أعاذلَ ما بالي أرى الحيَّ ودعوا

✦ متنِ اصلی و ترجمهٔ فارسی، کنارِ هم

1. 1ای ملامتگر، مرا چه شده که می‌بینم قبیله وداع کرده‌اند و بر مقصدهایشان شب را گذرانده و پراکنده شده‌اند•أعاذلَ ما بالي أرى الحيَّ ودعوا ⁎ وَباتُوا على طِيّاتهِمْ فتَصَدّعُوا
2. 2چون شعثا یاد شود دلش به پرواز هوس می‌افتد و چشم اشک می‌ریزد•إذا ذُكِرَتْ شَعْثَاءُ طَارَ فُؤادُهُ ⁎ لطيرِ الهوى وارفضتْ العينُ تدمعَ
3. 3آرزوی او را با سرگرمی بیهوده می‌کند، و نیازهای عاشق پیش می‌آید و بازداشته می‌شود•تَمَنّى هَوَاهَا مِنْ تَعَلُّلِ بَاطِلٍ ⁎ و تعرضُ حاجاتُ المحبَّ فتمنع
4. 4اگر می‌خواست، به او آبی می‌بخشید که تشنگی را فرو نشاند•وَلَوْ أنّهَا شَاءتْ لَقَدْ بَذَلَتْ لَهُ ⁎ شراباً بهِ يروى الغليلُ وينقعُ
5. 5و ژولیده‌مویانی بر شتران گودچشم لاغر، که گویی کمان‌هایی از شریان‌اند که تراشیده و وصله می‌شوند•و شعثٍ على خوصٍ دقاقٍ كأنها ⁎ قِسِيٌّ مِنَ الشِّرْيانِ تُبَرَى وَتُرْقَعُ
6. 6چون خیمه را برچینند، آن را می‌بینی چون پرنده‌ای که در دام می‌زند و می‌درخشد•إذا رفعوا طيَّ الخباءِ رأيتهُ ⁎ كَضَارِبِ طَيْرٍ في الحِبالَةِ يَلْمَعُ
7. 7مردم را در آن می‌بینی که از یک سو گرفته‌اند و باد سوی دیگرش را می‌لرزاند•ترى القومَ فيهِ ممسكينَ بجانبٍ ⁎ وَللرّيحِ مِنْهُ جَانِبٌ يَتَزَعْزَعُ
8. 8ای قوم، مجاشع شما را فرو نمی‌ریزد؛ نی و کرچک از او استوارترند•ألا يا لقومٍ لا تهدكمْ مجاشعٌ ⁎ فَأصْلَبُ مِنها خَيْزُرَانٌ وَخِرْوَعُ
9. 9آنان همسایهٔ گرامی را ضایع کردند، و همسایه‌ای نمی‌بینم که حرمتش چون آن همسایه ضایع شود•فَهُمْ ضَيّعوا الجارَ الكَرِيمَ، وَلا أرَى ⁎ كَحُرْمَةِ ذاكَ الجارِ جَاراً يُضَيَّعُ
10. 10قریش پس از خیانت مجاشع می‌گوید: خدا همسایگان زبیر را لعنت کند و آنان را بازگرداند•تقولُ قريشٌ بعدَ عدرِ مجاشعٍ ⁎ لحَى الله جِيرَانَ الزّبَيرِ وَرَجّعُوا
11. 11اگر یربوع آن‌گاه که آنان را خواند، فراخوانده بود، بار پراکندهٔ او یکجا بازمی‌گشت•فلوْ أنَّ يربوعاً دعى إذْ دعاهمُ ⁎ لآبَ جَمِيعاً رَحْلُهُ المُتَمَزِّعُ
12. 12حواری پیامبر و بار او را به خانواده‌اش بازگردانید، آن‌گاه فخر کنید یا رها کنید•فَأدُّوا حَوَارِيَّ الرّسُولِ وَرَحْلَهُ ⁎ إلى أهْلِهِ ثمّ افخَرُوا بَعدُ أوْ دَعُوا
13. 13آیا خانهٔ پستی را در میان مجاشع نمی‌بینی که تا پایان روزگار می‌ماند•ألمْ تَرَ بَيْتَ اللّؤمِ بَينَ مُجَاشِعٍ ⁎ مقيماً إلى أنْ يمضيَ الدهرُ أجمعُ
14. 14ما بر آنان برتری یافتیم چنان‌که ستارگان برتری می‌یابند، و او کوتاه آمد تا دستانش را دفاعی نماند•علونا كما تعلو النجومُ عليهمُ ⁎ وَقَصّرَ حَتى ما لكَفّيْهِ مَدْفَعُ
15. 15اگر از قبیلهٔ نزار بپرسید، آگاه می‌شوید که چون جنگ برخیزد، کیست که زیان می‌رساند و کیست که سود می‌دهد•فانْ تسألوا حيَّ نزارٍ تنبئوا ⁎ إذا الحربُ شالتْ منْ يضروُّ وينفعُ
16. 16ما ناتوانان را کفایت می‌کنیم، اگر سپاسگزار باشند، از گذرگاه‌های مرگ، آن‌گاه که نیزه‌ها می‌لرزند•وَإنَا لَنَكفي الخُورَ لَوْ يَشكُرُونَنا ⁎ ثَنَايَا المَنَايَا، وَالقَنَا يَتَزَعزَعُ
17. 17ما بر مرزهای هراس‌انگیز فرود می‌آییم، و شما سرابی در دشتی پهن هستید که در بهار می‌چرد•نحلُّ علىَ الثغرِ المخوفِ وأنتمُ ⁎ سَرَابٌ عَلى قِيقَاءةٍ يَتَرَبَعُ
18. 18عمرو و عامر از حمایتش کنار کشیدند، و تو را جز نزد کوره‌ات پناهی نیست•وَتَفِيكَ عَمرٌو عَنْ حِماها وَعامرٌ ⁎ فما لكَ إلاَّ عندَ كيركَ مطبعُ