إذا ما مدَحْتَ المرءَ تطلب رفدَه

✦ متنِ اصلی و ترجمهٔ فارسی، کنارِ هم

1. 1چون مردی را ستایش کنی که بخشش او را بجویی و در او به جز این خیری امید نداری،•إذا ما مدَحْتَ المرءَ تطلب رفدَه ⁎ ولم تَرج فيه الخيرَ إلابِذَلكا
2. 2تو برای او بدنیت‌ترین آفریده‌ای، هرچند در سخن او را ستوده باشی.•فأنت له أهْجَى البريَّة نيَّةً ⁎ وإن كنتَ قد أطريْتَهُ في مقالِكا
3. 3و ستوده‌ترین حالت تو برای کسی که از او می‌خواهی، آن است که در هنگام خواستن ستایش را کنار بگذاری،•وأمْدَحُ ماتُلْفَى لمن أنتَ سائلٌ ⁎ إذا ماطرحْتَ المَدْح عند سُؤالكا
4. 4و بخشش او را بی‌وسیله بخواهی، چنانکه دست راستت آنچه در دست چپ توست می‌طلبد،•وطالبْتَ جدْواه بغيرِ وسيلةٍ ⁎ كما طالبتْ يُمْناكَ ما في شِمالكا
5. 5با ناز بر او، به بخشش او مطمئن، مال او را دلیل بر او چون مال خودت می‌بینی.•مدّلاً عليه واثِقاً بسماحِهِ ⁎ ترى مالهُ دلاّ عليه كمالكا
6. 6مگر ستایش جز آن است که ستایش را وانهی و بار توکل خود را بر کرم خواسته‌شده بیفکنی؟•هل المدحُ إلا تركُك المدحَ مُلقياً ⁎ على كرمِ المسئولِ عبء اتكالكا
7. 7بخشش او را بی‌نیازکنندهٔ تو از هر وسیله و هر ریسمانی می‌بینی که می‌آویزی.•ترى جودَهُ يُغنيك عن كل وُصْلةٍ ⁎ وعن كُلِّ ماتُدْلَى به من حِبالكا
8. 8و در فراگیری دانش او به نهانی که در خاطرت گذراندی تردید نمی‌کنی،•ولا تتمارى في إحاطةِ علمِهِ ⁎ بمَكْنون ما أخطرْتَ فيه ببالكا
9. 9پس او را با فهم و بخشش در خاموشی می‌ستایی، و هیچ سخنگویی چون تو جشن نگرفته.•فتمدحُهُ بالفَهم والجودِ صامتاً ⁎ ولم يحتفلْ ذو منطقٍ كاحتفالكا
10. 10آنگاه ستایش او را به دل‌ها رساندی، هرچند به گوشی نرسانده‌ای،•هنالك أسْمَعْتَ القلوبَ مديحَهُ ⁎ وإن أنتَ لم تُسْمِعْهُ أذْناً هنالكا
11. 11ستایشی که دل آن را درمی‌یابد نه گوش، راه‌هایی می‌پیماید که گفتار در آن‌ها نمی‌رود.•مديحاً يعيه القلبُ لا السمعُ سالكاً ⁎ مسالكَ ليس القولُ فيهنَّ سالِكا