1. ۱عقل می‌دانی چه باشد ای پسرآنکه باشد سوی جنت راهبر
2. ۲عقل می‌دانی چه باشد ای رفیقآنکه برهاند تو را از هر مضیق
3. ۳عقل همراهی بود سلطان شناسمی‌شناسد شاه را در هر لباس
4. ۴عقل را باشد دو چشمی دوربینوز هزاران میل چشم دوربین
5. ۵دیده دارد حجب سوراخ کنپرده‌ها را بردرد از بیخ و بن
6. ۶دیده‌ای بس تیزبین دیدار جویدر شب دیجور نقش پای جوی
7. ۷دیدهای عقل باشد شاه بینشاه را پی برده اندرگاه بین
8. ۸پایگاهش را در ایوان جلالعرش در ایوان او صف نعال
9. ۹شاه را بیند به حکمت حکمرانبر مکان و لامکان حکمش روان
10. ۱۰در حریمش ذره‌ای بی یار نیستذره ای از کار او بیکار نیست
11. ۱۱چرخ را بیند کمر بسته وشاقمهر و مه را هم دو مشعل در رواق
12. ۱۲بر در او شب یکی زنگی غلامصبح، رومی بچه‌ای کافور فام
13. ۱۳شاه را با هر گدا بیند عیانمی‌نبیند هیچ تن را بی روان
14. ۱۴عقل را باشد دو گوش حق نیوشگوشها دارد به آواز سروش
15. ۱۵می‌نیوشد گوش او ذکر ملکهم نوای نغمهٔ سوق فلک
16. ۱۶سر ما مِن شیئیٍ الا یافتهحمد و تسبیح حصارا یافته
17. ۱۷عقل را باشد زبانی راست گویهر سخن را بی کم و بی کاست گوی
18. ۱۸حکمتش از لب فرو ریزد جوابفهو عین الصدق ینبوع الصواب
19. ۱۹عقل را پایی بود گردون نوردپیش پایش پست سقف لاژورد
20. ۲۰پایهای عقل باشد عرش پویعرش را در یک قدم تا فرش پوی
21. ۲۱عقل، جان را سوی جانان می‌بردقطره‌ها را سوی عمان می‌برد
22. ۲۲عقل جانت را رها سازد ز غمهم دل از اندوه و هم تن از سقم
23. ۲۳هم بود در روز وحدت یار توهم بود در شام غم غمخوار تو
24. ۲۴هرکه را عقل و خرد انباز شدبر رخش درهای شادی باز شد
25. ۲۵هرکه را درخورد اینها داده‌اندهرچه او را داد باید داده‌اند
26. ۲۶گر تو را همت شکم پروردن استجمع آن و این برای خوردن است
27. ۲۷هم‌مزاج گاو و خر باشی یقینپیش و بالایی برای خود گزین
28. ۲۸آخوری از بهر او بنیاد کنوز علفزاران هم او را یاد کن
29. ۲۹هرکجا بینی خری در آخورییاد او کن کز جوانی برخوری
30. ۳۰ور تو را همت به خلق آزاری استحملهٔ دریدن خونخواری است
31. ۳۱خویش را بشناس هستی از سباعانما الاجناس یعرف بالطباع
32. ۳۲سوی مردم حمله چون آری سگیور زنی زخمی سگی، پس بد رگی
33. ۳۳عفعف سگ دان همه دشنام خودحک کن از دیوان مردم نام خود
34. ۳۴ور بدرّی یا تو گرگی یا پلنگهست انسان را ز هم‌نامیت ننگ
35. ۳۵همچنین خود را از اینسان کن قیاسخویش را از طبع و خوی خود شناس
36. ۳۶نزد دانایان بود این آشکارای صفایی این سخن را واگذار