1. ۱دگر باره خیاط باد صبابر اندام گل دوخت رنگین قبا
2. ۲بسی حله آورد و ببرید و دوختبه نوروز، خیاط باد صبا
3. ۳یکی را به بر ارغوانی سلبیکی را به تن خسروانی ردا
4. ۴ز اصحاب بستان که یکسر بدندبرهنه تن و مفلس و بینوا
5. ۵به دست یکی بست زیبا نگاربه پای یکی بست رنگین حنا
6. ۶بیاراست بر پیکر سروبنیکی سبز کسوت ز سر تا به پا
7. ۷برافکند بر دوش بید نگونز پیروزه درّاعه‌ای پربها
8. ۸بسی ساخت بازیچه و پخش کردبه اطفال باغ از گل و از گیا
9. ۹به دست یکی پیکری خوب‌چهربه چنگ یکی لعبتی خوش‌لقا
10. ۱۰یکی‌ بسته شکلی‌ به‌ رخ بلعجبیکی هشته تاجی به سر خوشنما
11. ۱۱یکی را به بر طرفه‌ای مشگ‌بیزیکی را به کف حلقه‌ای عطرسا
12. ۱۲پس آنگه بسی عقد گوهر ز همگسست و پراکندشان بر هوا
13. ۱۳درخت شکوفه ده انگشت خویشفراپیش کرد و ربود آن عطا
14. ۱۴سیه ابر توفنده کز جیش دیجدا مانده در کوه جفت عنا
15. ۱۵بر آن شد که آید به یغمای باغبتاراجد آن ایزدی حله‌ها
16. ۱۶برآمد خروشنده از کوهساربپیچید از خشم چون اژدها
17. ۱۷که ناگاه باد صبا دررسیدزدش چند سیلی همی بر قفا
18. ۱۸بنالید از آن درد ابر سیاهشد آفاق از ناله‌اش پرصدا
19. ۱۹تو گفتی سیه بنده‌ای کرده جرمدهد خواجه اکنون مر او را جزا
20. ۲۰ببارد ز مژگان سرشک آنچنانکزان تر شود باغ و صحن سرا
21. ۲۱گه از خشم دندان نماید همیبتابد ز دندانش نور و ضیا
22. ۲۲ببالد چمن زان خروش و غریوبخندد سمن زان فغان و بکا
23. ۲۳جنان کز خروشیدن کوس رزمبخندد همی لشکر پادشا
24. ۲۴نگه کن به ایران ز ده سال پیشز آشوب و غوغا و قحط و غلا
25. ۲۵خزینه تهی‌تر ز مغز وزیرذخیره تهی‌تر از آن هر دوتا
26. ۲۶ادارات‌، ویرانه و بی‌حقوقسپاهی‌، برهنه تن و بینوا
27. ۲۷سر ماه‌، دولت به دریوزگیشده بر در اجنبی چون گدا
28. ۲۸روان هر طرف جیش بیگانگانبه یغمای این ملک داده صلا
29. ۲۹به هر گوشه‌ای ظالمی مقتدربه هر دسته‌ای مفسدی مقتدا
30. ۳۰شنیده خردمند هر بامدادز نابخردان تهمت و ناسزا
31. ۳۱ز مردم کشان خون مردم هدرز غارتگران مال ملت هبا
32. ۳۲شده ملک گیلان و مازندرانبه تاراج بیگانه و آشنا
33. ۳۳به هر برزن و کوی گرد آمدهپی مفسدت لشگری ز اشقیا
34. ۳۴به‌شهر ری اندر به هر یک دو ماهشده چند بیچاره فرمانروا
35. ۳۵وطن‌دوستان‌ سر ز خجلت به زیرولی سفگان گرم چون و چرا
36. ۳۶درین حالت زار ناگه ز غیببرآمد یکی دست زورآزما
37. ۳۷نجنبید از هیبتش آب از آبلهیب فتن سرد شد جابجا
38. ۳۸تو بودی که‌ در جنگ‌ خونین ‌رشتسپر ساختی تن به تیر بلا
39. ۳۹تو بودی که کردی به رزم جنوببه دربا و صحرا تن خود فدا
40. ۴۰تو بودی که گرگان ز نیروی توتهی شد ز یک گله گرگ دغا
41. ۴۱توبودی کز آن پست و تیره مغاکرساندی وطن را به اوج علا
42. ۴۲همیدون به شرح هنرهای توزبان رهی قاصر است از ثنا
43. ۴۳مگر وام خواهم ز تیمورتاشزبانی فصیح و بیانی رسا
44. ۴۴هم ازکلک او مایه خواهم همیمگر کلک او مایه بخشد مرا
45. ۴۵پس آنگه زصد دفتر مدح توتوانم مگر کرد سطری ادا
46. ۴۶دریغا جدا ماندم از مهر شاهز بس گفت دشمن بدم در قفا
47. ۴۷چو من نیکخواهی کم آید به‌دستسخن گستر و ثابت و باوفا
48. ۴۸نروبیده اندر دلش بیخ آزنخشکیده در چشمش آب حیا
49. ۴۹وطنخواه و بیدار و باتجربتنوبسنده و ناطق و پارسا
50. ۵۰به کار سیاست صدیق و دلیرگریزان ز زرق و فریب و ربا
51. ۵۱برون‌ ز اختصاصی که دارم به شعرببستم زٍ هر علم طرفی جدا
52. ۵۲ز اصل لغات و ز اصل خطوطز اصل ملل کامدند ازکجا
53. ۵۳ز پیدایش خاک و استارگانز حیوان و انسان و آب و گیا
54. ۵۴زگفتار داروبن و سر حیواهز تبدیل و از نشو و از ارتقا
55. ۵۵ز تصنیف‌ الحان‌ و از صرف و نحوز تشریح و تاریخ و جغرافیا
56. ۵۶فزون زین هنرها که از هر یکشمرا خاست خصمی پلید و دغا
57. ۵۷مرا این هنرها ز درگاه توجداساخت‌ای شاه کشورگشا
58. ۵۸چه غم گر بمیرم به کام حسودکه ماند پس از من ز من شعرها
59. ۵۹همه پخته مانند سیم ردههمه سخته مانند زر طلا
60. ۶۰گر از شعر شاید که پوشش کنندبپوشد زمانه ز شعرم کسا
61. ۶۱حسودان ما هم بمیرند نیزمنزه شود دستگاه قضا
62. ۶۲قضاوت ز روی عدالت شودنه از روی بیداد وبخل و جفا
63. ۶۳سخن‌های‌ ما خود ز دل‌ خاسته‌ استدر آن نیست یک‌ذره ریو و ریا
64. ۶۴به نیک و بدکار ما پی برندپس از ما، چو خوانند اشعار ما
65. ۶۵بر آنم که شعرم نگوید دروغوگر چندگوبد سخن در قفا
66. ۶۶بوبژه که در شعرم اغراق نیستصریح است و پاکیزه و جانفزا
67. ۶۷به لفظ ار به کس اقتفا کرده‌امبه معنی نکردم به کس اقتفا
68. ۶۸تنحل نکردم به شعر اندروننسازد به دریوزه اهل غنا
69. ۶۹تتبع بسی کرده‌ام لاجرمتوارد اگر شد تفضل نما
70. ۷۰بلای توارد بلایی است صعببه یزدان گریزم من از این بلا
71. ۷۱ببین دفتر فرخی و سروشکه مصراع‌ها نیست از هم جدا
72. ۷۲من اینسان توارد ندارم به شعرکه نبود مرا حافظه بی‌وفا
73. ۷۳مرا عیب کردند در سبک نظمکه این باستانی سخن تاکجا
74. ۷۴همم عیب کردند درکار نثرکه این شیوه ی تازه باری چرا
75. ۷۵ندانند کان باستانی سخنکلیدی‌است‌درفضل ،‌مشگل گشا
76. ۷۶زبان را نگه دارد از انحطاطسخن را نگه دارد از انحنا
77. ۷۷ولی نثر پیشین چنان ابتر استکه مقصود را کرد نتوان ادا
78. ۷۸همان‌نظم،‌ خاص ‌است و نثر است عامنداند کس ار شعر، باشد روا
79. ۷۹ولی نثر را گر ندانند خلقابا معرفت کی شوند آشنا
80. ۸۰در ایران به تازی نبشتند نثرکه در نثر تازی فراخ است جا
81. ۸۱به نثر اعتنایی نبوده است پیشکه بوده است افزون به شعر اعتنا
82. ۸۲بود سخت‌، بنیان نظم دریز آرایش و لون و برگ و نوا
83. ۸۳ولی نثر تازی ز نثر دگربسی بیش دارد جمال و بها
84. ۸۴بجز چند دفتر ز پیشینیانکه تقلید از آنان بود نابجا
85. ۸۵نشان ده اگر هست نثری تمامکه ‌بر جای پایش توان هشت پا
86. ۸۶ازبرا به نثر نوبن تاختمکز آن حاجت قوم گردد روا
87. ۸۷گر این طرز تحریر بودی گزافنراندی بر آن هرکسی مرحبا
88. ۸۸نکردی به هر مغز چون مل اثرندادی به هر بزم چون گل صفا
89. ۸۹هرآن چیز کان را پسندند خلقسراسر صوابست و جز آن، خطا
90. ۹۰دربغا که‌ خیره است ‌چشم حسودنبیند به جز عیب خلق خدا
91. ۹۱گرت صد هنر باشد و عیب یکصدت عیب گیرد حسود دغا
92. ۹۲حسودان به پیغمبر هاشمیببستند از اینگونه بس افترا
93. ۹۳که شعر است‌قرآن و بی‌معنیستالف لام میم و الف لام را
94. ۹۴چو گرک حسد مصطفی را گزیدتو گوبی که آهو نگیرد مرا؟‌!
95. ۹۵الا تا گلستان به فصل بهارچو روی نکو‌بان شود دل گشا
96. ۹۶سرت سبز باد و تنت زورمندتو را دولت و دولتت را بقا
97. ۹۷وطن باد در سایهٔ عدل توبرومند و بالنده و باصفا