1. ۱الْمِنَّةُ لِلّٰه که این ماهِ خزانستماهِ شُدن و آمدنِ راهِ رَزانست
2. ۲از بسکه درین راهِ رز انگور کشاننداین راهِ رَز ایدون چو رهِ کاهکَشانست
3. ۳چون قُوسِ قُزَح برگِ رَزان رنگ‌به‌رنگنددر قُوسِ قُزَح خوشهٔ انگور گمانست
4. ۴آبی چو یکی کیسگکی از خَزِ زردستدر کیسه یکی بَیْضَهٔ کافورِ کلانست
5. ۵واندر دل آن بَیْضَهٔ کافورِ ریاحیدَه نافه و دَه نافَگکِ مُشک نَهانست
6. ۶وان سیب به کردارِ یکی مردم بیمارکز جملهٔ اعضا و تن او را دو رُخانست
7. ۷یک نیمهْ رخش زرد و دگر نیمهْ رخش سرخاین را هَیَجانِ دَم و آن را یَرَقانست
8. ۸وان نار همیدون به زنی حامله مانَدواندر شکم حامله مشتی پسرانست
9. ۹تا می نزنی بر زمیَش، بچه نزایدچون زاد بچه، زادن و خوردنْش همانست
10. ۱۰مادر، بچه‌ای، یا دو بچه زاید یا سهوین نار چرا مادرِ سیصد بچگانست
11. ۱۱مادر بچه را تا ز شکم نارَد بیرونبِستر نکند، وین نه‌نهانست عَیانست
12. ۱۲اندر شکم او خود بچه را بسترکی زردکرده‌ست و بدو در ز سر بچه نشانست
13. ۱۳اکنون صفت بچهٔ انگور بگویمکاین هر صفتی در صفت او هَذَیانست
14. ۱۴انگور به کردار زنی غالیه رنگستو او را شکمی همچو یکی غالیه‌دان‌َست
15. ۱۵اندر شکمش هست یکی جان و سه تا دلوین هر سه دل او را ز سه پاره سُتُخوانست
16. ۱۶گویند که حیوان را جان باشد در دلو او را سُتُخوانی دل و جانست و روانست
17. ۱۷جان را نشنیدم که بُوَد رنگ، ولی جانْشهمرنگِ یکی لاله که در لاله‌ستانست
18. ۱۸جان را نَبُوَد بوی خوش و بویِ خوشِ اوچون بویِ خوشِ غالیه و عَنبر و بانست
19. ۱۹انگور سیاهست و چو ماهست و عجب نیستزیرا که سیاهی صفتِ ماهِ رَوانست
20. ۲۰عیبیش جز این نیست که آبستن گشته‌ستاو نوز یکی دخترکی تازه‌جوانست
21. ۲۱بی شوی شد آبستن، چون مریمِ عِمرانوین قصه بسی طرفه‌تر و خوشتر از آنست
22. ۲۲زیرا که گر آبستن مریم به دهان شداین دختر رز را، نه لبست و نه دهانست
23. ۲۳آبستنی دختر عمران به پسر بودآبستنی دختر انگور به جانست
24. ۲۴آن روحِ خداوندِ همه خلق جهان بودوین راحِ خداوندِ همه خلق جهانست
25. ۲۵گر قصدِ جهودان بُد در کشتن عیسیدر کشتن این، قصد همه اهل قُرانست
26. ۲۶آن را بِگِرَفْتَند و کَشیدند و بِکُشتندوین را بکُشند و بِکَشند، این به چه سانست؟
27. ۲۷آن، زنده یکی را و دو را کرد به معجزوین، زنده‌گرِ جان همه خلق زمانست
28. ۲۸ناکشتهٔ کُشته صفتِ روحِ قُدُس بودناکشتهٔ کُشته صفت این حَیَوانست
29. ۲۹آن را، نگر از کشتن آنها چه زیان بوداین را، نگر از کشتن اینها چه زیانست
30. ۳۰آن را، پسِ سختی ز همه رنج امان بودوین را، پس سختی ز همه رنج امانست
31. ۳۱آن را به سماوات مکان گشت و مر این رابر دست امیران و وزیرانْش مکانست
32. ۳۲چون دستِ وزیرِ مَلِکِ شرق که دستشاز باده گران نیست، که از جود گِرانست
33. ۳۳شمس الوزرا احمدِ عَبدُالصَّمَد آنکوشمس الوزرا نیست که شمس الثَّقَلانست
34. ۳۴آن پیشروِ پیشروانِ همه عالمچون پیشروِ نیزهٔ خَطّی که سِنانست
35. ۳۵مهتر ز همه خلق جهان او به دو کوچکمهتر به دو کوچک، به دلست و به زبانست
36. ۳۶دَرّانه و دوزان به سرِ کِلک نیابیدرانه و دوزان به سرِ کِلک و بنانست
37. ۳۷اندر کرمش، هر چه گمان بود یقین شدواندر نسبش، هر چه یقین بود گمانست
38. ۳۸خردش نِگَرش نیست، که خردک نِگَرشنیدر کار بزرگان همهُ ذُلّست و هوانست
39. ۳۹دینار دهد، نام نکو باز ستاندداند که عَلیٰ حال زمانه گذرانست
40. ۴۰مرحاشیهٔ شاه جهان را و حشم راهم مال دهنده‌ست و هم مالْ سِتانست
41. ۴۱زیرا که ولایت چو تنی هست و درآن تناین حاشیهٔ شاه رَگست و شَرَیانست
42. ۴۲دستورِ طبیبست که بشناسد رگ راچون با ضربان باشد و چون بی‌ضربانست
43. ۴۳چون با ضربانست کند قُوّتِ او کمورکم نکند، بیم خُناق از هیجانست
44. ۴۴چون بی‌ضربان باشد، نیرو دهد او راورنه دل مُلکت را بیم یرقانست
45. ۴۵این کارِ وزارت که همی‌رانَد خواجهنه کارِ فلان بن فلان بن فلانست
46. ۴۶بود آن همگان را غرض و مصلحت خویشاین را غرض و مصلحتِ شاه جهانست
47. ۴۷هرگز ندهد خُردمَنِش را برِ خود راهکز خردمنش محتشمان را حدثانست
48. ۴۸از پَشَّه، عنا و الم پیلِ بزرگستوز مور، فساد بچهٔ شیر ژیانست
49. ۴۹خسرو تنهٔ مُلک بود او دِلهٔ مُلکمُلکَت چو قرآن، او چو معانّیِ قرانست
50. ۵۰مُلکَت چو چراگاه و رعیَّت رمه باشدجَلّاب بُوَد خسرو و دستورْ شبانست
51. ۵۱لشکر چو سگان رمه و دشمن چون گرگوین کار سگ و گرگ و رمه با رمه‌بانست
52. ۵۲ما را رمه‌بانیست نه زو در رمه آشوبنه ایمن ازو گرگ و نه سگ زو به فغانست
53. ۵۳هرگز نکند با ضعفا سخت کمانیبا آنکه بداندیش بود، سخت کمانست
54. ۵۴تا بر بم و بر زیر نوای گُلِ نوش استتا بر گل بَربار خروش ورشانست
55. ۵۵عمر و من او را نه قیاس و نه کران بادچون فضل و منش را نه قیاس و نه کرانست
56. ۵۶بادا به بهار اندر چندانکه بهارستبادا به خزان اندر چندانکه خزانست