شاعر کلاسیک

حیدر شیرازی

۷۶۰–۷۹۵ ق.شیراز

حیدر بقال شیرازی شاعر گمنامی است که در قرن هشتم هجری در شیراز و یزد می زیسته و گویا شرح احوال او در تواریخ و تذکره های موجود نیامده است. وی مدیحه گوی نصرت الدین یحیی (مقتول ۷۹۵)، حاکم یزد، و سلطان حسین شیرازی (وفات : ۷۸۵) بوده، در حضرت شیخ ابو اسحاق شیرازی (وفات: ???) بار می یافته، سلطان ابوسعید بهادر (وفات:؟؟؟) را مرثیت گفته، و ظاهراً مذهب تشیع داشته است. از شعر حیدر، به جز غزلی که در جنگ اسکندر میرزا (مورخ ۸۱۴-۸۱۳) آمده، مجموعه‌ای به نام «مونس الارواح» بر جای مانده که از آن به عنوان دیوان حیدر شیرازی نیز یاد شده است. از حجم اندک مونس الارواح و ترتیب ویژه ای که در آن به کار رفته چنین بر می آید که سراینده این مجموعه را که عمدتا اشعار عاشقانه اوست و آن را «کتاب عشق» خوانده، به منظوری خاص – گویا به خواهش معشوق – فراهم کرده و خود در این خصوص آورده است: «چو در کنار فلک گوی زر روان گردید- در آمد از درم آن ماه مهربان چو صباح» «چه گفت؟ گفت که حیدر کتاب عشق بساز! - کز آن کتاب بود کار بسته را مفتاح» «بگفتمش که کتاب مرا چه نام نهی؟ - بگفت نام کتاب تو مونس الارواح» دیوان مونس‌الارواح وی از روی نسخهٔ آماده شده به همت مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان در گنجور در دسترس قرار گرفته است.

جستجو در آثار حیدر شیرازی

کلمه را تایپ کنید تا غزل‌ها و سایر آثاری که آن کلمه را دارند نمایش داده شوند.

به شعر مورد نظر بپر

شماره و قالب شعر را وارد کن — یک‌ضربی به همان صفحه می‌رویم.

آثار

غزلیات — ۷۷ اثر

شمارهٔ ۱ - ترکیب بند - فی مدح ملک نصرة الدین یحیی سلطان شیراز خلد الله ملکه

چون شاه شرق ز رخسار برکشید نقاب • به تیغ، عرصه ی عالم گرفت از سر تاب

شمارهٔ ۲ - فی مدحه خلد الله سلطانه

خسرو خاور چو پنهان شد ز شاه زنگبار • پادشاه شام شد بر توسن گردون سوار

شمارهٔ ۳ - فی البدیهه و مدح خلد الله سلطانه

علی الصباح که سلطان طارم ازرق • فراز گنبد فیروزه گون بزد سنجق

شمارهٔ ۴ - و له ایضا

سرو آزاد که در باغ نشانند او را • بندهٔ قامت رعنای تو خوانند او را

شمارهٔ ۵ - و له ایضا

ملک ملک ملاحت، شه خوبان خطا!‏ • ریختی خون دل سوخته، بی جرم و خطا

شمارهٔ ۶ - مرثیهٔ سلطان ابوسعید

باز ازین واقعه ما را دل و جان می‌سوزد • نه دل ما، که دل خلق جهان می‌سوزد

شمارهٔ ۷ - و له ایضا

مطرب بزن نوایی، ساقی بده شرابی • از تشنگی بمُردم بر آتشم زن آبی

شمارهٔ ۸ - و له ایضا

مرا در موردستان گلستانی است • که گل چون روی او در گلستانی نیست

شمارهٔ ۹ - و له ایضا

نباشد در جهان همچون تو یاری • بتی، سنگین دلی، سیمین عذاری

۱۰

شمارهٔ ۱۰ - و له ایضا

حسبة لله عزیزان یار من باز آورید • دل ز دستم می رود، دلدار من باز آورید

۱۱

شمارهٔ ۱۱ - و له ایضا

دوش، آغوش و بر و بوس و کناری داشتم • تا به هنگام سحر در بر نگاری داشتم

۱۲

شمارهٔ ۱۲ - و له ایضا - مثنوی

چو خورشید رخشنده رخ برفروخت • دل آسمان را به آتش بسوخت

۱۳

شمارهٔ ۱۳ - فی مدح سلطان حسین شیرازی

روز نوروز و هوای چمن و فصل بهار • خوش بود جام می و بوی گل و روی نگار

۱۴

شمارهٔ ۱۴ - غزل

ای سَمَن‌عارِضِ مَه‌پیکرِ شیرین‌گفتار • وی زده دایره بر گرد گل از مشک تتار

۱۵

شمارهٔ ۱۵ - و له ایضا

پرتو روی تو از روی صفا می‌بینم • مردم چشم تو در عین حیا می‌بینم

۱۶

شمارهٔ ۱۶ - و له ایضا

ترک سرمست تو خون دل ما می‌ریزد • بی‌گنه خون دل خسته چرا می‌ریزد

۱۷

شمارهٔ ۱۷ - و له ایضا

آب کز دیده روان شد ببرد بنیادم • آتش عشق تو چون خاک دهد بر بادم

۱۸

شمارهٔ ۱۸ - و له ایضا

تا دل خسته به دست سر زلفت دادم • کمر بندگی ات بسته ام و آزادم

۱۹

شمارهٔ ۱۹ - و له ایضا

روز نوروز و می و مطرب و معشوق و بهار • مستی و عشرت و آغوش و بر و بوس و کنار

۲۰

شمارهٔ ۲۰ - و له ایضا

در چنان صورت مطبوع عجب می مانم • بیم آن است که بوسی ز لبش بستانم

درباره‌ی حیدر شیرازی

حیدر بقال شیرازی شاعر گمنامی است که در قرن هشتم هجری در شیراز و یزد می زیسته و گویا شرح احوال او در تواریخ و تذکره های موجود نیامده است.

وی مدیحه گوی نصرت الدین یحیی (مقتول ۷۹۵)، حاکم یزد، و سلطان حسین شیرازی (وفات : ۷۸۵) بوده، در حضرت شیخ ابو اسحاق شیرازی (وفات: ???) بار می یافته، سلطان ابوسعید بهادر (وفات:؟؟؟) را مرثیت گفته، و ظاهراً مذهب تشیع داشته است.

از شعر حیدر، به جز غزلی که در جنگ اسکندر میرزا (مورخ ۸۱۴-۸۱۳) آمده، مجموعه‌ای به نام «مونس الارواح» بر جای مانده که از آن به عنوان دیوان حیدر شیرازی نیز یاد شده است.

از حجم اندک مونس الارواح و ترتیب ویژه ای که در آن به کار رفته چنین بر می آید که سراینده این مجموعه را که عمدتا اشعار عاشقانه اوست و آن را «کتاب عشق» خوانده، به منظوری خاص – گویا به خواهش معشوق – فراهم کرده و خود در این خصوص آورده است:

«چو در کنار فلک گوی زر روان گردید- در آمد از درم آن ماه مهربان چو صباح»

«چه گفت؟ گفت که حیدر کتاب عشق بساز! - کز آن کتاب بود کار بسته را مفتاح»

«بگفتمش که کتاب مرا چه نام نهی؟ - بگفت نام کتاب تو مونس الارواح»

دیوان مونس‌الارواح وی از روی نسخهٔ آماده شده به همت مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان در گنجور در دسترس قرار گرفته است.

۸۶

شعر در دیوان

۷۷

غزلیات

قصاید