هنگامی که خواجه، بنده را با زنجیر سخت (25. Quand'il servo il signor d'aspra catena)

✦ متنِ اصلی و ترجمهٔ فارسی، کنارِ هم

1. 1هنگامی که خواجه بنده را با زنجیر سخت•Quand’il servo il signor d’aspra catena
2. 2بی هیچ امید دیگر در زندان بسته نگه می‌دارد،•senz’altra speme in carcer tien legato,
3. 3بنده چنان به حال تیره‌اش خو می‌گیرد•volge in tal uso el suo misero stato,
4. 4که به دشواری آزادی می‌خواهد.•che libertà domanderebbe appena.
5. 5و ببر و مار را نیز عادت رام می‌کند،•E el tigre e ’l serpe ancor l’uso raffrena,5
6. 6و شیر سهمگین را که در جنگل‌های انبوه زاده شده؛•e ’l fier leon ne’ folti boschi nato;
7. 7و هنرمند نوکار، خسته از کارها،•e ’l nuovo artista, all’opre affaticato,
8. 8با عادتِ عرق‌ریختن توانش دوچندان می‌شود.•coll’uso del sudor doppia suo lena.
9. 9اما آتش با چنین صورتی یکی نمی‌شود؛•Ma ’l foco a tal figura non s’unisce;
10. 10زیرا اگر رطوبت هیزم سبز را خشک می‌کند،•ché se l’umor d’un verde legno estinge,10
11. 11پیر سرد را گرم می‌کند و سپس می‌پروراند،•il freddo vecchio scalda e po’ ’l nutrisce,
12. 12و چنان او را به روزگار سبز بازمی‌گرداند و پیش می‌راند،•e tanto il torna in verde etate e spinge,
13. 13نو می‌کند و شعله‌ور می‌سازد، شاد و جوان می‌کند،•rinnuova e ’nfiamma, allegra e ’ngiovanisce,
14. 14که عشق با دمِ خویش جان و دلش را در بر می‌گیرد.•c’amor col fiato l’alma e ’l cor gli cinge.
15. 15و اگر کسی شوخی کند یا وانمود کند،•E se motteggia o finge,15
16. 16آنکه می‌گوید در پیری شرم است•chi dice in vecchia etate esser vergogna
17. 17چیزی خدایی را دوست داشتن، دروغی بزرگ است.•amar cosa divina, è gran menzogna.
18. 18جانی که خواب نمی‌بیند•L’anima che non sogna,
19. 19در دوست داشتن چیزهای طبیعت گناه نمی‌کند،•non pecca amar le cose di natura,
20. 20اگر وزن و حد و اندازه نگه دارد.•usando peso, termine e misura.20