1. ۱ماند حیران اندر آن صحرا فریدگفت ناگاهان شترمرغی پدید
2. ۲مرد حیران نزد آن شد بی نیازگفت ای اشتر خدا را چاره ساز
3. ۳ای تو مهر و این تنت گنج روانبار من بردار و تا منزل رسان
4. ۴گفت رو رو ای تو مرد خارکاردیده ای هرگز تو مرغی زیر بار
5. ۵هیچ مرغی را شنیدی بارکشبر من از رحمت نما آن باز کش
6. ۶گفت پس ای مرغ فرخ بال منرحم کن بهر خدا برحال من
7. ۷ای مبارک هدهد شهر سباای همایون پَر همای خوش لقا
8. ۸بر من از رحمت نگاهی باز کنزود بر سوی وطن پرواز کن
9. ۹زودتر ای طایر قاف آشیانشرح حال من بگو با دوستان
10. ۱۰رو به منزل کاروان گم گشته آرآشنایان را خبر کن زین حمار
11. ۱۱گو خدا را ای رفیقان وطنای نشسته با هم اندر انجمن
12. ۱۲رحمی آخر بر من تنها کنیدیک نظر سویم درین بیدا کنید
13. ۱۳ناقه‌ام بشکست و بارم در گلستآتشم در جان و خارم در دلست
14. ۱۴با برادر گو که ای بازوی منای به یاد یاریت نیروی من
15. ۱۵ناقه‌ای بردار ای جان زودتربادآسا سوی من افکن گذر
16. ۱۶تا از این بیدای ناپیدا کرانهم من و هم یار من یابد امان
17. ۱۷گفتش اشترمرغ کی بیچاره مردکی شنیده‌ستی شتر پرواز کرد
18. ۱۸من ندیدم همچو تو کس لک بوداشتر و پرواز بلکنجک بود
19. ۱۹ای بسی از اهل دنیا ای قرینچون شترمرغند اندر کار دین
20. ۲۰گاه در جبرند و گه در اختیارسود خود بینند در هر کار و بار
21. ۲۱چون ملامتشان کنی بر نارواجبر پیش آرند و گویند ای فتی
22. ۲۲بنده‌ایم و بنده را نبود خبرهرچه آید از قضایست و قدر
23. ۲۳بنده‌ایم و گردن ما در کمنددر کمند پادشاه زورمند
24. ۲۴بنده‌ایم و نیست ما را اختیارکار ما محکم شد اندر گاهیار
25. ۲۵عاجزی در پنجه قدرت اسیرکی ز حکم قادرش باشد گزیر
26. ۲۶ور نصیحتشان کنی در حرص و آزدر تکاپو و به هر سو ترکتاز
27. ۲۷انتقام و حمله و یأس و شتاباجتهاد و اجتیاد و اضطراب
28. ۲۸گویی آخر چند از این رنج دوارکار خود را با خدای خود گذار
29. ۲۹گوید ای جان جبر کفر مطلق استلیس الا ما سعی کار حق است
30. ۳۰بنده را حق فاعل مختار کردعقل و هوش و قدرتش ایثار کرد
31. ۳۱این جهان را عالم اسباب ساختعقل را بهر تو اسطرلاب ساخت
32. ۳۲این سببها را به هم مربوط کردعجز و قدرت را به هم مخلوط کرد
33. ۳۳هست بدبختی دگر از این بترگوید اینها نیز زاید از قدر
34. ۳۴سعی تدبیر تو در مطلوب توستاجتهادات تو در محبوب توست
35. ۳۵سعیهایت جمله در دلخواه شدبا هوای تو قدر همراه شد
36. ۳۶چون نشد تقدیر هرگز ای غدنگسعی تو در اینکه کوبی سر به سنگ
37. ۳۷چون تو را در سعی تو نبود اثرهیچ سعیت چون نشد بهر ضرر