Master and Man / ارباب و کارگر

I

فصل یکم

It happened in the ‘seventies in winter, on the day after St. Nicholas’s Day. There was a fete in the parish and the innkeeper, Vasili Andreevich Brekhunov, a Second Guild merchant, being a church elder had to go to church, and had also to entertain his relatives and friends at home.

این ماجرا در زمستانِ دهه‌ی هفتاد روی داد، فردای روزِ سن نیکلاس. در محله، جشنی برپا بود و میهمان‌دار، واسیلی آندریویچ بِرِخونوف، بازرگانِ صنفِ دوم و ریش‌سفیدِ کلیسا، می‌بایست به کلیسا برود و نیز خویشان و دوستانش را در خانه پذیرایی کند.

But when the last of them had gone he at once began to prepare to drive over to see a neighbouring proprietor about a grove which he had been bargaining over for a long time. He was now in a hurry to start, lest buyers from the town might forestall him in making a profitable purchase.

اما همین‌که آخرین مهمان نیز رخت بربست، واسیلی بی‌درنگ آماده شد تا نزدِ ملاکی همسایه برود برای بستنِ قراردادِ بیشه‌ای که مدت‌ها بر سرش چانه می‌زد. اکنون شتاب داشت که زودتر برسد، مبادا خریدارانی از شهر، در این معامله‌ی پرسود از او پیشی بگیرند.

The youthful landowner was asking ten thousand rubles for the grove simply because Vasili Andreevich was offering seven thousand. Seven thousand was, however, only a third of its real value. Vasili Andreevich might perhaps have got it down to his own price, for the woods were in his district and he had a long-standing agreement with the other village dealers that no one should run up the price in another’s district, but he had now learnt that some timber-dealers from town meant to bid for the Goryachkin grove, and he resolved to go at once and get the matter settled. So as soon as the feast was over, he took seven hundred rubles from his strong box, added to them two thousand three hundred rubles of church money he had in his keeping, so as to make up the sum to three thousand; carefully counted the notes, and having put them into his pocket-book made haste to start.

ملاکِ جوان برای آن بیشه ده هزار روبل می‌خواست، تنها از آن رو که واسیلی هفت هزار روبل پیشنهاد کرده بود. با این حال، هفت هزار روبل تنها یک‌سومِ ارزشِ واقعیِ آن بود. شاید واسیلی می‌توانست به قیمتِ خود برساندش، چه بیشه‌ها در ناحیه‌ی او بودند و میانِ او و دلالانِ روستاهای همسایه از دیرباز چنین قراری بود که کسی در ناحیه‌ی دیگری قیمت را بالا نبَرَد، اما اکنون شنیده بود که چند چوب‌فروش از شهر می‌خواهند برای بیشه‌ی گُریاچکین پیشنهاد بدهند، پس بی‌درنگ تصمیم گرفت برود و کار را یکسره کند. همین‌که جشن پایان یافت، هفت‌صد روبل از صندوقِ آهنیِ خود برداشت و دو هزار و سی‌صد روبلِ پولِ کلیسا را که نزدش امانت بود به آن افزود تا مجموع به سه هزار برسد؛ اسکناس‌ها را با دقت شمرد و در کیفِ بغلش گذاشت و شتابان آماده‌ی رفتن شد.

Nikita, the only one of Vasili Andreevich’s labourers who was not drunk that day, ran to harness the horse. Nikita, though an habitual drunkard, was not drunk that day because since the last day before the fast, when he had drunk his coat and leather boots, he had sworn off drink and had kept his vow for two months, and was still keeping it despite the temptation of the vodka that had been drunk everywhere during the first two days of the feast.

نیکیتا، تنها مزدبگیرِ واسیلی که آن روز مست نبود، شتابان دوید تا اسب را زین کند. نیکیتا اگرچه میخواره‌ی همیشگی بود، آن روز مست نبود؛ زیرا از آخرین روزِ پیش از روزه ـ یعنی روزی که حتی پالتو و چکمه‌ی چرمیِ خود را در راهِ مِی نوشیده بود ـ سوگند خورده بود که دیگر شراب نخورَد، و دو ماه بود که بر این سوگند پایدار مانده بود، و با وجودِ همه‌ی اغواهای ودکا که این دو روزه‌ی نخستِ جشن از هر سو جاری بود، همچنان بر آن وفادار بود.

Nikita was a peasant of about fifty from a neighbouring village, ‘not a manager’ as the peasants said of him, meaning that he was not the thrifty head of a household but lived most of his time away from home as a labourer. He was valued everywhere for his industry, dexterity, and strength at work, and still more for his kindly and pleasant temper. But he never settled down anywhere for long because about twice a year, or even oftener, he had a drinking bout, and then besides spending all his clothes on drink he became turbulent and quarrelsome. Vasili Andreevich himself had turned him away several times, but had afterwards taken him back again--valuing his honesty, his kindness to animals, and especially his cheapness. Vasili Andreevich did not pay Nikita the eighty rubles a year such a man was worth, but only about forty, which he gave him haphazard, in small sums, and even that mostly not in cash but in goods from his own shop and at high prices.

نیکیتا روستاییِ پنجاه‌ساله‌ای از دهی همسایه بود؛ روستاییان او را «مدیرِ خانه» نمی‌دانستند، بدین معنی که سرپرستِ سرسپرده‌ی یک خانواده نبود، بلکه بیشترِ عمرش را دور از خانه به‌عنوانِ مزدبگیر گذرانده بود. همه‌جا به‌خاطرِ کوشایی، چالاکی و توانش در کار، و بیش از آن به‌خاطرِ خویِ مهربان و خوشایندش گرامی‌اش می‌داشتند. اما هرگز در جایی برای مدتی دراز نمی‌ماند؛ زیرا سالی دو بار و گاه بیشتر، به سرِ یک افراط در میخوارگی می‌افتاد، و آن‌گاه نه‌تنها همه‌ی جامه‌اش را در راهِ مِی بر باد می‌داد، بلکه پرخاش‌گر و دعواجو می‌شد. واسیلی نیز چندبار او را رانده بود، اما هربار باز پذیرفته بود ـ صداقت، مهربانی‌اش با حیوانات، و به‌ویژه ارزانیِ مزدش را پاس می‌داشت. واسیلی به نیکیتا هشتاد روبل در سال نمی‌داد، گرچه مردی چون او ارزش‌اش همین بود، بلکه تنها حدودِ چهل روبل، آن هم نامنظم و در مبالغِ خرد، و حتی بیشترش نه نقدی، بلکه به‌صورتِ کالا از فروشگاهِ خودش و با قیمت‌های گزاف.

Nikita’s wife Martha, who had once been a handsome vigorous woman, managed the homestead with the help of her son and two daughters, and did not urge Nikita to live at home: first because she had been living for some twenty years already with a cooper, a peasant from another village who lodged in their house; and secondly because though she managed her husband as she pleased when he was sober, she feared him like fire when he was drunk. Once when he had got drunk at home, Nikita, probably to make up for his submissiveness when sober, broke open her box, took out her best clothes, snatched up an axe, and chopped all her undergarments and dresses to bits. All the wages Nikita earned went to his wife, and he raised no objection to that. So now, two days before the holiday, Martha had been twice to see Vasili Andreevich and had got from him wheat flour, tea, sugar, and a quart of vodka, the lot costing three rubles, and also five rubles in cash, for which she thanked him as for a special favour, though he owed Nikita at least twenty rubles.

همسرِ نیکیتا، مارتا، که زمانی زنی زیبا و سرحال بود، با کمکِ پسر و دو دخترش خانه را اداره می‌کرد و نیکیتا را نیز بر آن نمی‌داشت که در خانه زندگی کند؛ یکی به این دلیل که نزدیک بیست سال بود با مردی بُشکه‌ساز از دهی دیگر زیرِ یک سقف می‌زیست که در خانه‌شان مسکن گرفته بود؛ و دیگر آنکه گرچه شوهرش را در بیداری به دلخواهِ خود می‌گرداند، در مستی همچون آتش از او می‌ترسید. یک بار که نیکیتا در خانه مست شده بود ـ شاید برای جبرانِ آن سرسپردگیِ هشیاری ـ صندوقِ همسرش را شکست، بهترین جامه‌هایش را بیرون کشید، تبری برداشت، و همه‌ی لباس‌های زیر و رو را ریز ریز کرد. هرچه نیکیتا دستمزد می‌گرفت به همسرش می‌داد و هیچ اعتراضی بر این کار نداشت. اکنون نیز، دو روز پیش از عید، مارتا دو بار به دیدارِ واسیلی رفته بود و از او آرد، چای، شکر و یک قوطی ودکا گرفته بود، که جمعاً سه روبل ارزش داشت، و نیز پنج روبل نقد، که از او چنان سپاسگزاری کرد که گویی لطفی ویژه شده، حال آنکه واسیلی دست‌کم بیست روبل به نیکیتا بدهکار بود.

‘What agreement did we ever draw up with you?’ said Vasili Andreevich to Nikita. ‘If you need anything, take it; you will work it off. I’m not like others to keep you waiting, and making up accounts and reckoning fines. We deal straight-forwardly. You serve me and I don’t neglect you.’

واسیلی به نیکیتا می‌گفت: «مگر میانِ ما قراری نوشته شده است؟ هر چه خواستی بگیر؛ بعداً کار می‌کنی و درمی‌آوری. من که مثلِ دیگران نیستم که تو را معطل کنم و حساب و کتاب و جریمه پیش بیاورم. ما رک و راست دادوستد می‌کنیم. تو به من خدمت می‌کنی و من از تو غافل نمی‌شوم.»

And when saying this Vasili Andreevich was honestly convinced that he was Nikita’s benefactor, and he knew how to put it so plausibly that all those who depended on him for their money, beginning with Nikita, confirmed him in the conviction that he was their benefactor and did not overreach them.

و وقتی این را می‌گفت، صادقانه باور داشت که ولی‌نعمتِ نیکیتاست، و چنان قانع‌کننده بیان می‌کرد که همه‌ی آنان که چشم به پولش داشتند، از نیکیتا گرفته تا بقیه، در همان باور تأییدش می‌کردند که او ولی‌نعمتِ ایشان است و حقشان را نمی‌خورَد.

‘Yes, I understand, Vasili Andreevich. You know that I serve you and take as much pains as I would for my own father. I understand very well!’ Nikita would reply. He was quite aware that Vasili Andreevich was cheating him, but at the same time he felt that it was useless to try to clear up his accounts with him or explain his side of the matter, and that as long as he had nowhere to go he must accept what he could get.

نیکیتا پاسخ می‌داد: «بله، می‌فهمم، واسیلی آندریویچ. می‌دانی که چنان به تو خدمت می‌کنم که گویی برای پدرِ خودم زحمت می‌کشم. خوب می‌فهمم!» او خوب می‌دانست که واسیلی فریبش می‌دهد، اما در همان حال احساس می‌کرد که بی‌فایده است بخواهد حسابش را با او روشن کند یا حقِّ خود را بیان نماید، و تا زمانی که جایی برای رفتن ندارد، ناگزیر است هرچه می‌رسد بپذیرد.

Now, having heard his master’s order to harness, he went as usual cheerfully and willingly to the shed, stepping briskly and easily on his rather turned-in feet; took down from a nail the heavy tasselled leather bridle, and jingling the rings of the bit went to the closed stable where the horse he was to harness was standing by himself.

اکنون که فرمانِ ارباب را برای زین‌کردنِ اسب شنیده بود، طبقِ معمول شاد و راضی به طویله رفت، با پاهای کمی به داخل‌کجِ خود تند و سبک گام می‌زد؛ افسارِ چرمیِ سنگین و منگوله‌داری را از میخی برداشت، و در حالی که حلقه‌های دهنه به صدا درمی‌آمد، به طویله‌ی دربسته رفت که اسبِ موردِ نظر در آن تنها ایستاده بود.

‘What, feeling lonely, feeling lonely, little silly?’ said Nikita in answer to the low whinny with which he was greeted by the good-tempered, medium-sized bay stallion, with a rather slanting crupper, who stood alone in the shed. ‘Now then, now then, there’s time enough. Let me water you first,’ he went on, speaking to the horse just as to someone who understood the words he was using, and having whisked the dusty, grooved back of the well-fed young stallion with the skirt of his coat, he put a bridle on his handsome head, straightened his ears and forelock, and having taken off his halter led him out to water.

نیکیتا در پاسخِ شیهه‌ی آرامی که اسبِ کهر، خوش‌خو و متوسط‌اندامِ او ـ که کفلِ کمی شیب‌دار داشت و تنها در طویله ایستاده بود ـ به استقبالش سرداد، گفت: «چه شده، احساسِ تنهایی می‌کنی، احساسِ تنهایی، ای کوچولوی نادان؟ خب، خب، وقت هست. بگذار اول آبت بدهم.» با اسب چنان سخن می‌گفت که گویا با کسی حرف می‌زند که کلماتش را می‌فهمد، و پس از آنکه با دامنِ پالتو، گُرده‌ی غبارگرفته و گوداگودِ آن کره‌اسبِ سیر را تکاند، افسار را بر سرِ زیبایش بست، گوش‌ها و یال‌ها را راست کرد، و افسارِ بستن‌گاه را برداشته او را برای آب‌نوشی بیرون بُرد.

Picking his way out of the dung-strewn stable, Mukhorty frisked, and making play with his hind leg pretended that he meant to kick Nikita, who was running at a trot beside him to the pump.

موخورتی در حالی که از طویله‌ی پُر از پِهِن بیرون می‌آمد، جست‌وخیز کرد و با پاهای پسین چنان کرد که گویی می‌خواهد به نیکیتا که در کنارش دوان دوان به‌سویِ تلمبه می‌رفت، لگدی بزند.

‘Now then, now then, you rascal!’ Nikita called out, well knowing how carefully Mukhorty threw out his hind leg just to touch his greasy sheepskin coat but not to strike him--a trick Nikita much appreciated.

نیکیتا بانگ زد: «آی، آی، ای شیطانک!» چه نیک می‌دانست موخورتی چه دقیق پای پسین‌اش را پرتاب می‌کند تا تنها به پالتوی چرکینِ پوستِ گوسفندِ او بساید، نه آنکه ضربه‌ای واقعی بزند ـ شیطنتی که نیکیتا بسیار از آن لذت می‌بُرد.

After a drink of the cold water the horse sighed, moving his strong wet lips, from the hairs of which transparent drops fell into the trough; then standing still as if in thought, he suddenly gave a loud snort.

اسب پس از نوشیدنِ آبِ سرد، آهی کشید و لب‌های نیرومند و خیسش را جنباند، که از موهای آن، قطره‌های شفاف به آبشخور می‌چکید؛ سپس آرام ایستاد چنان‌که گویی در فکر فرو رفته، و ناگهان خرناسه‌ای بلند کشید.

‘If you don’t want any more, you needn’t. But don’t go asking for any later,’ said Nikita quite seriously and fully explaining his conduct to Mukhorty. Then he ran back to the shed pulling the playful young horse, who wanted to gambol all over the yard, by the rein.

نیکیتا با جدیتِ تمام و در توضیحِ کاملِ رفتارِ خود به موخورتی گفت: «اگر بیشتر نمی‌خواهی، نخواه. اما بعداً تقاضایش را نکن.» سپس دوان به طویله بازگشت و آن کره‌اسبِ بازی‌گوش را که می‌خواست سرتاسرِ حیاط جست‌وخیز کند، با افسار به دنبالِ خود کشید.

There was no one else in the yard except a stranger, the cook’s husband, who had come for the holiday.

در حیاط جز یک ناشناس، یعنی شوهرِ آشپز که برای جشن آمده بود، کسی نبود.

‘Go and ask which sledge is to be harnessed--the wide one or the small one--there’s a good fellow!’

«برو بپرس کدام سورتمه را زین کنیم ـ پهن‌تره یا کوچک‌تره؟ ای آدمِ خوب!»

The cook’s husband went into the house, which stood on an iron foundation and was iron-roofed, and soon returned saying that the little one was to be harnessed. By that time Nikita had put the collar and brass-studded belly-band on Mukhorty and, carrying a light, painted shaft-bow in one hand, was leading the horse with the other up to two sledges that stood in the shed.

شوهرِ آشپز به درونِ خانه رفت ـ خانه‌ای که روی پایه‌ی آهنی بنا شده و بامش از آهن بود ـ و چندی بعد بازگشت و گفت که سورتمه‌ی کوچک‌تر را زین کنند. تا آن هنگام، نیکیتا یوغ و کمربندِ شکمیِ پُرمیخِ برنزی را روی موخورتی نهاده بود، و در حالی که قوسِ سبکِ نقاشی‌شده‌ی شفتالنگ را به یک دست داشت، اسب را با دستِ دیگر به‌سویِ دو سورتمه‌ی درونِ طویله می‌بُرد.

‘All right, let it be the little one!’ he said, backing the intelligent horse, which all the time kept pretending to bite him, into the shafts, and with the aid of the cook’s husband he proceeded to harness. When everything was nearly ready and only the reins had to be adjusted, Nikita sent the other man to the shed for some straw and to the barn for a drugget.

گفت: «بسیار خب، باشد همان کوچک‌تره!» و در حالی که اسبِ هوشمند، که تمامِ مدت وانمود می‌کرد می‌خواهد گازش بگیرد، به‌عقب می‌رانْد، آن را میانِ شفتالنگ‌ها جای داد و با کمکِ شوهرِ آشپز اسب را زین کرد. وقتی همه چیز کمابیش آماده بود و تنها افسارها مانده بود تنظیم شود، نیکیتا آن مرد را به طویله فرستاد تا کاه بیاورد و به انبار تا گلیمی بیاورد.

‘There, that’s all right! Now, now, don’t bristle up!’ said Nikita, pressing down into the sledge the freshly threshed oat straw the cook’s husband had brought. ‘And now let’s spread the sacking like this, and the drugget over it. There, like that it will be comfortable sitting,’ he went on, suiting the action to the words and tucking the drugget all round over the straw to make a seat.

نیکیتا کاهِ تازه‌کوبیده‌شده‌ی جو را که شوهرِ آشپز آورده بود، در سورتمه فشار می‌داد و می‌گفت: «خب، حالا خوب شد. حالا، حالا، شیطانی نکن! و اکنون بگذار گونی را این‌گونه پهن کنیم، و گلیم را روی آن. خب، این‌طور می‌توان راحت نشست.» همان‌طور که می‌گفت، عمل نیز می‌کرد، و گلیم را به دورِ کاه گرد کرد تا نشست‌گاهی پدید آورَد.

‘Thank you, dear man. Things always go quicker with two working at it!’ he added. And gathering up the leather reins fastened together by a brass ring, Nikita took the driver’s seat and started the impatient horse over the frozen manure which lay in the yard, towards the gate.

افزود: «سپاس‌گزارم، رفیقِ عزیز. وقتی دو نفر کار کنند، همه‌چیز تندتر پیش می‌رود!» سپس افسارهای چرمی را که با حلقه‌ای برنزی به هم بسته بودند جمع کرد، نیکیتا جای رانندگی نشست و اسبِ بی‌تاب را روی پِهِنِ یخ‌زده‌ی حیاط، به‌سویِ دروازه به راه انداخت.

‘Uncle Nikita! I say, Uncle, Uncle!’ a high-pitched voice shouted, and a seven-year-old boy in a black sheepskin coat, new white felt boots, and a warm cap, ran hurriedly out of the house into the yard. ‘Take me with you!’ he cried, fastening up his coat as he ran.

صدای زیر و کشیده‌ای فریاد زد: «عمو نیکیتا! می‌گویم، عمو، عمو!» و پسرکی هفت‌ساله با پالتویِ سیاهِ پوستِ گوسفند، چکمه‌های نمدیِ سفیدِ نو، و کلاهی گرم، شتابان از خانه به حیاط دوید. در حالی که حین دویدن دکمه‌های پالتو را می‌بست، فریاد زد: «مرا هم با خود ببر!»

‘All right, come along, darling!’ said Nikita, and stopping the sledge he picked up the master’s pale thin little son, radiant with joy, and drove out into the road.

نیکیتا گفت: «بسیار خب، بیا عزیزم!» و سورتمه را نگه داشت، پسرکِ رنگ‌پریده‌ی لاغرِ ارباب را که از شادی می‌درخشید بلند کرد، و راهیِ جاده شد.

It was past two o’clock and the day was windy, dull, and cold, with more than twenty degrees Fahrenheit of frost. Half the sky was hidden by a lowering dark cloud. In the yard it was quiet, but in the street the wind was felt more keenly. The snow swept down from a neighbouring shed and whirled about in the corner near the bath-house.

از ساعتِ دو بعدازظهر گذشته بود و هوا بادخیز و کِدِر و سرد بود، با سرمایی بیش از بیستْ درجه‌ی فارنهایت. نیمی از آسمان زیرِ ابری گُنگ و سیاه پنهان بود. در حیاط آرامش حکم‌فرما بود، اما در کوچه باد تندتر حس می‌شد. برف از یک طویله‌ی همسایه فرو می‌ریخت و در گوشه‌ی نزدیکِ حمام، گردابی به پا کرده بود.

Hardly had Nikita driven out of the yard and turned the horse’s head to the house, before Vasili Andreevich emerged from the high porch in front of the house with a cigarette in his mouth and wearing a cloth-covered sheep-skin coat tightly girdled low at his waist, and stepped onto the hard-trodden snow which squeaked under the leather soles of his felt boots, and stopped. Taking a last whiff of his cigarette he threw it down, stepped on it, and letting the smoke escape through his moustache and looking askance at the horse that was coming up, began to tuck in his sheepskin collar on both sides of his ruddy face, clean-shaven except for the moustache, so that his breath should not moisten the collar.

نیکیتا هنوز از حیاط بیرون نرفته و سرِ اسب را به‌سویِ خانه برنگردانده بود که واسیلی آندریویچ از ایوانِ بلندِ خانه بیرون آمد، سیگاری بر لب، با پالتویی از پوستِ گوسفند و رویه‌ای از پارچه که در پایینِ کمر تنگ بسته بود، و پایش را بر برفِ سخت‌کوبیده‌ای گذاشت که زیرِ تخت‌چرمیِ چکمه‌های نمدی‌اش جیغ می‌کشید، و ایستاد. آخرین پُک را به سیگارش زد، آن را انداخت و پایمالش کرد، و در حالی که دود را از زیرِ سبیلش رها می‌کرد و با گوشه‌ی چشم به اسبی که می‌آمد می‌نگریست، شروع کرد به جمع‌کردنِ یقه‌ی پوستینش از دو سوی صورتِ سرخ و تراشیده‌اش (تنها سبیلش را گذاشته بود)، تا نَفَسش یقه را خیس نکند.

‘See now! The young scamp is there already!’ he exclaimed when he saw his little son in the sledge. Vasili Andreevich was excited by the vodka he had drunk with his visitors, and so he was even more pleased than usual with everything that was his and all that he did. The sight of his son, whom he always thought of as his heir, now gave him great satisfaction. He looked at him, screwing up his eyes and showing his long teeth.

وقتی پسرِ کوچک خود را در سورتمه دید فریاد زد: «بِبین! ولگردِ کوچک از همین حالا آنجاست!» واسیلی از ودکایی که با مهمانانش نوشیده بود سرحال بود، و از این رو حتی بیش از همیشه از همه‌چیزِ خود و کارهای خود راضی بود. دیدنِ پسرش که او را همیشه ولیعهدِ خود می‌انگاشت، اکنون رضایتی بزرگ به او می‌بخشید. به او نگریست، چشم‌ها را تنگ کرد و دندان‌های درشتش را نمایان ساخت.

His wife--pregnant, thin and pale, with her head and shoulders wrapped in a shawl so that nothing of her face could be seen but her eyes--stood behind him in the vestibule to see him off.

همسرش ـ که آبستن بود و لاغر و رنگ‌پریده، با سر و شانه‌هایی پیچیده در شالی که جز چشمانش از چهره‌اش چیزی پیدا نبود ـ پشتِ سرِ او در دالان ایستاده بود تا بدرقه‌اش کند.

‘Now really, you ought to take Nikita with you,’ she said timidly, stepping out from the doorway.

زن با ترس و لرز از در بیرون آمد و آرام گفت: «راست بگو، باید نیکیتا را با خود ببری.»

Vasili Andreevich did not answer. Her words evidently annoyed him and he frowned angrily and spat.

واسیلی پاسخ نداد. آشکارا کلماتِ زن آزرده‌اش کرده بود، چینی به ابرو انداخت و آب دهان انداخت.

‘You have money on you,’ she continued in the same plaintive voice. ‘What if the weather gets worse! Do take him, for goodness’ sake!’

زن با همان لحنِ سو...ک ادامه داد: «پول همراهت داری. اگر هوا بدتر شود چه؟ به خاطرِ خدا او را با خود ببر!»

‘Why? Don’t I know the road that I must needs take a guide?’ exclaimed Vasili Andreevich, uttering every word very distinctly and compressing his lips unnaturally, as he usually did when speaking to buyers and sellers.

واسیلی هر کلمه را با دقتِ تمام ادا کرد و لب‌هایش را همان‌طور که با خریدار و فروشنده می‌فشُرد، به‌گونه‌ای غیرطبیعی فشرد و گفت: «چرا؟ مگر جاده را نمی‌دانم که بخواهم راهنما بگیرم؟»

‘Really you ought to take him. I beg you in God’s name!’ his wife repeated, wrapping her shawl more closely round her head.

همسرش در حالی که شال را محکم‌تر دورِ سرش می‌پیچید تکرار کرد: «به‌جان خودت او را با خود ببر. به خدا قسمت می‌دهم!»

‘There, she sticks to it like a leech!... Where am I to take him?’

«بابا، چسبیده مثلِ زالو!... کجا بِبَرَمَش؟»

‘I’m quite ready to go with you, Vasili Andreevich,’ said Nikita cheerfully. ‘But they must feed the horses while I am away,’ he added, turning to his master’s wife.

نیکیتا با شادی گفت: «من کاملاً آماده‌ام با شما بیایم، واسیلی آندریویچ. اما در نبودِ من باید اسب‌ها را علف بدهند.» سپس به‌سویِ همسرِ ارباب برگشت و افزود.

‘I’ll look after them, Nikita dear. I’ll tell Simon,’ replied the mistress.

بانوی خانه گفت: «خودم به آن‌ها می‌رسم، نیکیتاجان. به سیمون می‌گویم.»

‘Well, Vasili Andreevich, am I to come with you?’ said Nikita, awaiting a decision.

نیکیتا منتظرِ تصمیمی ایستاد و گفت: «خب، واسیلی آندریویچ، با شما بیایم؟»

‘It seems I must humour my old woman. But if you’re coming you’d better put on a warmer cloak,’ said Vasili Andreevich, smiling again as he winked at Nikita’s short sheepskin coat, which was torn under the arms and at the back, was greasy and out of shape, frayed to a fringe round the skirt, and had endured many things in its lifetime.

واسیلی در حالی که دوباره می‌خندید و به پالتوی کوتاهِ پوست‌گوسفندِ نیکیتا چشمکی زد ـ پالتویی که زیرِ بغل و پشت پاره بود، چربی و بدشکل، و لبه‌اش ریش‌ریش شده، و در طولِ زندگیِ خود چه‌ها به سر کشیده ـ گفت: «انگار باید دلِ پیرزنم را به دست آورم. اما اگر می‌آیی، بهتر است پالتوی گرم‌تری بپوشی.»

‘Hey, dear man, come and hold the horse!’ shouted Nikita to the cook’s husband, who was still in the yard.

نیکیتا به شوهرِ آشپز که هنوز در حیاط بود فریاد زد: «هی، مردِ عزیز، بیا اسب را نگه دار!»

‘No, I will myself, I will myself!’ shrieked the little boy, pulling his hands, red with cold, out of his pockets, and seizing the cold leather reins.

پسرکِ کوچک جیغ کشید: «نه، خودم، خودم!» و دست‌های سرخ‌شده از سرمایش را از جیب درآورد و افسارهای چرمیِ سرد را گرفت.

‘Only don’t be too long dressing yourself up. Look alive!’ shouted Vasili Andreevich, grinning at Nikita.

واسیلی به نیکیتا پوزخند زد و فریاد زد: «فقط در پوشیدنت زیادی وقت نَبَر. زود باش!»

‘Only a moment, Father, Vasili Andreevich!’ replied Nikita, and running quickly with his inturned toes in his felt boots with their soles patched with felt, he hurried across the yard and into the workmen’s hut.

نیکیتا پاسخ داد: «یک لحظه، پدر، واسیلی آندریویچ!» و در حالی که با پاهای به داخل کج در چکمه‌های نمدی‌اش که کفِ آن‌ها با نمد وصله شده بود، تند می‌دوید، شتابان از حیاط گذشت و به کلبه‌ی کارگران رفت.

‘Arinushka! Get my coat down from the stove. I’m going with the master,’ he said, as he ran into the hut and took down his girdle from the nail on which it hung.

همان‌طور که به کلبه می‌دوید، گفت: «آرینوشکا! پالتوی مرا از روی بخاری پایین بیاور. با ارباب می‌روم!» و کمربندش را از میخی که آویزان بود برداشت.

The workmen’s cook, who had had a sleep after dinner and was now getting the samovar ready for her husband, turned cheerfully to Nikita, and infected by his hurry began to move as quickly as he did, got down his miserable worn-out cloth coat from the stove where it was drying, and began hurriedly shaking it out and smoothing it down.

آشپزِ کارگران، که پس از ناهار خوابیده بود و اکنون سماورِ همسرش را آماده می‌کرد، با خوشرویی به نیکیتا روی آورد، و در سرایتِ شتابِ او، با همان سرعت دست به کار شد، پالتوی پارچه‌ایِ کهنه و فرسوده‌اش را که روی بخاری برای خشک‌شدن گذاشته بود برداشت، و شتابان شروع به تکاندن و صاف‌کردنش کرد.

‘There now, you’ll have a chance of a holiday with your good man,’ said Nikita, who from kindhearted politeness always said something to anyone he was alone with.

نیکیتا که از سرِ مهربانیِ مودبانه همیشه به هر کسی که با او تنها می‌شد چیزی می‌گفت، گفت: «خب، حالا تو هم با شوهرِ خوبت فرصتِ یک عیدِ خوش خواهی داشت.»

Then, drawing his worn narrow girdle round him, he drew in his breath, pulling in his lean stomach still more, and girdled himself as tightly as he could over his sheepskin.

سپس کمربندِ باریک و فرسوده‌اش را به دورِ خود کشید، نفسش را حبس کرد، شکمِ لاغرش را بیشتر تو داد، و کمربند را تا جای ممکن محکم بر روی پوستینش بست.

‘There now,’ he said addressing himself no longer to the cook but the girdle, as he tucked the ends in at the waist, ‘now you won’t come undone!’ And working his shoulders up and down to free his arms, he put the coat over his sheepskin, arched his back more strongly to ease his arms, poked himself under the armpits, and took down his leather-covered mittens from the shelf. ‘Now we’re all right!’

همان‌طور که سرها را در کمر فرو می‌کرد، دیگر نه با آشپز بلکه با کمربند سخن می‌گفت: «خب، حالا دیگر باز نمی‌شوی!» و در حالی که شانه‌ها را بالا و پایین می‌برد تا دست‌ها آزاد شود، پالتو را روی پوستین انداخت، پشتش را قوس‌تر کرد تا دست‌ها راحت شوند، زیرِ بغل را با انگشت پوک پوک کرد، و دستکش‌های چرم‌پوشش را از طاقچه برداشت. «حالا خوب شد!»

‘You ought to wrap your feet up, Nikita. Your boots are very bad.’

«نیکیتا، باید پاهایت را خوب بپوشانی. چکمه‌هایت خیلی بد است.»

Nikita stopped as if he had suddenly realized this.

نیکیتا ایستاد، گویی ناگهان متوجه شد.

‘Yes, I ought to.... But they’ll do like this. It isn’t far!’ and he ran out into the yard.

گفت: «آره، باید بپوشانم.... اما همین‌طور هم می‌شود. راهی دور نیست!» و به‌سویِ حیاط دوید.

‘Won’t you be cold, Nikita?’ said the mistress as he came up to the sledge.

بانوی خانه وقتی نیکیتا به سورتمه نزدیک شد، گفت: «نیکیتا، سردت نخواهد شد؟»

‘Cold? No, I’m quite warm,’ answered Nikita as he pushed some straw up to the forepart of the sledge so that it should cover his feet, and stowed away the whip, which the good horse would not need, at the bottom of the sledge.

نیکیتا در حالی که قدری کاه به جلوی سورتمه فشار می‌داد تا روی پاهایش را بپوشاند، و شلاق را نیز ـ که اسبِ خوب نیازش نداشت ـ در تهِ سورتمه می‌گذاشت، پاسخ داد: «سرد؟ نه، کاملاً گرم هستم.»

Vasili Andreevich, who was wearing two fur-lined coats one over the other, was already in the sledge, his broad back filling nearly its whole rounded width, and taking the reins he immediately touched the horse. Nikita jumped in just as the sledge started, and seated himself in front on the left side, with one leg hanging over the edge.

واسیلی، که دو پالتوی پوستین یکی روی دیگری پوشیده بود، پیش از این در سورتمه نشسته بود، و پشتِ پهنش تقریباً همه‌ی پهنای آن را پر کرده بود؛ افسارها را گرفت و بی‌درنگ اسب را به حرکت درآورد. نیکیتا درست در همان دم که سورتمه راه افتاد پرید، در جلو و سمتِ چپ نشست، و یک پای خود را از لبه آویزان کرد.

II

فصل دوم

The good stallion took the sledge along at a brisk pace over the smooth-frozen road through the village, the runners squeaking slightly as they went.

کره‌اسبِ نیکو، سورتمه را به گامی تند بر روی جاده‌ی صاف و یخ‌زده‌ی روستا کشید و میله‌های زیرِ آن کمی جیغ می‌کشید.

‘Look at him hanging on there! Hand me the whip, Nikita!’ shouted Vasili Andreevich, evidently enjoying the sight of his ‘heir,’ who standing on the runners was hanging on at the back of the sledge. ‘I’ll give it you! Be off to mamma, you dog!’

واسیلی فریاد زد: «نگاه کن چطور آنجا آویزان است! شلاق را بده، نیکیتا!» آشکارا از دیدنِ «ولیعهد»‌اش که ایستاده بر روی میله‌های زیر، به پشتِ سورتمه چسبیده بود، لذت می‌بُرد. «حقت را می‌گذارم! برو پیشِ مامانت، توله‌سگ!»

The boy jumped down. The horse increased his amble and, suddenly changing foot, broke into a fast trot.

پسرک از سورتمه پایین پرید. اسب گام‌اش را تندتر کرد و ناگهان با تعویضِ پا به یُرتمه‌ی تند روی آورد.

The Crosses, the village where Vasili Andreevich lived, consisted of six houses. As soon as they had passed the blacksmith’s hut, the last in the village, they realized that the wind was much stronger than they had thought. The road could hardly be seen. The tracks left by the sledge-runners were immediately covered by snow and the road was only distinguished by the fact that it was higher than the rest of the ground. There was a swirl of snow over the fields and the line where sky and earth met could not be seen. The Telyatin forest, usually clearly visible, now only loomed up occasionally and dimly through the driving snowy dust. The wind came from the left, insistently blowing over to one side the mane on Mukhorty’s sleek neck and carrying aside even his fluffy tail, which was tied in a simple knot. Nikita’s wide coat-collar, as he sat on the windy side, pressed close to his cheek and nose.

«ای صلیب‌ها»، روستایی که واسیلی در آن زندگی می‌کرد، شش خانه داشت. همین که از کلبه‌ی آهنگر ـ آخرین خانه‌ی روستا ـ گذشتند، دریافتند که باد بسیار تندتر از آن است که گمان می‌بردند. جاده به‌زحمت دیده می‌شد. جای میله‌های سورتمه بی‌درنگ زیرِ برف ناپدید می‌شد و جاده تنها از این‌رو شناخته می‌شد که قدری از زمینِ پیرامون بلندتر بود. روی دشت، گردبادی از برف به پا بود و خطِ تلاقیِ آسمان و زمین دیده نمی‌شد. جنگلِ تِلیاتین، که معمولاً به‌خوبی دیده می‌شد، اکنون تنها گاه و کم‌رنگ از میانِ گردِ برفِ روان نمایان می‌شد. باد از چپ می‌وزید، یالِ نرمِ گردنِ موخورتی را پیوسته به یک سو می‌کشید و حتی دُمِ پُرپشتش را که گرهی ساده داشت، به همان سو می‌بُرد. یقه‌ی پهنِ پالتوی نیکیتا که در سمتِ بادگیر نشسته بود، چسبیده به گونه و بینی‌اش بود.

‘This road doesn’t give him a chance--it’s too snowy,’ said Vasili Andreevich, who prided himself on his good horse. ‘I once drove to Pashutino with him in half an hour.’

واسیلی، که به اسبِ خوبش می‌نازید، گفت: «این جاده فرصت نمی‌دهد به او ـ خیلی برفی است. یک بار با او در نیم ساعت به پاشوتینو رفتم.»

‘What?’ asked Nikita, who could not hear on account of his collar.

نیکیتا که از پسِ یقه نمی‌توانست بشنود پرسید: «چه؟»

‘I say I once went to Pashutino in half an hour,’ shouted Vasili Andreevich.

واسیلی فریاد زد: «می‌گویم یک بار در نیم ساعت به پاشوتینو رفتم.»

‘It goes without saying that he’s a good horse,’ replied Nikita.

نیکیتا پاسخ داد: «نیازی به گفتن نیست که اسبِ خوبی‌ست.»

They were silent for a while. But Vasili Andreevich wished to talk.

مدتی خاموش ماندند. اما واسیلی می‌خواست حرف بزند.

‘Well, did you tell your wife not to give the cooper any vodka?’ he began in the same loud tone, quite convinced that Nikita must feel flattered to be talking with so clever and important a person as himself, and he was so pleased with his jest that it did not enter his head that the remark might be unpleasant to Nikita.

با همان لحنِ بلند آغاز کرد: «خب، به همسرت گفتی به آن بُشکه‌ساز ودکا ندهد؟» کاملاً قانع بود که نیکیتا باید از گفت‌وگو با شخصی به این هوشمندی و اهمیت خوش‌حال باشد، و چنان از شوخیِ خود راضی بود که حتی به ذهنش نرسید که این حرف ممکن است برای نیکیتا ناخوشایند باشد.

The wind again prevented Nikita’s hearing his master’s words.

باد دوباره مانع از شنیدنِ سخنانِ ارباب شد.

Vasili Andreevich repeated the jest about the cooper in his loud, clear voice.

واسیلی شوخی‌اش درباره‌ی بُشکه‌ساز را با صدای بلند و رسا تکرار کرد.

‘That’s their business, Vasili Andreevich. I don’t pry into their affairs. As long as she doesn’t ill-treat our boy--God be with them.’

«آن مسئله‌ی خودشان است، واسیلی آندریویچ. من در کارشان فضولی نمی‌کنم. تا وقتی که با پسرِ ما بدرفتاری نکند ـ خدا با ایشان.»

‘That’s so,’ said Vasili Andreevich. ‘Well, and will you be buying a horse in spring?’ he went on, changing the subject.

واسیلی گفت: «همین‌طور است.» سپس موضوع را تغییر داد و افزود: «خب، آیا در بهار اسبی خواهی خرید؟»

‘Yes, I can’t avoid it,’ answered Nikita, turning down his collar and leaning back towards his master.

نیکیتا در حالی که یقه‌اش را پایین می‌کشید و به‌سویِ ارباب خم می‌شد، پاسخ داد: «بله، ناگزیرم.»

The conversation now became interesting to him and he did not wish to lose a word.

گفت‌وگو اکنون برایش جذاب می‌شد و نمی‌خواست حتی یک کلمه از دست بدهد.

‘The lad’s growing up. He must begin to plough for himself, but till now we’ve always had to hire someone,’ he said.

گفت: «پسر دارد بزرگ می‌شود. باید خودش زمین را شخم بزند، اما تا کنون همیشه ناچار بوده‌ایم کسی را اجیر کنیم.»

‘Well, why not have the lean-cruppered one. I won’t charge much for it,’ shouted Vasili Andreevich, feeling animated, and consequently starting on his favourite occupation--that of horse-dealing--which absorbed all his mental powers.

واسیلی فریاد زد: «خب، چرا همان اسبِ لاغرکفل را برنمی‌داری؟ من برایش زیاد نمی‌گیرم.» سرحال شده بود و در نتیجه شغلِ موردِ علاقه‌اش ـ یعنی اسب‌فروشی ـ را آغازیده بود که تمامِ توانِ ذهنی‌اش را به خود می‌خواند.

‘Or you might let me have fifteen rubles and I’ll buy one at the horse-market,’ said Nikita, who knew that the horse Vasili Andreevich wanted to sell him would be dear at seven rubles, but that if he took it from him it would be charged at twenty-five, and then he would be unable to draw any money for half a year.

نیکیتا که می‌دانست اسبی که واسیلی می‌خواهد به او بفروشد حتی به هفت روبل گران است، ولی اگر از او بگیرد بیست‌وپنج روبل حساب خواهد شد و نیم سال نخواهد توانست هیچ پولی بکشد، گفت: «یا بگذار پانزده روبل به من بدهی و خودم در بازارِ اسب می‌خرم.»

‘It’s a good horse. I think of your interest as of my own--according to conscience. Brekhunov isn’t a man to wrong anyone. Let the loss be mine. I’m not like others. Honestly!’ he shouted in the voice in which he hypnotized his customers and dealers. ‘It’s a real good horse.’

واسیلی با همان صدایی که مشتری و دلال را با آن هیپنوتیزم می‌کرد، فریاد زد: «اسبِ خوبی‌ست. من به نفعِ تو فکر می‌کنم، چنان‌که به نفعِ خودم ـ به وجدان. بِرِخونوف کسی نیست که حقِّ کسی را پایمال کند. ضرر را من می‌پذیرم. من مثلِ دیگران نیستم. به‌حقیقت! اسبِ واقعاً خوبی‌ست.»

‘Quite so!’ said Nikita with a sigh, and convinced that there was nothing more to listen to, he again released his collar, which immediately covered his ear and face.

نیکیتا با آهی گفت: «بسیار خب!» و چون مطمئن شد چیزِ بیشتری برای شنیدن نیست، باز یقه‌اش را رها کرد، که بی‌درنگ گوش و چهره‌اش را پوشاند.

They drove on in silence for about half an hour. The wind blew sharply onto Nikita’s side and arm where his sheepskin was torn.

حدودِ نیم ساعت در سکوت راندند. باد به‌سختی بر پهلوی نیکیتا و بازویش که پوستینش پاره بود می‌وزید.

He huddled up and breathed into the collar which covered his mouth, and was not wholly cold.

خم شد و در یقه‌ای که دهانش را پوشانده بود نَفَس می‌کشید، و چندان سردش نبود.

‘What do you think--shall we go through Karamyshevo or by the straight road?’ asked Vasili Andreevich.

واسیلی پرسید: «به نظرت چه ـ از کارامیشِوُ برویم یا از راهِ مستقیم؟»

The road through Karamyshevo was more frequented and was well marked with a double row of high stakes. The straight road was nearer but little used and had no stakes, or only poor ones covered with snow.

جاده‌ی کارامیشِوُ پُررفت‌وآمدتر بود و با دو ردیف میله‌های بلند خوب نشانه‌گذاری شده بود. راهِ مستقیم نزدیک‌تر بود اما کم استفاده می‌شد و میله‌ای نداشت، یا اگر داشت، ضعیف و زیرِ برف ناپدید بود.

Nikita thought awhile.

نیکیتا قدری اندیشید.

‘Though Karamyshevo is farther, it is better going,’ he said.

گفت: «اگرچه کارامیشِوُ دورتر است، عبور از آن بهتر است.»

‘But by the straight road, when once we get through the hollow by the forest, it’s good going--sheltered,’ said Vasili Andreevich, who wished to go the nearest way.

واسیلی که می‌خواست از نزدیک‌ترین راه برود، گفت: «اما از راهِ مستقیم، هنگامی که از گودیِ نزدِ جنگل گذشتیم، عبور خوب است ـ سرپناه‌دار.»

‘Just as you please,’ said Nikita, and again let go of his collar.

نیکیتا گفت: «هر طور که شما می‌خواهید» و باز یقه را رها کرد.

Vasili Andreevich did as he had said, and having gone about half a verst came to a tall oak stake which had a few dry leaves still dangling on it, and there he turned to the left.

واسیلی همان کاری را که گفته بود کرد و حدودِ نیم وِرست راند تا به میله‌ی بلندی از جنسِ بلوط رسید که چند برگِ خشک هنوز از آن آویزان بود، و آنجا به چپ پیچید.

On turning they faced directly against the wind, and snow was beginning to fall. Vasili Andreevich, who was driving, inflated his cheeks, blowing the breath out through his moustache. Nikita dozed.

با پیچش، یکراست با باد روبه‌رو شدند، و برف هم باریدن گرفت. واسیلی، که می‌رانْد، گونه‌ها را پُف می‌کرد و نفس را از زیرِ سبیل بیرون می‌داد. نیکیتا چرت می‌زد.

So they went on in silence for about ten minutes. Suddenly Vasili Andreevich began saying something.

بدین‌گونه حدودِ ده دقیقه در سکوت رفتند. ناگهان واسیلی چیزی گفتن گرفت.

‘Eh, what?’ asked Nikita, opening his eyes.

نیکیتا چشم‌ها را گشود و پرسید: «ها، چه گفتی؟»

Vasili Andreevich did not answer, but bent over, looking behind them and then ahead of the horse. The sweat had curled Mukhorty’s coat between his legs and on his neck. He went at a walk.

واسیلی پاسخ نداد، اما خم شد، نخست به‌پشت و سپس به جلوی اسب نگاه کرد. عرق، موهای موخورتی را میانِ پاها و گردنش به‌هم تابانده بود. اکنون گام برمی‌داشت.

‘What is it?’ Nikita asked again.

نیکیتا دوباره پرسید: «چه شده؟»

‘What is it? What is it?’ Vasili Andreevich mimicked him angrily. ‘There are no stakes to be seen! We must have got off the road!’

واسیلی با خشم تقلیدش کرد: «چه شده؟ چه شده؟ هیچ میله‌ای دیده نمی‌شود! حتماً از جاده پرت شده‌ایم!»

‘Well, pull up then, and I’ll look for it,’ said Nikita, and jumping down lightly from the sledge and taking the whip from under the straw, he went off to the left from his own side of the sledge.

نیکیتا با شتاب از سورتمه پایین پرید و شلاق را از زیرِ کاه برداشت و گفت: «خب، نگه‌اش دار و من نگاه می‌کنم.» سپس از سمتِ خودِ سورتمه به‌چپ رفت.

The snow was not deep that year, so that it was possible to walk anywhere, but still in places it was knee-deep and got into Nikita’s boots. He went about feeling the ground with his feet and the whip, but could not find the road anywhere.

آن سال، برف چندان عمیق نبود، چنان‌که می‌شد در هر جایی راه رفت، اما هنوز در جاهایی تا زانو می‌رسید و در چکمه‌های نیکیتا می‌خزید. زمین را با پا و شلاق وارسی می‌کرد، اما در هیچ کجا جاده نیافت.

‘Well, how is it?’ asked Vasili Andreevich when Nikita came back to the sledge.

وقتی نیکیتا به سورتمه بازگشت، واسیلی پرسید: «خب، چه شد؟»

‘There is no road this side. I must go to the other side and try there,’ said Nikita.

نیکیتا گفت: «این طرف جاده نیست. باید بروم آن سوی دیگر و آنجا را آزمایش کنم.»

‘There’s something there in front. Go and have a look.’

«جلوی ما چیزی هست. برو نگاه کن.»

Nikita went to what had appeared dark, but found that it was earth which the wind had blown from the bare fields of winter oats and had strewn over the snow, colouring it. Having searched to the right also, he returned to the sledge, brushed the snow from his coat, shook it out of his boots, and seated himself once more.

نیکیتا به سویِ آن سیاهی رفت اما دریافت که خاکی است که باد از کشتزارهای برهنه‌ی جوی زمستانی برداشته و بر برف ریخته و آن را رنگ کرده است. پس از جست‌وجو در سمتِ راست نیز، به سورتمه بازگشت، برف را از پالتو تکانید، از چکمه‌ها بیرون ریخت، و دوباره نشست.

‘We must go to the right,’ he said decidedly. ‘The wind was blowing on our left before, but now it is straight in my face. Drive to the right,’ he repeated with decision.

با قاطعیت گفت: «باید به‌سویِ راست برویم. باد پیشتر از چپِ ما می‌وزید، اما اکنون درست در صورتم می‌خورَد. به‌راست بِران.» این را با تأکید تکرار کرد.

Vasili Andreevich took his advice and turned to the right, but still there was no road. They went on in that direction for some time. The wind was as fierce as ever and it was snowing lightly.

واسیلی پیشنهادش را پذیرفت و به راست پیچید، اما همچنان جاده‌ای نبود. مدتی به آن سو راندند. باد به همان شدتِ پیشین بود و برف به نرمی می‌بارید.

‘It seems, Vasili Andreevich, that we have gone quite astray,’ Nikita suddenly remarked, as if it were a pleasant thing. ‘What is that?’ he added, pointing to some potato vines that showed up from under the snow.

نیکیتا ناگهان طوری گفت که گویی چیزِ خوشایندی است: «به نظر می‌رسد، واسیلی آندریویچ، که کاملاً گم شده‌ایم.» سپس به ساقه‌های سیب‌زمینی که از زیرِ برف بیرون زده بود اشاره کرد و افزود: «این چیست؟»

Vasili Andreevich stopped the perspiring horse, whose deep sides were heaving heavily.

واسیلی اسبِ عرق‌کرده‌ای را که پهلوهایش به‌سنگینی بالا و پایین می‌رفت، نگه داشت.

‘What is it?’

«چیست؟»

‘Why, we are on the Zakharov lands. See where we’ve got to!’

«اینکه ما بر زمینِ زاخارُف هستیم. ببین کجا رسیده‌ایم!»

‘Nonsense!’ retorted Vasili Andreevich.

واسیلی تشر زد: «چرند است!»

‘It’s not nonsense, Vasili Andreevich. It’s the truth,’ replied Nikita. ‘You can feel that the sledge is going over a potato-field, and there are the heaps of vines which have been carted here. It’s the Zakharov factory land.’

نیکیتا پاسخ داد: «چرند نیست، واسیلی آندریویچ. حقیقت است. می‌توانی حس کنی که سورتمه از روی کشتزارِ سیب‌زمینی می‌گذرد، و این هم انبوهِ ساقه‌هایی است که اینجا با گاری آورده‌اند. این زمینِ کارخانه‌ی زاخارُف است.»

‘Dear me, how we have gone astray!’ said Vasili Andreevich. ‘What are we to do now?’

واسیلی گفت: «وای، چه‌قدر گم شده‌ایم! حالا چه کنیم؟»

‘We must go straight on, that’s all. We shall come out somewhere--if not at Zakharova, then at the proprietor’s farm,’ said Nikita.

نیکیتا گفت: «باید مستقیم برویم، همین. به جایی خواهیم رسید ـ اگر نه به زاخارُوا، پس به مزرعه‌ی ملاک.»

Vasili Andreevich agreed, and drove as Nikita had indicated. So they went on for a considerable time. At times they came onto bare fields and the sledge-runners rattled over frozen lumps of earth. Sometimes they got onto a winter-rye field, or a fallow field on which they could see stalks of wormwood, and straws sticking up through the snow and swaying in the wind; sometimes they came onto deep and even white snow, above which nothing was to be seen.

واسیلی پذیرفت و چنان که نیکیتا گفته بود راند. بدین‌گونه مدتی دراز رفتند. گاه به کشتزارهای برهنه می‌رسیدند و میله‌های زیرِ سورتمه بر کلوخه‌های یخ‌زده‌ی خاک می‌لرزید. گاه به کشتزارِ جوی زمستانی می‌رسیدند، یا به کشتزاری آیش که در آن ساقه‌های افسنطین و کاه از زیرِ برف بیرون زده بود و در باد تاب می‌خورد؛ گاه به برفِ سفید و عمیق و یکپارچه‌ای می‌رسیدند که از روی آن چیزی پیدا نبود.

The snow was falling from above and sometimes rose from below. The horse was evidently exhausted, his hair had all curled up from sweat and was covered with hoar-frost, and he went at a walk. Suddenly he stumbled and sat down in a ditch or water-course. Vasili Andreevich wanted to stop, but Nikita cried to him:

برف از بالا می‌بارید و گاه از پایین بلند می‌شد. اسب آشکارا فرسوده بود، موهایش از عرق همگی به‌هم تابیده و پُر از یخ‌زدگیِ شبنم شده بود، و گام برمی‌داشت. ناگهان لغزید و در گودالی یا آبراهه‌ای نشست. واسیلی خواست بایستد، اما نیکیتا فریاد زد:

‘Why stop? We’ve got in and must get out. Hey, pet! Hey, darling! Gee up, old fellow!’ he shouted in a cheerful tone to the horse, jumping out of the sledge and himself getting stuck in the ditch.

«چرا بایستیم؟ افتاده‌ایم تو، باید درآییم. هی، عزیزِ من! هی، گُل‌گُلی! یاالله، رفیقِ پیر!» این را با لحنی شاد به اسب فریاد زد، از سورتمه بیرون پرید و خودش هم در گودی فرو رفت.

The horse gave a start and quickly climbed out onto the frozen bank. It was evidently a ditch that had been dug there.

اسب جستی زد و شتابان از کرانه‌ی یخ‌زده بالا آمد. آشکارا گودالی بود که آنجا کنده بودند.

‘Where are we now?’ asked Vasili Andreevich.

واسیلی پرسید: «حالا کجاییم؟»

‘We’ll soon find out!’ Nikita replied. ‘Go on, we’ll get somewhere.’

نیکیتا پاسخ داد: «بزودی می‌فهمیم! برو، به جایی می‌رسیم.»

‘Why, this must be the Goryachkin forest!’ said Vasili Andreevich, pointing to something dark that appeared amid the snow in front of them.

واسیلی به سیاهی‌ای که از میانِ برف در پیشِ ایشان نمایان شده بود اشاره کرد و گفت: «حتماً این جنگلِ گُریاچکین است!»

‘We’ll see what forest it is when we get there,’ said Nikita.

نیکیتا گفت: «وقتی رسیدیم خواهیم دید چه جنگلی‌ست.»

He saw that beside the black thing they had noticed, dry, oblong willow-leaves were fluttering, and so he knew it was not a forest but a settlement, but he did not wish to say so. And in fact they had not gone twenty-five yards beyond the ditch before something in front of them, evidently trees, showed up black, and they heard a new and melancholy sound. Nikita had guessed right: it was not a wood, but a row of tall willows with a few leaves still fluttering on them here and there. They had evidently been planted along the ditch round a threshing-floor. Coming up to the willows, which moaned sadly in the wind, the horse suddenly planted his forelegs above the height of the sledge, drew up his hind legs also, pulling the sledge onto higher ground, and turned to the left, no longer sinking up to his knees in snow. They were back on a road.

می‌دید که در کنارِ آن سیاهی، برگ‌های خشک و کشیده‌ی بید در باد تاب می‌خورَد، و از این رو دانست که جنگل نیست بلکه آبادی است، اما نخواست این را بگوید. و در واقع، هنوز بیست‌وپنج یاردی از گودی نگذشته بودند که چیزی پیشِ آن‌ها ـ ظاهراً درختان ـ سیاه نمود، و صدای تازه و سو...کی شنیدند. حدسِ نیکیتا درست بود: جنگل نبود بلکه ردیفی از درختانِ بلندِ بید با چند برگِ هنوز در باد آویزان بود. آشکارا در امتدادِ گودیِ یک خرمن‌گاه کاشته بودند. وقتی به بیدها که در باد زاری می‌کردند رسیدند، اسب ناگهان پاهای جلویی‌اش را بالاتر از بلندیِ سورتمه گذاشت، پاهای پسین را هم بالا کشید، سورتمه را به زمینِ بلندتر کشاند و به چپ پیچید، و دیگر تا زانو در برف فرو نمی‌رفت. باز در جاده بودند.

‘Well, here we are, but heaven only knows where!’ said Nikita.

نیکیتا گفت: «خب، اینجاییم، اما خدا داند کجا!»

The horse kept straight along the road through the drifted snow, and before they had gone another hundred yards the straight line of the dark wattle wall of a barn showed up black before them, its roof heavily covered with snow which poured down from it. After passing the barn the road turned to the wind and they drove into a snow-drift. But ahead of them was a lane with houses on either side, so evidently the snow had been blown across the road and they had to drive through the drift. And so in fact it was. Having driven through the snow they came out into a street. At the end house of the village some frozen clothes hanging on a line--shirts, one red and one white, trousers, leg-bands, and a petticoat--fluttered wildly in the wind. The white shirt in particular struggled desperately, waving its sleeves about.

اسب در میانِ برف‌انباشت در جاده مستقیم می‌رفت، و هنوز صد یارد نرفته بودند که خطِ سیاه و راستِ دیوارِ کاهگلیِ انباری در پیشِ‌شان نمایان شد، با بامی به‌سنگینی پوشیده از برف که از آن می‌ریخت. پس از گذشتنِ انبار، جاده به‌سویِ باد چرخید و در برف‌انباشتی فرو رفتند. اما در پیشِ روی‌شان کوچه‌ای بود با خانه‌هایی در دو سو، آشکار بود برف عرضِ جاده را پوشانده و باید از میانِ آن می‌گذشتند. و چنین نیز شد. پس از گذشتن از برف، به کوچه‌ای رسیدند. در آخرین خانه‌ی روستا، چند جامه‌ی یخ‌زده بر بندِ رخت آویزان بود ـ پیراهنی سرخ و یکی سفید، شلواری، نوارهای ساق، و دامنی ـ که دیوانه‌وار در باد می‌جنبید. به‌ویژه پیراهنِ سفید با ناامیدی می‌جنگید و آستین‌هایش را اینسو و آنسو می‌چرخاند.

‘There now, either a lazy woman or a dead one has not taken her clothes down before the holiday,’ remarked Nikita, looking at the fluttering shirts.

نیکیتا به پیراهن‌های در باد جنبان نگاه کرد و گفت: «این هم بگیر؛ یا زنی تنبل، یا مرده‌ای، که جامه را پیش از عید نکشیده‌ای جمع کنی.»

III

فصل سوم

At the entrance to the street the wind still raged and the road was thickly covered with snow, but well within the village it was calm, warm, and cheerful. At one house a dog was barking, at another a woman, covering her head with her coat, came running from somewhere and entered the door of a hut, stopping on the threshold to have a look at the passing sledge. In the middle of the village girls could be heard singing.

بر سرِ کوچه باد هنوز خشمگین بود و جاده زیرِ برف انباشته، اما درونِ روستا آرام، گرم و دلپذیر بود. در یک خانه سگی پارس می‌کرد، در دیگری زنی که سرش را با پالتو پوشانده بود از جایی شتابان دوید و از درِ یک کلبه داخل شد، در آستانه می‌ایستاد تا به سورتمه‌ی گذرنده نگاه کند. در میانِ روستا صدای خواندنِ دختران شنیده می‌شد.

Here in the village there seemed to be less wind and snow, and the frost was less keen.

اینجا در روستا گویا باد و برفِ کمتر بود، و سرما کمتر گزنده.

‘Why, this is Grishkino,’ said Vasili Andreevich.

واسیلی گفت: «این که گریشکینو است!»

‘So it is,’ responded Nikita.

نیکیتا پاسخ داد: «همین‌طور است.»

It really was Grishkino, which meant that they had gone too far to the left and had travelled some six miles, not quite in the direction they aimed at, but towards their destination for all that.

حقیقتاً همان گریشکینو بود، یعنی بیش از حد به‌چپ منحرف شده و حدودِ شش مایل پیموده بودند، نه چندان در همان جهتی که می‌خواستند، اما با این حال به‌سویِ مقصد.

From Grishkino to Goryachkin was about another four miles.

از گریشکینو تا گُریاچکین حدودِ چهار مایلِ دیگر مانده بود.

In the middle of the village they almost ran into a tall man walking down the middle of the street.

در میانِ روستا تقریباً به مردِ بلندقدی که در میانه‌ی کوچه راه می‌رفت برخوردند.

‘Who are you?’ shouted the man, stopping the horse, and recognizing Vasili Anereevich he immediately took hold of the shaft, went along it hand over hand till he reached the sledge, and placed himself on the driver’s seat.

آن مرد فریاد زد: «شما کیستید؟» و اسب را نگه داشت، و چون واسیلی را شناخت بی‌درنگ شفتالنگ را گرفت، دست‌به‌دست به‌سویِ سورتمه آمد، و خود را روی نشست‌گاهِ راننده انداخت.

He was Isay, a peasant of Vasili Andreevich’s acquaintance, and well known as the principal horse-thief in the district.

این مرد ایسای بود، روستاییِ آشنای واسیلی، و در ناحیه به‌عنوانِ اسب‌دزدِ شماره‌یک نامبردار.

‘Ah, Vasili Andreevich! Where are you off to?’ said Isay, enveloping Nikita in the odour of the vodka he had drunk.

ایسای، در حالی که نیکیتا را در بویِ ودکایی که نوشیده بود فرو می‌بُرد، گفت: «آه، واسیلی آندریویچ! کجا می‌روی؟»

‘We were going to Goryachkin.’

«داشتیم به گُریاچکین می‌رفتیم.»

‘And look where you’ve got to! You should have gone through Molchanovka.’

«ببین کجا رسیده‌ای! می‌بایست از مالچانوُکا می‌رفتی.»

‘Should have, but didn’t manage it,’ said Vasili Andreevich, holding in the horse.

واسیلی در حالی که اسب را نگه می‌داشت گفت: «می‌بایست، ولی نشد.»

‘That’s a good horse,’ said Isay, with a shrewd glance at Mukhorty, and with a practised hand he tightened the loosened knot high in the horse’s bushy tail.

ایسای با نگاهی تیزبینانه به موخورتی گفت: «اسبِ خوبی است» و با دستی ورزیده، گرهِ شل‌شده‌ی بالای دُمِ پرپشتِ اسب را محکم کرد.

‘Are you going to stay the night?’

«شب را اینجا می‌مانید؟»

‘No, friend. I must get on.’

«نه، رفیق. باید بروم.»

‘Your business must be pressing. And who is this? Ah, Nikita Stepanych!’

«حتماً کارت فوری است. این هم کیست؟ آه، نیکیتا اِستِپانیچ!»

‘Who else?’ replied Nikita. ‘But I say, good friend, how are we to avoid going astray again?’

نیکیتا پاسخ داد: «جز این کیست؟ اما رفیقِ خوب، می‌گویم، چگونه از این پس دیگر گم نشویم؟»

‘Where can you go astray here? Turn back straight down the street and then when you come out keep straight on. Don’t take to the left. You will come out onto the high road, and then turn to the right.’

«اینجا کجا می‌توان گم شد؟ از همین کوچه مستقیم برگرد و وقتی بیرون رفتی، مستقیم پیش برو. به چپ نپیچ. به جاده‌ی اصلی می‌رسی، آن‌گاه به راست بپیچ.»

‘And where do we turn off the high road? As in summer, or the winter way?’ asked Nikita.

نیکیتا پرسید: «و کجا از جاده‌ی اصلی باید جدا شویم؟ مثلِ تابستان، یا راهِ زمستانی؟»

‘The winter way. As soon as you turn off you’ll see some bushes, and opposite them there is a way-mark--a large oak, one with branches--and that’s the way.’

«راهِ زمستانی. همین که جدا شدی، بوته‌هایی خواهی دید، و روبه‌رویشان نشانی‌ست ـ یک بلوطِ بزرگ و شاخه‌دار ـ همان راه است.»

Vasili Andreevich turned the horse back and drove through the outskirts of the village.

واسیلی اسب را برگرداند و از حاشیه‌ی روستا گذشت.

‘Why not stay the night?’ Isay shouted after them.

ایسای از پشتِ سر فریاد زد: «چرا شب را نمی‌مانید؟»

But Vasili Andreevich did not answer and touched up the horse. Four miles of good road, two of which lay through the forest, seemed easy to manage, especially as the wind was apparently quieter and the snow had stopped.

اما واسیلی پاسخ نداد و اسب را به حرکت درآورد. چهار مایلِ راهِ خوب، که دو مایلش از میانِ جنگل بود، آسان می‌نمود، به‌ویژه که باد گویی آرام‌تر شده بود و برف بند آمده.

Having driven along the trodden village street, darkened here and there by fresh manure, past the yard where the clothes hung out and where the white shirt had broken loose and was now attached only by one frozen sleeve, they again came within sound of the weird moan of the willows, and again emerged on the open fields. The storm, far from ceasing, seemed to have grown yet stronger. The road was completely covered with drifting snow, and only the stakes showed that they had not lost their way. But even the stakes ahead of them were not easy to see, since the wind blew in their faces.

از کوچه‌ی کوبیده‌ی روستا، که جای‌جای آن از کودِ تازه تیره بود، گذشتند؛ از کنارِ همان حیاط که جامه‌ها در آن آویزان بود و پیراهنِ سفید اکنون از یک آستینِ یخ‌زده آویزان مانده بود؛ و باز به صدای ناله‌ی بیدها رسیدند، و باز به دشتِ گشوده درآمدند. توفان، به‌جای فروکش، گویی بیشتر اوج گرفته بود. جاده کاملاً زیرِ برفِ روان پنهان شده بود، و تنها میله‌ها نشان می‌دادند که از راه پرت نشده‌اند. اما حتی میله‌های پیشِ روی هم به‌سختی دیده می‌شدند، چه باد در چهره می‌وزید.

Vasili Andreevich screwed up his eyes, bent down his head, and looked out for the way-marks, but trusted mainly to the horse’s sagacity, letting it take its own way. And the horse really did not lose the road but followed its windings, turning now to the right and now to the left and sensing it under his feet, so that though the snow fell thicker and the wind strengthened they still continued to see way-marks now to the left and now to the right of them.

واسیلی چشم‌ها را تنگ می‌کرد، سرش را پایین می‌انداخت، و دنبالِ نشان‌ها می‌گشت، اما بیشتر به هوشمندیِ اسب اعتماد داشت و راه را به او وامی‌گذاشت. اسب نیز به‌راستی راه را گم نمی‌کرد و پیچ‌وخمِ آن را دنبال می‌کرد، گاه به راست و گاه به چپ می‌چرخید، و آن را زیرِ پای خود حس می‌کرد، چنان‌که هرچند برف بیشتر می‌بارید و باد تندتر می‌شد، باز نشان‌هایی گاه در چپ و گاه در راستشان می‌دیدند.

So they travelled on for about ten minutes, when suddenly, through the slanting screen of wind-driven snow, something black showed up which moved in front of the horse.

بدین‌گونه حدودِ ده دقیقه راندند، که ناگهان از پسِ پرده‌ی مایلِ برفِ روان، چیزِ سیاهی پدیدار شد که در پیشِ اسب جنبش داشت.

This was another sledge with fellow-travellers. Mukhorty overtook them, and struck his hoofs against the back of the sledge in front of them.

آن سورتمه‌ای دیگر بود با مسافرانی همراه. موخورتی به آن‌ها رسید و سُم‌هایش را به پشتِ سورتمه‌ی پیشین زد.

‘Pass on... hey there... get in front!’ cried voices from the sledge.

صداهایی از سورتمه فریاد زدند: «بگذرید... هی، شما... بروید جلو!»

Vasili Andreevich swerved aside to pass the other sledge.

واسیلی به یک سو پیچید تا از سورتمه‌ی دیگر بگذرد.

In it sat three men and a woman, evidently visitors returning from a feast. One peasant was whacking the snow-covered croup of their little horse with a long switch, and the other two sitting in front waved their arms and shouted something. The woman, completely wrapped up and covered with snow, sat drowsing and bumping at the back.

در آن سه مرد و یک زن نشسته بودند، آشکارا میهمانانی که از جشنی برمی‌گشتند. یک روستایی با چوبی بلند بر سرینِ برف‌پوشیده‌ی اسبِ کوچک‌شان می‌کوبید، و دو نفرِ دیگر که در جلو نشسته بودند دست تکان می‌دادند و چیزی فریاد می‌زدند. زن، که سراپا پیچیده و پوشیده از برف بود، در پشتِ سورتمه چرت می‌زد و تکان می‌خورد.

‘Who are you?’ shouted Vasili Andreevich.

واسیلی فریاد زد: «شما کیستید؟»

‘From A-a-a...’ was all that could be heard.

تنها این به گوش رسید: «از آ-آ-آ...»

‘I say, where are you from?’

«می‌گویم از کجایید؟»

‘From A-a-a-a!’ one of the peasants shouted with all his might, but still it was impossible to make out who they were.

یکی از روستاییان با تمامِ توان فریاد زد: «از آ-آ-آ-آ!» اما باز هم نتوانستند بفهمند که‌اند.

‘Get along! Keep up!’ shouted another, ceaselessly beating his horse with the switch.

دیگری در حالی که بی‌وقفه با چوب به اسب می‌کوفت فریاد زد: «برو! تند کن!»

‘So you’re from a feast, it seems?’

«پس از جشن می‌آیید؟»

‘Go on, go on! Faster, Simon! Get in front! Faster!’

«برو، برو! تندتر، سیمون! بِرَو جلو! تندتر!»

The wings of the sledges bumped against one another, almost got jammed but managed to separate, and the peasants’ sledge began to fall behind.

کنارهای سورتمه‌ها به هم خوردند، تقریباً به هم گیر کردند، اما توانستند جدا شوند، و سورتمه‌ی روستاییان شروع به عقب افتادن کرد.

Their shaggy, big-bellied horse, all covered with snow, breathed heavily under the low shaft-bow and, evidently using the last of its strength, vainly endeavoured to escape from the switch, hobbling with its short legs through the deep snow which it threw up under itself.

اسبِ پرپشمِ شکم‌گُنده‌شان، که سراپا پوشیده از برف بود، زیرِ قوسِ کوتاهِ شفتالنگ به‌سنگینی نَفَس می‌کشید، و آشکارا با آخرین توانش بیهوده می‌کوشید از چوب فرار کند، با پاهای کوتاهِ خود در برفِ عمیقی که زیرش بالا می‌انداخت لنگ‌لنگان می‌رفت.

Its muzzle, young-looking, with the nether lip drawn up like that of a fish, nostrils distended and ears pressed back from fear, kept up for a few seconds near Nikita’s shoulder and then began to fall behind.

پوزه‌اش که جوانانه می‌نمود، با لبِ پایینی همچون لبِ ماهی بالا کشیده، سوراخ‌های بینی گشاده و گوش‌های از ترس به‌عقب کشیده، چند ثانیه‌ای نزدِ شانه‌ی نیکیتا بود و سپس به‌عقب افتاد.

‘Just see what liquor does!’ said Nikita. ‘They’ve tired that little horse to death. What pagans!’

نیکیتا گفت: «ببین که خَمر چه می‌کند! این اسبکِ بیچاره را تا حدِّ مرگ خسته کرده‌اند. چه کافرانی!»

For a few minutes they heard the panting of the tired little horse and the drunken shouting of the peasants. Then the panting and the shouts died away, and around them nothing could be heard but the whistling of the wind in their ears and now and then the squeak of their sledge-runners over a windswept part of the road.

چند دقیقه‌ای صدای نَفَس‌نَفَس‌زدنِ اسبِ خسته و فریادهای مستانه‌ی روستاییان را شنیدند. سپس نَفَس‌نَفَس و فریادها فروکش کرد، و در پیرامون‌شان جز سوتِ باد در گوش‌ها و گاه جیغِ میله‌های زیرِ سورتمه بر تکه‌ای از جاده‌ی بادروبیده، چیزی شنیده نمی‌شد.

This encounter cheered and enlivened Vasili Andreevich, and he drove on more boldly without examining the way-marks, urging on the horse and trusting to him.

این برخورد واسیلی را شاد و سرحال کرد، و پس از آن دلیرانه‌تر می‌راند، بی‌آنکه نشانه‌ها را وارسی کند، اسب را پیش می‌رانْد و به او اعتماد می‌کرد.

Nikita had nothing to do, and as usual in such circumstances he drowsed, making up for much sleepless time. Suddenly the horse stopped and Nikita nearly fell forward onto his nose.

نیکیتا کاری نداشت و طبقِ معمول در چنین حالاتی چرت می‌زد، خوابِ از‌دست‌رفته را جبران می‌کرد. ناگهان اسب ایستاد و نیکیتا نزدیک بود با پوزه‌اش جلو بیفتد.

‘You know we’re off the track again!’ said Vasili Andreevich.

واسیلی گفت: «می‌دانی، باز از راه پرت شده‌ایم!»

‘How’s that?’

«چطور؟»

‘Why, there are no way-marks to be seen. We must have got off the road again.’

«آخر هیچ نشانه‌ای دیده نمی‌شود. حتماً باز از جاده در رفته‌ایم.»

‘Well, if we’ve lost the road we must find it,’ said Nikita curtly, and getting out and stepping lightly on his pigeon-toed feet he started once more going about on the snow.

نیکیتا کوتاه گفت: «خب، اگر جاده را گم کرده‌ایم باید پیدایش کنیم» و از سورتمه پایین آمد و با پاهای کبوتری‌اش سبک‌بال، باز در برف به جست‌وجو پرداخت.

He walked about for a long time, now disappearing and now reappearing, and finally he came back.

مدتی دراز اینسو و آنسو رفت، گاه ناپدید می‌شد و گاه دوباره پدیدار، و دستِ آخر بازگشت.

‘There is no road here. There may be farther on,’ he said, getting into the sledge.

همین که به سورتمه نشست، گفت: «اینجا جاده نیست. شاید جلوتر باشد.»

It was already growing dark. The snow-storm had not increased but had also not subsided.

هوا داشت تاریک می‌شد. توفانِ برف نه شدت گرفته بود و نه فروکش کرده.

‘If we could only hear those peasants!’ said Vasili Andreevich.

واسیلی گفت: «کاش می‌توانستیم آن روستاییان را بشنویم!»

‘Well they haven’t caught us up. We must have gone far astray. Or maybe they have lost their way too.’

«خب، آن‌ها به ما نرسیده‌اند. حتماً ما خیلی دور افتاده‌ایم. یا شاید آن‌ها هم راه را گم کرده‌اند.»

‘Where are we to go then?’ asked Vasili Andreevich.

واسیلی پرسید: «پس کجا برویم؟»

‘Why, we must let the horse take its own way,’ said Nikita. ‘He will take us right. Let me have the reins.’

نیکیتا گفت: «خب، باید بگذاریم اسب راهِ خود را برود. ما را درست خواهد بُرد. افسار را به من بده.»

Vasili Andreevich gave him the reins, the more willingly because his hands were beginning to feel frozen in his thick gloves.

واسیلی افسار را به او داد، با میلی هرچه بیشتر، زیرا دست‌هایش حتی در دستکش‌های ضخیم داشت یخ می‌بست.

Nikita took the reins, but only held them, trying not to shake them and rejoicing at his favourite’s sagacity. And indeed the clever horse, turning first one ear and then the other now to one side and then to the other, began to wheel round.

نیکیتا افسار را گرفت، اما تنها به دست داشت، می‌کوشید تکانش ندهد، و از هوشمندیِ اسبِ محبوبش شادمان بود. و در حقیقت، اسبِ زیرک، با چرخاندنِ گاه یک گوش و گاه گوشِ دیگر به یک سو و سپس سوی دیگر، شروع به چرخیدن کرد.

‘The one thing he can’t do is to talk,’ Nikita kept saying. ‘See what he is doing! Go on, go on! You know best. That’s it, that’s it!’

نیکیتا پیوسته می‌گفت: «تنها چیزی که نمی‌تواند، حرف زدن است. ببین چه می‌کند! برو، برو! تو خودت بهتر می‌دانی. درست است، درست است!»

The wind was now blowing from behind and it felt warmer.

اکنون باد از پشت می‌وزید و گرم‌تر می‌نمود.

‘Yes, he’s clever,’ Nikita continued, admiring the horse. ‘A Kirgiz horse is strong but stupid. But this one--just see what he’s doing with his ears! He doesn’t need any telegraph. He can scent a mile off.’

نیکیتا که اسب را می‌ستود ادامه داد: «بله، باهوش است. اسبِ قرقیزی نیرومند است اما کودن. اما این یکی ـ ببین با گوش‌هایش چه می‌کند! نیازی به تلگراف ندارد. از یک مایل دورتر می‌بویَد.»

Before another half-hour had passed they saw something dark ahead of them--a wood or a village--and stakes again appeared to the right. They had evidently come out onto the road.

نگذشته از نیم ساعت، چیزِ سیاهی پیشِ روی‌شان نمایان شد ـ جنگلی یا روستایی ـ و میله‌ها باز در سمتِ راست پدیدار شدند. آشکارا به جاده برآمده بودند.

‘Why, that’s Grishkino again!’ Nikita suddenly exclaimed.

نیکیتا ناگهان فریاد زد: «این که باز همان گریشکینوست!»

And indeed, there on their left was that same barn with the snow flying from it, and farther on the same line with the frozen washing, shirts and trousers, which still fluttered desperately in the wind.

و به‌راستی، در چپشان همان انبار بود که برف از آن می‌ریخت، و دورتر همان بندِ رخت با جامه‌های یخ‌زده، پیراهن‌ها و شلوارها، که هنوز در باد دیوانه‌وار می‌جنبید.

Again they drove into the street and again it grew quiet, warm, and cheerful, and again they could see the manure-stained street and hear voices and songs and the barking of a dog. It was already so dark that there were lights in some of the windows.

دوباره به کوچه پیچیدند و دوباره آرام، گرم و دلپذیر شد، و دوباره کوچه‌ی کودبارگرفته را دیدند و صداها و سرودها و پارسِ سگی را شنیدند. آنقدر تاریک شده بود که از پنجره‌ی برخی خانه‌ها چراغ پیدا بود.

Half-way through the village Vasili Andreevich turned the horse towards a large double-fronted brick house and stopped at the porch.

نیمی از روستا را که گذشتند، واسیلی اسب را به‌سویِ خانه‌ای بزرگِ آجریِ دو نمایی برگرداند و دمِ ایوانش ایستاد.

Nikita went to the lighted snow-covered window, in the rays of which flying snow-flakes glittered, and knocked at it with his whip.

نیکیتا به پنجره‌ی روشنِ پُربرفی رفت که در پرتوش دانه‌های برفِ روان می‌درخشید، و با شلاقش به آن کوبید.

‘Who is there?’ a voice replied to his knock.

صدایی در پاسخِ به ضربه‌اش گفت: «کیست؟»

‘From Kresty, the Brekhunovs, dear fellow,’ answered Nikita. ‘Just come out for a minute.’

نیکیتا پاسخ داد: «از کرِستی، خانواده‌ی بِرِخونوف، رفیقِ عزیز. لطفاً یک لحظه بیرون بیا.»

Someone moved from the window, and a minute or two later there was the sound of the passage door as it came unstuck, then the latch of the outside door clicked and a tall white-bearded peasant, with a sheepskin coat thrown over his white holiday shirt, pushed his way out holding the door firmly against the wind, followed by a lad in a red shirt and high leather boots.

کسی از کنارِ پنجره دور شد و یکی دو دقیقه بعد، صدای درِ راهرو که از قاب جدا می‌شد آمد، سپس چفتِ درِ بیرونی به صدا درآمد و روستاییِ بلندقدِ ریش‌سفیدی، با پوستینی بر روی پیراهنِ سفیدِ عیدش، با زور خود را بیرون کشید و در را در برابرِ باد محکم نگه داشت، و پسرکی با پیراهنِ سرخ و چکمه‌های بلندِ چرمی به دنبالش آمد.

‘Is that you, Andreevich?’ asked the old man.

پیرمرد پرسید: «آندریویچ، تویی؟»

‘Yes, friend, we’ve gone astray,’ said Vasili Andreevich. ‘We wanted to get to Goryachkin but found ourselves here. We went a second time but lost our way again.’

واسیلی گفت: «بله، رفیق، گم شده‌ایم. می‌خواستیم به گُریاچکین برسیم اما به اینجا رسیدیم. دوبار بیرون رفتیم و دوباره راه را گم کردیم.»

‘Just see how you have gone astray!’ said the old man. ‘Petrushka, go and open the gate!’ he added, turning to the lad in the red shirt.

پیرمرد گفت: «خب، چه‌قدر گم شده‌اید!» و رو به پسرکِ سرخ‌پیراهن کرد و افزود: «پتروشکا، برو دروازه را باز کن!»

‘All right,’ said the lad in a cheerful voice, and ran back into the passage.

پسرک با لحنی شاد گفت: «بسیار خب» و به راهرو بازگشت.

‘But we’re not staying the night,’ said Vasili Andreevich.

واسیلی گفت: «ولی شب را نمی‌مانیم.»

‘Where will you go in the night? You’d better stay!’

«در شب کجا می‌روید؟ بهتر است بمانید!»

‘I’d be glad to, but I must go on. It’s business, and it can’t be helped.’

«خوشحال می‌شدم اما باید بروم. کارِ مهمی‌ست، چاره‌ای نیست.»

‘Well, warm yourself at least. The samovar is just ready.’

«خب، دستِ‌کم گرم شوید. سماور آماده است.»

‘Warm myself? Yes, I’ll do that,’ said Vasili Andreevich. ‘It won’t get darker. The moon will rise and it will be lighter. Let’s go in and warm ourselves, Nikita.’

واسیلی گفت: «گرم شویم؟ بله، این را می‌کنم. تاریک‌تر که نمی‌شود. ماه هم بیرون می‌آید و روشن‌تر می‌شود. بیا داخل و گرم شویم، نیکیتا.»

‘Well, why not? Let us warm ourselves,’ replied Nikita, who was stiff with cold and anxious to warm his frozen limbs.

نیکیتا که از سرما خشک شده بود و مشتاقِ گرم‌کردنِ اعضای یخ‌زده‌اش، پاسخ داد: «چرا که نه؟ بیا گرم شویم.»

To be continued on sokhanshenas.ir

ادامه به‌زودی روی سخن‌شناس قرار می‌گیرد