شاعر کلاسیک

نظام قاری

۸۱۰–۸۹۳ ق.یزد

نظام‌الدین محمود بن امیر احمد قاری یزدی معروف به «نظام قاری» شاعر سدهٔ نهم هجری است که دیوانی به نام «دیوان البسه» به تقلید از دیوان اطعمهٔ بسحق اطعمهٔ شیرازی ساخته است و در آن به پوشاک مردم زمانهٔ خویش پرداخته است. از وی ذکری در تذکره‌ها نیامده و از زندگانی وی اطلاعات زیادی در دست نیست. مطابق تحقیقی که ادوارد براون کرده است و با توجه به دورهٔ حیات شاعرانی که اشعارشان مورد استقبال و تقلید نظام قاری واقع شده است می‌توان استنباط کرد که وی در حوالی سال ۸۶۶ قمری زنده بوده است. تاریخ وفات وی در فرهنگ معین ۹۹۳ قمری ذکر شده که به نظر محمد مشیری غلط چاپی است و احتمال داده که در اصل ۸۹۳ قمری بوده باشد. دیوان البسهٔ وی اول بار در سال ۱۳۰۴ هجری قمری به همت میرزا حبیب اصفهانی -که پیشتر دیوان بسحق اطعمه را چاپ کرده بود- در استانبول چاپ شد و بعد از آن در سال ۱۳۵۹ شمسی به همت محمد مشیری با افست از آن چاپ و رتوش و غلط‌گیری به چاپ مجدد رسید.

جستجو در آثار نظام قاری

کلمه را تایپ کنید تا غزل‌ها و سایر آثاری که آن کلمه را دارند نمایش داده شوند.

به شعر مورد نظر بپر

شماره و قالب شعر را وارد کن — یک‌ضربی به همان صفحه می‌رویم.

آثار

غزلیات — ۱۳۷ اثر

شمارهٔ ۱ - خواجه عماد فقیه فرماید

مگر فرشته رحمت درآمد از درما • که شد بهشت برین کلبه محقر ما

شمارهٔ ۲ - خواجه حافظ فرماید

رونق عهد شبابست دگر بستانرا • میرسد مژده گل بلبل خوش الحانرا

شمارهٔ ۳ - خواجه حافظ فرماید

اگر آن ترک شیرازی بدست آرد دل ما را • بخال هندویش بخشم سمرقند و بخارا را

شمارهٔ ۴ - لاادری قائله

چشم مستت می‌برد هر لحظه دل مشتاق را • زلف مشکینت پریشان می‌کند عشاق را

شمارهٔ ۵ - مولانا علی دردزد فرماید

هرچند روی دوست نبینیم سال‌ها • ما را بود هنوز امید وصال‌ها

شمارهٔ ۶ - وله شیرازیه ولکن یلزمها التصحیح

مهل که گیوه بنوتن غرت چو نیست کلا • که دوست نیست اثر دایما و دشمن ابا

شمارهٔ ۷ - کمال خجندی فرماید

این چه مجلس چه بهشت این چه مقامست اینجا • عمر باقی رخ ساقی لب جامست اینجا

شمارهٔ ۸ - خواجه حافظ فرماید

بیا که قصرامل سخت سست بنیادست • بیار باده که بنیاد عمر بر بادست

شمارهٔ ۹ - شیخ سعدی فرماید

صبحی مبارکست نظر بر جمال دوست • بر خوردن از درخت امید وصال دوست

۱۰

شمارهٔ ۱۰ - شیخ سعدی فرماید

کس ندانم که درین شهر گرفتار تو نیست • هیچ بازار چنین گرم چو بازار تو نیست

۱۱

شمارهٔ ۱۱ - خواجه محمد فیروز آبادی فرماید

از منش بی‌موجبی یار ار غباری بر دلست • حاش الله گر مرا زان گرد باری بردلست

۱۲

شمارهٔ ۱۲ - خواجه حافظ فرماید

خمی که ابروی شوخ تو در کمان انداخت • به قصد جان من زار ناتوان انداخت

۱۳

شمارهٔ ۱۳ - نیر کرمانی فرماید

سرو بالای تو سر تا پا خوش است • راستی آن قامت زیبا خوش است

۱۴

شمارهٔ ۱۴ - خواجه حافظ فرماید

بلبلی برگ گلی خوش‌رنگ در منقار داشت • واندر آن برگ و نوا خوش ناله‌های زار داشت

۱۵

شمارهٔ ۱۵ - خواجه حافظ فرماید

ای نسیم سحر آرامگه یار کجاست • منزل آن مه عاشق کش عیار کجاست

۱۶

شمارهٔ ۱۶ - سید نعمت الله فرماید

دل ندارد هر که او را درد نیست • وانکه این دردش نباشد مرد نیست

۱۷

شمارهٔ ۱۷ - وله فی هذا الوزن قدس الله روحه

خوشتر از حمام و رخت پاک نیست • کهنه گر باشد لباست باک نیست

۱۸

شمارهٔ ۱۸ - امیر خسرو فرماید

یارب که آن درخت گل از گلستان کیست • وان پسته شکر شکن از نقلدان کیست

۱۹

شمارهٔ ۱۹ - شیخ سعدی فرماید

مشنو ای دوست که بعد از تو مرا یاری هست • یا شب و روز بجز ذکر توام کاری هست

۲۰

شمارهٔ ۲۰ - مولانا جلال الدین رومی

از بامداد روی تو دیدن حیات ماست • امروز باز روی تو دیدن چه دلرباست

درباره‌ی نظام قاری

از وی ذکری در تذکره‌ها نیامده و از زندگانی وی اطلاعات زیادی در دست نیست. مطابق تحقیقی که ادوارد براون کرده است و با توجه به دورهٔ حیات شاعرانی که اشعارشان مورد استقبال و تقلید نظام قاری واقع شده است می‌توان استنباط کرد که وی در حوالی سال ۸۶۶ قمری زنده بوده است. تاریخ وفات وی در فرهنگ معین ۹۹۳ قمری ذکر شده که به نظر محمد مشیری غلط چاپی است و احتمال داده که در اصل ۸۹۳ قمری بوده باشد.

دیوان البسهٔ وی اول بار در سال ۱۳۰۴ هجری قمری به همت میرزا حبیب اصفهانی -که پیشتر دیوان بسحق اطعمه را چاپ کرده بود- در استانبول چاپ شد و بعد از آن در سال ۱۳۵۹ شمسی به همت محمد مشیری با افست از آن چاپ و رتوش و غلط‌گیری به چاپ مجدد رسید.

۲۰۶

شعر در دیوان

۱۳۷

غزلیات

۱۸

قصاید

۲۰

رباعیات