بدیع معنوییازدهمدوازدهم
اسلوبِ معادله
دو مصراعِ مستقل که یکی مَثَلِ دیگری است و میتوان جایشان را عوض کرد.
ویژگیِ برجستهی سبکِ هندی: هر مصراع جملهای کامل و مستقل است، میانشان حرفِ ربط نیست، اما مصراعِ دوم مثالی محسوس برای ادعای مصراعِ اول است. میتوان میانشان علامتِ تساوی گذاشت.
چطور در تست تشخیصش بدهم؟
دو مصراع را با «مانندِ اینکه» به هم وصل کن؛ اگر معنا درست بود و جایشان هم عوضشدنی بود، اسلوبِ معادله است. صائب و بیدل استادانِ آناند.
نمونهها
دلِ من عاشقِ آن روی و مویم شانه بر گیسو / که سرگردانیِ آب از تلاطمهای دریا نیست
— صائب
مصراعِ دوم تصویری معادلِ ادعای مصراعِ نخست است.
این آرایه در کتابهای درسی۱ شاهد
- نینامه — مولوی(بیت ۱۴)
محرمِ این هوش جز بیهوش نیستمر زبان را مشتری جز گوش نیست
مر زبان را مشتری جز گوش نیستمصراعِ دوم مثالی محسوس و مستقل برای ادعای مصراعِ اول است.