در حال آماده شدن…
در حال بارگذاری صفحه
شاعر کلاسیک
ایرج میرزا
ایرج میرزا
۱۲۹۰–۱۳۴۴ ق.تبریز
ایرج میرزا (زاده شده در پاییز سال ۱۲۵۲ یا ۱۲۵۳ شمسی در تبریز، درگذشته در ۲۲ اسفند ۱۳۰۴ شمسی در تهران) ملقب به «جلالالممالک» و «فخرالشعرا»، از جمله شاعران برجستهٔ ایرانی در عصر مشروطیت (اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی) و از پیشگامان تجدد در ادبیات فارسی بود. او فرزند صدرالشعرا غلامحسینمیرزا، نوهٔ ایرج پسر فتحعلیشاه و نتیجهٔ فتحعلی شاه قاجار بود. تحصیلاتش در مدرسهٔ دارالفنون تبریز صورت گرفت و در همان مدرسه مقدمات عربی و فرانسه را آموخت. وقتی امیرنظام گروسی مدرسهٔ مظفری را در تبریز تاسیس کرد، ایرج میرزا سمت معاونت آن مدرسه را یافت و در این سمت مدیریت ماهنامهٔ ورقه (نخستین نشریهٔ دانشجویی تبریز) را بر عهده گرفت. در نوزده سالگی لقب «ایرج ابن صدرالشعرا» یافت. لیکن به زودی از شاعری دربار کناره گرفت و به مشاغل دولتی مختلفی از جمله کار در وزارت فرهنگ (معارف آن زمان) پرداخت. سپس به استخدام ادارهٔ گمرک درآمد و پس از مشروطیت هم در مشاغل مختلف دولتی از جمله وزارت کشور در سمت فرماندار آباده و معاونت استانداری اصفهان خدمت کرد. ایرج میرزا در پی یک سکتهٔ قلبی در منزلی در تهران درگذشت. آرامگاه ظهیرالدوله خانهٔ ابدی ایرج میرزا شد. وی به زبانهای ترکی، فارسی، عربی و فرانسه تسلط داشت و روسی نیز میدانست و خط نستعلیق را خوب مینوشت. ایرج میرزا در قالبهای گوناگون شعر سروده و ارزشمندترین اشعارش مضامین انتقادی، اجتماعی، احساسی و تربیتی دارند. شعر ایرج ساده و روان و گاهی دربرگیرندهٔ واژهها و گفتارهای عامیانه است و اشعار او از جمله اشعار اثرگذار بر شعر دورهٔ مشروطیت بود.
جستجو در آثار ایرج میرزا
کلمه را تایپ کنید تا غزلها و سایر آثاری که آن کلمه را دارند نمایش داده شوند.
به شعر مورد نظر بپر
شماره و قالب شعر را وارد کن — یکضربی به همان صفحه میرویم.
آثار
غزلیات — ۱۵ اثر
۱
شمارهٔ ۱
قمر آن نیست که عاشق بَرَد از یاد او را • یادش آن گُل که نه از کف ببَرَد باد او را
۲
شمارهٔ ۲
روزگار آسوده دارد، مردم آزاده را • زحمتِ سِندان نمیآید درِ بگشاده را
۳
شمارهٔ ۳
خرِ عیسی است که از هر هنری باخبر است • هر خری را نتوان گفت که صاحب هنر است
۴
شمارهٔ ۴
خواهم که دهم جان به تو، میلِ دلم اینست • ترسم که پسندت نشود، مشکلم اینست
۵
شمارهٔ ۵
طرب افسرده کند دل، چو ز حدّ در گذرد • آبِ حیوان بکُشَد نیز، چو از سر گذرد
۶
شمارهٔ ۶
نشسته بودم و دیدم ز در بشیر آمد • که «خیز و جان و دل آماده کن، امیر آمد»
۸
شمارهٔ ۸
چون خورم می در سرم سودایِ یار آید پدید • راست باشد این مثل کز کار کار آید پدید
۹
شمارهٔ ۹
یاد کردند مرا باز به گلدانِ دگر • گلبنانِ دگر از طرفِ گلستانِ دگر
۱۰
شمارهٔ ۱۰
به دست جام شراب و به گوش نغمۀ ساز • شبی خوشست، خدایا دراز باد دراز!
۱۱
شمارهٔ ۱۱
تا بر سر است سایهٔ شهزاده ایرجم • گویی مگر به تاج فریدون مُتَوَّجَم
۱۲
شمارهٔ ۱۲
پیرم و آرزویِ وصلِ جوانان دارم • خانه ویران بوَد و حسرتِ مهمان دارم
۱۳
شمارهٔ ۱۳
ز یاران آن قَدر بد دیدهام کز یار میترسم • به بیکاری چنان خو کردهام کز کار میترسم
۱۴
شمارهٔ ۱۴
ما خریدیم به جان عشق تو نی با زر و سیم • به زر و سیم خَرَد عشقِ بتان مردِ لئیم
۱۵
شمارهٔ ۱۵
آزردهام از آن بُتِ بسیار ناز کُن • پا از گلیمِ خویش فزونتر دراز کُن
۱۶
شمارهٔ ۱۶
باز روز آمد به پایان، شامِ دلگیر است و من • تا سحر سودایِ آن زلفِ چو زنجیر است و من
دربارهی ایرج میرزا
ایرج میرزا (زاده شده در پاییز سال ۱۲۵۲ یا ۱۲۵۳ شمسی در تبریز، درگذشته در ۲۲ اسفند ۱۳۰۴ شمسی در تهران) ملقب به «جلالالممالک» و «فخرالشعرا»، از جمله شاعران برجستهٔ ایرانی در عصر مشروطیت (اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی) و از پیشگامان تجدد در ادبیات فارسی بود.
او فرزند صدرالشعرا غلامحسینمیرزا، نوهٔ ایرج پسر فتحعلیشاه و نتیجهٔ فتحعلی شاه قاجار بود. تحصیلاتش در مدرسهٔ دارالفنون تبریز صورت گرفت و در همان مدرسه مقدمات عربی و فرانسه را آموخت. وقتی امیرنظام گروسی مدرسهٔ مظفری را در تبریز تاسیس کرد، ایرج میرزا سمت معاونت آن مدرسه را یافت و در این سمت مدیریت ماهنامهٔ ورقه (نخستین نشریهٔ دانشجویی تبریز) را بر عهده گرفت.
در نوزده سالگی لقب «ایرج ابن صدرالشعرا» یافت. لیکن به زودی از شاعری دربار کناره گرفت و به مشاغل دولتی مختلفی از جمله کار در وزارت فرهنگ (معارف آن زمان) پرداخت. سپس به استخدام ادارهٔ گمرک درآمد و پس از مشروطیت هم در مشاغل مختلف دولتی از جمله وزارت کشور در سمت فرماندار آباده و معاونت استانداری اصفهان خدمت کرد.
ایرج میرزا در پی یک سکتهٔ قلبی در منزلی در تهران درگذشت. آرامگاه ظهیرالدوله خانهٔ ابدی ایرج میرزا شد.
وی به زبانهای ترکی، فارسی، عربی و فرانسه تسلط داشت و روسی نیز میدانست و خط نستعلیق را خوب مینوشت.
ایرج میرزا در قالبهای گوناگون شعر سروده و ارزشمندترین اشعارش مضامین انتقادی، اجتماعی، احساسی و تربیتی دارند. شعر ایرج ساده و روان و گاهی دربرگیرندهٔ واژهها و گفتارهای عامیانه است و اشعار او از جمله اشعار اثرگذار بر شعر دورهٔ مشروطیت بود.
۱۸۰
شعر در دیوان
۱۵
غزلیات
۳۲
قصاید
۶
رباعیات