ساختار و موسیقیدهم
ردیف
واژه یا عبارتی که پس از قافیه، عیناً تکرار میشود.
واژه یا واژههایی یکسان در معنا و لفظ که در پایانِ همهی بیتها پس از قافیه تکرار میشوند. ردیف ویژگیِ برجستهی شعرِ فارسی است و در عربی سابقه ندارد.
چطور در تست تشخیصش بدهم؟
پایانِ چند بیت را مقایسه کن؛ عبارتِ کاملاً یکسانِ پایانی، ردیف است.
نمونهها
… میکند
— مولوی
ردیفِ فعلیِ نینامه.
این آرایه در کتابهای درسی۳ شاهد
- به نام کردگار — عطار نیشابوری(بیت ۲)
الهی، فضلِ خود را یارِ ما کنز رحمت، یک نظر در کارِ ما کن
کنردیفِ فعلیِ «کن» در پایانِ هر دو مصراع.
- مهر و وفا — حافظ(بیت ۱)
هر آن که جانبِ اهلِ وفا نگه داردخداش در همه حال از بلا نگه دارد
نگه داردردیفِ فعلی که در هر بیتِ غزل تکرار میشود.
- نینامه — مولوی(بیت ۱)
بشنو این نی چون شکایت میکنداز جداییها حکایت میکند
میکندردیفِ فعلی که در سراسرِ بیتهای نخست تکرار میشود.