1. ۱هان! ای دلِ عبرت‌بین! از دیده عِبَر کن! هان!ایوانِ مدائن را آیینهٔ عبرت دان!
2. ۲یک‌ره ز لبِ دجله منزل به مدائن کنوز دیده دُوُم دجله بر خاکِ مدائن ران
3. ۳خود دجله چنان گرید صد دجلهٔ خون گوییکز گرمیِ خونابش آتش چِکَد از مژگان
4. ۴بینی که لبِ دجله چون کف به دهان آرد؟گویی ز تَفِ آهش لب آبله زد چندان
5. ۵از آتشِ حسرت بین بریان جگرِ دجلهخود آب شنیده‌ستی کآتش کُنَدش بریان
6. ۶بر دجله گِری نونو! وز دیده زکاتش دهگرچه لبِ دریا هست از دجله زکات‌اِستان
7. ۷گر دجله درآمیزد بادِ لب و سوزِ دلنیمی شود افسرده، نیمی شود آتش‌دان
8. ۸تا سلسلهٔ ایوان بگسست مدائن رادر سلسله شد دجله، چون سلسله شد پیچان
9. ۹گه‌گه به زبانِ اشک آواز ده ایوان راتا بو که به گوشِ دل پاسخ شنوی ز ایوان
10. ۱۰دندانهٔ هر قصری پندی دهدت نو نوپندِ سرِ دندانه بشنو ز بُنِ دندان
11. ۱۱گوید که تو از خاکی، ما خاک توایم اکنونگامی دو سه بر ما نِه و اشکی دو سه هم بِفْشان
12. ۱۲از نوحهٔ جغدالحق ماییم به دردِ سراز دیده گلابی کن، دردِ سرِ ما بنشان
13. ۱۳آری! چه عجب داری؟ کاندر چمنِ گیتیجغد است پیِ بلبل؛ نوحه‌ست پیِ الحان
14. ۱۴ما بارگهِ دادیم این رفت ستم بر مابر قصرِ ستمکاران تا خود چه رسد خِذلان
15. ۱۵گویی که نگون کرده‌ست ایوانِ فلک‌وش راحکمِ فلکِ گردان؟ یا حکمِ فلک‌گردان؟
16. ۱۶بر دیدهٔ من خندی کاینجا ز چه می‌گرید؟خندند بر آن دیده کاین‌جا نشود گریان
17. ۱۷نی زالِ مدائن کم از پیرزنِ کوفهنه حجرهٔ تنگِ این کم‌تر ز تنورِ آن
18. ۱۸دانی چه؟ مدائن را با کوفه برابر نه!از سینه تنوری کن وز دیده طلب طوفان
19. ۱۹این است همان ایوان کز نقشِ رخِ مردمخاکِ درِ او بودی دیوارِ نگارستان
20. ۲۰این است همان درگه کاو را ز شهان بودیدیلم مَلِکِ بابِل، هندو شهِ ترکستان
21. ۲۱این است همان صفّه کز هیبتِ او بردیبر شیرِ فلک حمله شیرِ تنِ شادروان
22. ۲۲پندار همان عهد است، از دیدهٔ فکرت بین!در سلسلهٔ درگه، در کوکبهٔ میدان
23. ۲۳از اسب پیاده شو، بر نَطعِ زمین رُخ نِهزیرِ پیِ پیلش بین شهمات شده نُعمان
24. ۲۴نی! نی! که چو نُعمان بین پیل‌افکنِ شاهان راپیلانِ شب و روزش کُشته به پیِ دوران
25. ۲۵ای بس شهِ پیل‌افکن کافکنْد به شه‌پیلیشطرنجیِ تقدیرش در مات‌گهِ حِرمان
26. ۲۶مست است زمین زیرا خورده‌ست به‌جای میدر کاسِ سرِ هُرمُز، خونِ دلِ نُوشِروان
27. ۲۷بس پند که بود آنگه بر تاجِ سرش پیداصد پندِ نو است اکنون در مغزِ سرش پنهان
28. ۲۸کسری و ترنجِ زر، پرویز و به زرّینبر باد شده یک‌سر، با خاک شده یک‌سان
29. ۲۹پرویز به هر خوانی زرّین‌تره گستردیکردی ز بساطِ زر، زرّین‌تره را بستان
30. ۳۰پرویز کنون گم شد، زان گم‌شده کم‌تر گوزرّین‌تره کو برخوان؟ رو «کَم تَرَکوا» برخوان
31. ۳۱گفتی که کجا رفتند آن تاج‌وران اینک؟ز ایشان شکمِ خاک است آبستنِ جاویدان
32. ۳۲بس دیر همی‌ زاید آبستنِ خاک، آریدشوار بود زادن، نطفه ستدن آسان
33. ۳۳خونِ دلِ شیرین است آن می که دهد رَزبُنز آب و گِلِ پرویز است آن خُم که نهد دهقان
34. ۳۴چندین تنِ جَبّاران کاین خاک فرو خورده‌ستاین گرسنه‌چشم آخر هم سیر نشد ز ایشان
35. ۳۵از خونِ دلِ طفلان سرخابِ رخ آمیزداین زالِ سپید ابرو، وین مامِ سیه‌پستان
36. ۳۶خاقانی ازین درگه دریوزهٔ عبرت کنتا از درِ تو زین‌پس دریوزه کند خاقان
37. ۳۷امروز گر از سلطان رندی طلبد توشهفردا ز درِ رندی توشه طلبد سلطان
38. ۳۸گر زادِ رهِ مکه تحفه‌ست به هر شهریتو زادِ مدائن بَر تحفه ز پیِ شروان
39. ۳۹هرکس بَرَد از مکّه سبحه ز گِلِ جمرهپس تو ز مدائن بَر سبحه ز گلِ سلمان
40. ۴۰این بحرِ بصیرت بین! بی‌شربت از او مگذرکز شطّ چنین بحری لب‌تشنه شدن نتوان
41. ۴۱اِخوان که زِ راه آیند، آرند ره‌آوردیاین قطعه ره‌آورد است از بهرِ دلِ اِخوان
42. ۴۲بنگر که در این قطعه چه سحر همی راندمعتوه مسیحا دل، دیوانهٔ عاقل جان