ألا حبذا البيت الذي أنت هايبه

✦ متنِ اصلی و ترجمهٔ فارسی، کنارِ هم

1. 1هان، چه نیکوست خانه‌ای که از آن بیم داری، که در اطرافش به خانه‌ها سر می‌زنی و از آن دوری می‌کنی،•ألا حَبّذا البَيْتُ الّذي أنْتَ هايِبُهْ ⁎ تَزُورُ بُيُوتاً حَوْلَهُ، وَتُجَانِبُهْ
2. 2از آن دوری می‌کنی نه از آن که اهلش را ترک کرده باشی، بلکه چشمی از دشمن مراقب است.•تُجانِبُهُ مِنْ غَيرِ هَجْرٍ لأهْلِهِ ⁎ وَلَكِنّ عَيْناً مِنْ عَدُوٍّ تُرَاقِبُهْ
3. 3روزگار را می‌بینم که در روزهای پیری فرمانش بر ماست و خوشی‌هایش در روزهای جوانی بود.•أرَى الدّهْرَ، أيّامُ المَشِيبِ أمَرُّهُ ⁎ عَلَيْنا، وأيّامُ الشّبابِ أطَايِبُهْ
4. 4در پیری لذت‌ها و روشنی چشم هست، و پیش از آن زندگی‌ای که دلبستگانش کشش می‌داد.•وَفي الشّيْبِ لَذّاتٌ وَقُرّةُ أعْيُنٍ ⁎ وَمِنْ قَبْلِهِ عَيْشٌ تَعَلّلَ جادبُهْ
5. 5چون پیری با جوانی درآویزد و دو شمشیرشان را بکشند، پیری ناگزیر پیروز است.•إذا نازَلَ الشّيْبُ الشّبابَ فأصْلَتَا ⁎ بسَيْفَيهِما، فالشَّيبُ لا بدّ غالِبُهْ
6. 6ای بهترین شکست‌خورده و ای بدترین پیروز، چون سپاهیانِ پیری برای جوانی خوش آیند.•فَيَا خَيْرَ مَهْزُومٍ وَيَا شَرّ هَازِمٍ ⁎ إذا الشّيْبُ رَاقَتْ للشّبَابِ كَتايُبهْ
7. 7و جوانیِ پس از پیری باز نمی‌گردد، چنان که تا شیر به پستان بازنگردد، دوشنده [شیر] نخواهد دوشید.•وَلَيْسَ شَبابٌ بَعْدَ شَيْبٍ برَاجعٍ ⁎ يَدَ الدّهْرِ حتى يَرْجعَ الدَّرَّ حالِبُهْ
8. 8و هر که با ستم‌ها بر قومش بتازد، هرچند در میانشان گرامی و شمشیرهایش ارجمند باشد،•وَمَنْ يَتَخَمّطْ بالمَظالِمِ قَوْمَهُ ⁎ وَلَوْ كَرُمَتْ فيهم وَعزّتْ مضَارِبُهْ
9. 9گونه‌اش با ناخن‌های قبیله خراشیده شود و دو پهلو و پشتِ شانه‌اش زخمی گردد.•يُخَدَّشْ بأظْفَارِ العَشِيرَةِ خَدُّهُ ⁎ وَتُجْرَحْ رُكوباً صَفْحتاهُ وَغارِبُهْ
10. 10پسرعموی مرد عزت پسرعمویش است، که هرگاه برانگیخته شود، کنارش برای قوم روا نیست.•وإنّ ابنَ عَمّ المَرْءِ عِزّ ابنِ عَمّهِ ⁎ مَتى ما يَهِجْ لا يَحلُ للقَوْمِ جانبُهْ
11. 11چه بسا پسرعمویی که بدی‌اش حاضر است و نیکی‌اش با ستاره‌ها از جایی که اخترانش برآمده‌اند.•وَرُبّ ابنِ عَمٍّ حاضِرِ الشرّ خَيرُهُ ⁎ مَع النجمِ من حيثُ استقلّتْ كواكبُهْ
12. 12نه آن بدی که از او دور شد دور است، و نه آن خیر که نزدیک شد خیر آورنده است.•فلا ما نَأى مِنهُ مِنَ الشّرّ نَازِحٌ ⁎ ولا ما دَنَا مِنْهُ مِنَ الخَيرِ جالِبُهْ
13. 13مرد از آزمودنِ پنددهنده سود نمی‌برد اگر خودش و تجربه‌هایش او را پند ندهند.•فَما المَرْءُ مَنْفُوعاً بتَجرِيبِ وَاعظٍ ⁎ إذا لم تَعِظْهُ نَفسُهُ وَتَجَارِبُهْ
14. 14و آن خیر نیست که ریشه به شاخه سود نرساند؛ و چون بمیرد خویشانش بر او اندوه نخورند.•ولا خَيرَ ما لمْ يَنْفَعِ الغُصْنُ أصْلَهُ؛ ⁎ وَإنْ ماتَ لمْ تَحزَنْ عَليهِ أقارِبُهْ