁎ لِلحُر أَنْ يَعْتَفي حُرّاً بِلا سَبَبِ