1. ۱بود در عهدی یکی بازارگانمی‌ندید اصلاً ز سودایی زیان
2. ۲گر خریدی سنگ یا خاک زمینمی‌شدی نایاب چون دُرّ ثمین
3. ۳رفت در بغداد بهر امتحانصد شتر خرما خرید و شد روان
4. ۴جانب بصره پی بیع و شراتا سِتانَد زیره خرما را بها
5. ۵زیره را هم جانب کرمان بِرَدسیب سازد سوی اصفاهان بِرَد
6. ۶تا ببیند بخت خود را در عملگفت یا بخت و روان شد با عجل
7. ۷ازقضا سلطان بصره شد برونبهر صید از بصره با جمعی فزون
8. ۸هر طرف می‌تاخت از بهر شکارگه فکند اسب از یمین گه از یسار
9. ۹عاقبت زین گیرودار و داورییاوه شد ز انگشت شه انگشتری
10. ۱۰قیمت آن، باجِ کشمیر و ختنبا خراج مصر و شامات و یمن
11. ۱۱آمد اندر جستجو هم پادشاههم امیر و هم وزیر و هم سپاه
12. ۱۲بیشتر جُستند و کم‌تر یافتندعاقبت از جُستنش رو تافتند
13. ۱۳خسته گشتند آن گروه از جستجوشاه خشم‌آلوده ز اسب آمد فرو
14. ۱۴بر تل خاکی نشست او خشمناکپیشکارانش همه در روی خاک
15. ۱۵از غضب می‌کرد در هر سو نگاهکاروانی دید می‌آید ز راه
16. ۱۶گفت سوی من کِشید این کاروانتا بپرسَمْشان ز جای و از مکان
17. ۱۷تا بپرسم چیست ایشان را متاعکلکمْ مَسْؤُولٌ کلکمْ قومٌ راع
18. ۱۸تا بدانَنْدَم که من اینجاسْتمحاجتی گر هستشان گویاستم
19. ۱۹شاه راعی و رعیت چون گلهکِی گذارد گلّه را راعی یله؟!
20. ۲۰گر رعیت سوی راعی نایدیرفتن راعی سوی او بایدی
21. ۲۱شاه آن باشد که خوانَد سوی خویشبینوایان سوزمندانِ پریش
22. ۲۲ور بُوَد بی‌دست‌وپایی لنگ و کورخود به سوی او رود از راه دور
23. ۲۳نرم‌نرمک حالشان پُرسان شودهم ز سوز دردشان جویان شود
24. ۲۴ای بسا بی‌دست‌وپایانِ علیلاو فتاده زیر پای نرّه‌پیل
25. ۲۵ای بسا گنجشک بی‌برگ‌ونوادور او بگرفته هر سو باشه‌ها
26. ۲۶هرکه را چنگال و منقاری بُوَددرپی صید دل‌افکاری بُوَد
27. ۲۷دل بدزدند از درون سینه‌هادر میان چینه‌دان‌ها چینه‌ها
28. ۲۸شاه در خرگاه و بر درگه حجابچون نگردد شهر ویران ده خراب؟!
29. ۲۹هان و هان ای پادشه هشیار باشوقت خوابت می‌رسد هشیار باش
30. ۳۰شاه نَبوَد آنکه خسبد نیم‌روزصد برهنه بر درش با درد و سوز
31. ۳۱شاهی و خفتن به سنجاب و سموردر برون افتاده صد مسکین عور
32. ۳۲من بسی دارم در این مقصد مقاللیک بگذارم که تنگ آمد مجال
33. ۳۳هم مجالم تنگ و هم دل تنگ‌ترآنکه باید بشنود هم هست کر
34. ۳۴چونکه شاه بصره شد در کاروانگفتشان کَیْ بود کاروان‌سالارتان
35. ۳۵مرد بازرگان به پیش اِستاد و کردصد ثنا از بهر آن سلطان فرد
36. ۳۶گفت آیی از کجا؟ بار تو چیست؟در کجا این بار تو واگرد نیست؟
37. ۳۷گفت از بغداد، مقصد بصره استبارهایم جمله تمر و تمره است
38. ۳۸گفت خرما سوی بصره بری؟!ابلهی هستی تو؟! یا سوداگری؟!
39. ۳۹خامه چون اینجا رسید ای مرد هوش!خون درون سینه‌ام آمد به جوش
40. ۴۰زانکه گفتم هاتفی در گوشِ جان:«تو از آن ابله‌تری ای مُستَهان»
41. ۴۱مایهٔ عمر گرامی داشتیهین بیاور تا چه زان برداشتی؟!
42. ۴۲علم آموزی بری یا ارمغاناز برای مدرس کروبیان
43. ۴۳مایه‌ای کز مُلک جان اندوختیخوش به مکتب داده‌ای بفروختی
44. ۴۴دادی آن را و گرفتی از عوضبه زبر به پیش به زیر به عوض
45. ۴۵تا بری این را به آن محفل که هستجبرئیل آنجا یکی شاگرد پست
46. ۴۶می‌نیاری شرم ای صاحب‌شرفشصت‌ساله عمر خود کردی تلف
47. ۴۷حاصل این شصت سال ای مرد مفتمن چه گفتم، آن چه گفت و این چه گفت
48. ۴۸ب زبر ب پیش ب زیر ب بریتا کنی تعلیم جبریل از خری
49. ۴۹عمر خود دادی گرفتی ای حَزونجزوه‌دانی پر ز تخْییل و ظُنون
50. ۵۰آنچه کار تو نیاید هل یجوز؟!هل یجوز نظمه ام لا یجوز؟!
51. ۵۱خرق آیا در فلک جایز بود؟این فلک قادر و یا عاجز بود؟
52. ۵۲هست آیا این هیولی یا صُوَر؟یا صور هست از هیولی بی‌خبر؟
53. ۵۳چند باشد یا رب اقسام عَرَض؟گر ندانم چون کنم با این غرض؟!
54. ۵۴چند گز باشد زمین تا آسمان؟جانت از کونت برآید ای فلان
55. ۵۵چند تخْییلی به هم برمی‌نهی؟!خویش را عالم نهی نام آنگهی؟!
56. ۵۶علم اگر این است بگذار و بروصد شتر زین علم نزد من دو جو
57. ۵۷رو سبدبافی بیاموز ای عموگردهٔ نانی به دست آور ازو
58. ۵۸هست علم فقه احکام ای پسرگرچه نزد اهل ایمان معتبر
59. ۵۹لیک امروز آن همه تخْییل شدسدّ راه و مانع تکمیل شد
60. ۶۰فقه خوب آمد ولی بهر عملنِی برای بحث و تعریف و جدل
61. ۶۱پشکلی گر جست از کون بزیکور شد زان چشم مرد هرمزی
62. ۶۲آن دیت آیا به صاحب بزد بود؟!یا دیت با قاضی هرمز بود؟!
63. ۶۳گر ز قاف افتاد عنقا بر چِهیچند دلو از آن کشی گر آگهی؟!
64. ۶۴خون حیض آید اگر از گوش زنحکم آن چِبوَد؟! بگو ای بوالحسن!
65. ۶۵گر زنی گردد ز جنی حاملهارث او چِبوَد ز جن ای صددله؟!
66. ۶۶این غلط باشد غلط اندر غلطصرف کردن عمر خود را این نمط
67. ۶۷کار داری این‌قدر در پیش و پسای برادر که خدا گوید که بس
68. ۶۸گر بدانی در عقب‌ها چیستتفرصت خاریدن سر نیستت
69. ۶۹خود بده انصاف ای مرد گزینهیچ عاقل می‌کند کاری چنین؟!
70. ۷۰وقت تنگ خویش را بفروختناین شلنگ‌ و تخته‌ها آموختن؟!
71. ۷۱نام آن را علم کردن ز ابلهیبُردنش نزد ملایک وانگهی
72. ۷۲این به نزد مرد دانا زشت‌تریا به بصره بردنت خرمای تر؟!
73. ۷۳چون شنید این، مرد بازرگان ز شاهبر زمین بنشست گفت ای جان تباه