غزلوارهٔ ۲۵۰ — آن‌چه دربارهٔ او باید گفت نمی‌توان گفت (250. Quante dirne si de' non si può dire)

✦ متنِ اصلی و ترجمهٔ فارسی، کنارِ هم

1. 1آن‌چه دربارهٔ او باید گفت نمی‌توان گفت،•Quante dirne si de’ non si può dire,
2. 2زیرا شکوهش برای کوران بیش از اندازه افروخته شد؛•ché troppo agli orbi il suo splendor s’accese;
3. 3بیشتر می‌توان مردمی را سرزنش کرد که او را آزردند،•biasmar si può più ’l popol che l’offese,
4. 4تا هر برآمدنِ بزرگ‌ترِ او را در برابر ارجِ کمترِ آنان.•c’al suo men pregio ogni maggior salire.
5. 5او به سزای خطاکاری فرود آمد•Questo discese a’ merti del fallire5
6. 6برای سودِ ما، و سپس به سوی خدا برآمد؛•per l’util nostro, e poi a Dio ascese;
7. 7و دروازه‌هایی را که آسمان از او دریغ نکرد،•e le porte, che ’l ciel non gli contese,
8. 8میهن بر آرزوی دادگرانه‌اش بست.•la patria chiuse al suo giusto desire.
9. 9ناسپاس، می‌گویم، و پرورندهٔ بختِ خویش•Ingrata, dico, e della suo fortuna
10. 10به زیانِ خود؛ و این نیک نشانه است•a suo danno nutrice; ond’è ben segno10
11. 11که بر کامل‌ترین‌ها بیشترین رنج‌ها فراوان است.•c’a’ più perfetti abonda di più guai.
12. 12از میان هزار دلیلِ دیگر تنها همین یکی بس است:•Fra mille altre ragion sol ha quest’una:
13. 13اگر تبعیدِ نارواش همتایی نداشت،•se par non ebbe il suo exilio indegno,
14. 14مردی همانند یا بزرگ‌تر از او هرگز زاده نشد.•simil uom né maggior non nacque mai.