لا يحْمِلُ الحِقْدَ مَنْ تَعْلُو بِهِ الرُّتَبُ

✦ متنِ اصلی و ترجمهٔ فارسی، کنارِ هم

1. 1کسی که مرتبه‌هایش او را بلند می‌کند کینه نمی‌ورزد، و کسی که سرشتش خشم است به بلندی نمی‌رسد.•لا يحْمِلُ الحِقْدَ مَنْ تَعْلُو بِهِ الرُّتَبُ ⁎ ولا ينالُ العلى من طبعهُ الغضبُ
2. 2و هر که بندهٔ قومی باشد با آنان مخالفت نمی‌کند، اگر به او جفا کنند، و چون عتاب کنند خشنود می‌شود.•ومن يكنْ عبد قومٍ لا يخالفهمْ ⁎ إذا جفوهُ ويسترضى إذا عتبوا
3. 3در گذشته شتران آنان را می‌چراندم و امروز هرگاه آسیب ببینند حریمشان را پاس می‌دارم.•قدْ كُنْتُ فِيما مَضَى أَرْعَى جِمَالَهُمُ ⁎ واليَوْمَ أَحْمي حِمَاهُمْ كلَّما نُكِبُوا
4. 4آفرین بر بنی‌عبس که از بزرگواران زاده‌اند آنچه عرب می‌زاید.•لله دَرُّ بَني عَبْسٍ لَقَدْ نَسَلُوا ⁎ منَ الأكارمِ ما قد تنسلُ العربُ
5. 5اگر سیاهی مرا عیب بگیرند، آن در روز نبرد نسب من است، اگر نسبم از دست برود.•لئنْ يعيبوا سوادي فهوَ لي نسبٌ ⁎ يَوْمَ النِّزَالِ إذا مَا فَاتَني النَسبُ
6. 6ای نعمان، اگر می‌دانی که دست من از تو کوتاه است، روزگار دگرگون می‌شود.•إِن كُنتَ تَعلَمُ يا نُعمانُ أَنَّ يَدي ⁎ قَصيرَةٌ عَنكَ فَالأَيّامُ تَنقَلِبُ
7. 7امروز می‌دانی ای نعمان، چه جوانی با برادر تو روبه‌رو می‌شود که گروه‌هایش او را فریفته است.•اليَومَ تَعلَمُ يا نُعمانُ أَيَّ فَتىً ⁎ يَلقى أَخاكَ الَّذي قَد غَرَّهُ العُصَبُ
8. 8جوانی که خندان در گرداب جنگ فرو می‌رود و بازمی‌گردد، در حالی که سر نیزه‌اش رنگین است.•فَتًى يَخُوضُ غِمَارَ الحرْبِ مُبْتَسِماً ⁎ وَيَنْثَنِي وَسِنَانُ الرُّمْحِ مُخْتَضِبُ
9. 9اگر شمشیرش را بکشد، لبه‌هایش خون جاری می‌کند و فضا روشن می‌شود و پرده‌ها شکافته می‌گردد.•إنْ سلَّ صارمهُ سالتَ مضاربهُ ⁎ وأَشْرَقَ الجَوُّ وانْشَقَّتْ لَهُ الحُجُبُ
10. 10اسبان برای من گواهی می‌دهند که آنها را بازمی‌دارم و نیزه‌زدن چون جرقه‌های آتش شعله می‌کشد.•والخَيْلُ تَشْهَدُ لي أَنِّي أُكَفْكِفُهَا ⁎ والطّعن مثلُ شرارِ النَّار يلتهبُ
11. 11چون روز نبرد با دشمنان روبه‌رو شوم، لشکر فریب‌خوردهٔ آنان را تاراج‌شده وامی‌گذارم.•إذا التقيتُ الأعادي يومَ معركةٍ ⁎ تَركْتُ جَمْعَهُمُ المَغْرُور يُنْتَهَبُ
12. 12جان‌ها از آنِ من است و گوشت از آنِ پرندگان و استخوان از آنِ جانوران و غنیمت از آنِ سواران.•لي النفوسُ وللطّيرِاللحومُ ولل ⁎ ـوحْشِ العِظَامُ وَلِلخَيَّالَةِ السَّلَبُ
13. 13خدا از دیدگانم دور نکند جوانمردان بزرگوار را که چون فرود آیند آدمی‌اند و چون سوار شوند جن.•لا أبعدَ الله عن عيني غطارفةً ⁎ إنْساً إذَا نَزَلُوا جِنَّا إذَا رَكِبُوا
14. 14شیران بیشه‌اند، اما دندانی ندارند جز نیزه‌ها و شمشیرهای هندی بران.•أسودُ غابٍ ولكنْ لا نيوبَ لهم ⁎ إلاَّ الأَسِنَّةُ والهِنْدِيَّةُ القُضْبُ
15. 15اسبان اعوجی لاغرمیان آنان را می‌برند، چون گرگ‌ها که در گردن‌هایشان کمر باریک است.•تعدو بهمْ أعوجيِّاتٌ مضَّمرةٌ ⁎ مِثْلُ السَّرَاحِينِ في أعناقها القَببُ
16. 16همواره با سینهٔ اسبان روبه‌رو می‌شوم، با نیزه‌زدن، تا زین و سینه‌بند فریاد برآورد.•ما زلْتُ ألقى صُدُورَ الخَيْلِ منْدَفِقاً ⁎ بالطَّعن حتى يضجَّ السَّرجُ واللَّببُ
17. 17کوران، اگر در پلک‌هایشان بینایی بود می‌نگریستند، و لالان، اگر در دهانشان گفتار بود خطبه می‌خواندند.•فا لعميْ لو كانَ في أجفانهمْ نظروا ⁎ والخُرْسُ لوْ كَانَ في أَفْوَاهِهمْ خَطَبُوا
18. 18و غبار روز تاخت اسبان بر من گواهی می‌دهد، و ضربت و نیزه‌زدن و قلم‌ها و نوشته‌ها.•والنَّقْعُ يَوْمَ طِرَادِ الخَيْل يشْهَدُ لي ⁎ والضَّرْبُ والطَّعْنُ والأَقْلامُ والكُتُبُ