يا عَينِ بَكّي على صَخْرٍ لأشْجانِ

✦ متنِ اصلی و ترجمهٔ فارسی، کنارِ هم

1. 1ای چشم، بر صخر بگری برای اندوه‌ها و اندیشه‌ای در درون دل که غمگین است.•يا عَينِ بَكّي على صَخْرٍ لأشْجانِ ⁎ وهاجِسٍ في ضَميرِ القَلْبِ خَزّانِ
2. 2من بخشش صخر را به یاد آوردم و یاد دوست در بیماری و اندوه مرا برانگیخت.•انّي ذكرتُ ندى صخرٍ فهيّجني ⁎ ذكرُ الحبيبِ على سقمٍ واحزانِ
3. 3پس برای یتیمانی بگری که رنج روزگار به آنان زیان رساند، و هر زیانی به من می‌رسد.•فابْكي أخاكِ لأيْتامٍ أضَرّ بِهِمْ ⁎ رَيْبُ الزّمانِ، وكلُّ الضَّرّ يِغشاني
4. 4و بر عمامه‌بر بگری، زینت پیشوایان، آنگاه که نیزه‌ها نزد آنان چون ریسمان‌های دلو بود.•وابكي المعمَّمَ زينَ القائدينَ اذا ⁎ كانَ الرّماحُ لديهمْ خلجَ اشطانِ
5. 5و پسر شرید، که ریشه‌اش در فخر به غایت نرسید؛ سروری ناآمیخته با پستی.•وابنَ الشّريدِ فلمْ تُبْلَغْ أرومَتُهُ ⁎ عندَ الفَخارِ لَقَرْمٌ غيرُ مِهْجانِ
6. 6اگر روزگار را مالی بود نزد کسی، صخر مال جوانان روزگار بود.•لوْ كانَ للدَّهرِ مالٌ عندَ متلدهِ ⁎ لكانَ للدَّهرِ صخرٌ مالُ فتيانِ
7. 7ناپذیرای ستم، آورنده‌ی کارهای بزرگ، ببخشنده‌ی گرانبها، نه خمیده و نه سست.•آبي الهضيمةِ آتٍ بالعظيمةِ متلافُ م ⁎ الكريمةِ لا نكسٌ ولا وانِ
8. 8حامی ناموس، دلیر در گرمای نیمروز، رها‌کننده‌ی غنیمت، استوار و نه دودل.•حامي الحقيقَةِ بسّالُ الوَديقةِ مِعتاقُ ⁎ الوسيقةِ جلدٌ غيرُ ثنيانِ
9. 9بالارونده‌ی دیده‌گاه، بازدارنده‌ی هر گشوده، آب‌خورِ هر آبشخور، بُرنده‌ی هماوردان.•طَلاّعُ مَرْقَبَةٍ مَنّاعُ مَغْلَقَةٍ ⁎ وَرّادُ مَشْرَبَةٍ قَطّاعُ أقْرَانِ
10. 10حاضر در انجمن‌ها، پرچم‌بردار، بُرنده‌ی دره‌ها، گرگ بیابان‌ها.•شَهّادُ أنْدِيَةٍ حَمّالُ ألْوِيَةٍ ⁎ قطَّاعُ اوديةٍ سرحانُ قيعانِ
11. 11یاران را پاس می‌دارد آنگاه که زد و خورد سخت شود، گویندگانی که چون پیمانه‌ی سخن را بسنجند.•يَحْمي الصِّحابَ إذا جَدَّ الضِّرابُ ⁎ القائلينَ اذا ما كيَّلَ الهاني
12. 12و هماورد را رها می‌کند که سرانگشتانش زرد شده، گویی در دو جامه‌اش پاشیدن زعفران است.•ويَتْرُكُ القِرْنَ مُصْفَرّاً أنامِلُهُ ⁎ كَأنّ في رَيْطَتَيْهِ نَضْحَ أُرْقانِ
13. 13آنچه جان به دشواری از آن می‌گذرد، از دارایی کهن، به تو می‌بخشد؛ بخشنده است و منت‌گذار نیست.•يعطيكَ ما لاتكادُ الَّنفسُ تسلمهُ ⁎ منْ التَّلادِ وهوبٌ غيرُ منَّانِ