The Death of a Government Clerk / مرگ یک کارمند دولت

One fine evening, a no less fine government clerk called Ivan Dmitritch Tchervyakov was sitting in the second row of the stalls, gazing through an opera-glass at the Cloches de Corneville. He gazed and felt at the acme of bliss. But suddenly... In stories one so often meets with this "But suddenly."

یک عصرِ زیبا، کارمندِ دولتی به همان زیبایی، به نامِ ایوان دمیتریچ چِروْویاکوف، در ردیفِ دومِ جایگاهِ تماشا نشسته بود و از پشت دوربینِ اپرا به نمایشِ «ناقوس‌های کورنویل» می‌نگریست. می‌نگریست و خود را در اوجِ سعادت می‌یافت. اما ناگهان... در داستان‌ها این «اما ناگهان» را اغلب می‌بینیم.

The authors are right: life is so full of surprises! But suddenly his face puckered up, his eyes disappeared, his breathing was arrested... he took the opera-glass from his eyes, bent over and... "Aptchee!!" he sneezed as you perceive. It is not reprehensible for anyone to sneeze anywhere.

نویسندگان حق دارند: زندگی پُر از غافلگیری است! اما ناگهان چهره‌اش در هم رفت، چشمانش گم شد، نفسش بند آمد... دوربین را از چشم برداشت، خم شد و... «هاپچی!!» — چنانکه می‌بینید، عطسه کرد. بر کسی عیب نیست که هرکجا عطسه کند.

Peasants sneeze and so do police superintendents, and sometimes even privy councillors. All men sneeze. Tchervyakov was not in the least confused, he wiped his face with his handkerchief, and like a polite man, looked round to see whether he had disturbed any one by his sneezing.

دهقانان عطسه می‌کنند، رؤسای پلیس هم عطسه می‌کنند، و گاه حتی مشاورانِ خاصِ تزار. همه‌ی آدمیان عطسه می‌کنند. چِروْویاکوف ذره‌ای دستپاچه نشد، صورتش را با دستمالش پاک کرد، و چون مردِ مؤدبی بود، نگاهی به اطراف انداخت تا ببیند آیا با عطسه‌اش کسی را آزرده است.

But then he was overcome with confusion. He saw that an old gentleman sitting in front of him in the first row of the stalls was carefully wiping his bald head and his neck with his glove and muttering something to himself. In the old gentleman, Tchervyakov recognized Brizzhalov, a civilian general serving in the Department of Transport.

اما آن‌گاه از خجالت سراپا گُر گرفت. دید که آقای پیری نشسته در ردیفِ نخستِ جایگاه، در پیشِ او، با دستکشش با دقت سرِ کچل و گردنش را پاک می‌کند و چیزی زیرلب می‌گوید. در آن آقای پیر، چِروْویاکوف بریْژالوف را شناخت، ژنرالی کشوری در وزارتِ راه.

"I have spattered him," thought Tchervyakov, "he is not the head of my department, but still it is awkward. I must apologize." Tchervyakov gave a cough, bent his body forward, and whispered in the general's ear. "Pardon, your Excellency, I spattered you accidentally..."

چِروْویاکوف در دل گفت: «او را خیس کرده‌ام. رئیسِ من نیست، اما باز هم زشت است. باید عذرخواهی کنم.» سرفه‌ای کرد، بدنش را به جلو خم کرد و در گوشِ ژنرال نجوا کرد: «ببخشید، جنابِ ژنرال، اتفاقی خیستان کردم...»

"Never mind, never mind." "For goodness sake excuse me. I... I did not mean to." "Oh, please, sit down! let me listen!" Tchervyakov was embarrassed, he smiled stupidly and fell to gazing at the stage. He gazed at it but was no longer feeling bliss. He began to be troubled by uneasiness.

«اهمیتی ندارد، اهمیتی ندارد.» «به‌خاطرِ خدا ببخشید. من... قصدم نبود.» «آه، خواهش می‌کنم، بنشینید! بگذارید گوش کنم!» چِروْویاکوف خجالت‌زده شد، لبخندی احمقانه زد و دوباره به صحنه خیره شد. می‌نگریست، اما دیگر آن سعادت را حس نمی‌کرد. ناآرامی آغازِ آزردنش بود.

In the interval, he went up to Brizzhalov, walked beside him, and overcoming his shyness, muttered: "I spattered you, your Excellency, forgive me... you see... I didn't do it to..." "Oh, that's enough... I'd forgotten it, and you keep on about it!" said the general, moving his lower lip impatiently.

در فاصله‌ی بینِ پرده‌ها به سویِ بریْژالوف رفت، در کنارش گام برداشت، و بر خجالتش غلبه کرد و زیرلب گفت: «جنابِ ژنرال، خیستان کردم، ببخشید... می‌بینید... قصدم نبود که...» ژنرال در حالی که با بی‌حوصلگی لبِ پایینش را می‌جنباند، گفت: «آه، بس است... من فراموش کرده بودم، و شما مدام درباره‌اش حرف می‌زنید!»

"He has forgotten, but there is a fiendish light in his eye," thought Tchervyakov, looking suspiciously at the general. "And he doesn't want to talk. I ought to explain to him... that I really didn't intend... that it is the law of nature or else he will think I meant to spit on him. He doesn't think so now, but he will think so later!"

چِروْویاکوف با نگاهی بدگمان به ژنرال نگریست و در دل گفت: «فراموش کرده، اما در چشمش برقی شیطانی هست. و نمی‌خواهد حرف بزند. باید برایش توضیح دهم... که واقعاً قصدم نبود... که این قانونِ طبیعت است، وگرنه فکر می‌کند می‌خواستم بر او تف کنم. حالا چنین نمی‌اندیشد، اما بعداً خواهد اندیشید!»

On getting home, Tchervyakov told his wife of his breach of good manners. It struck him that his wife took too frivolous a view of the incident; she was a little frightened, but when she learned that Brizzhalov was in a different department, she was reassured. "Still, you had better go and apologize," she said, "or he will think you don't know how to behave in public."

وقتی به خانه رسید، چِروْویاکوف به همسرش از این بی‌ادبی‌اش گفت. به نظرش رسید همسرش زیادی این پیشامد را سرسری گرفت؛ اول کمی ترسید، اما وقتی فهمید که بریْژالوف در وزارتخانه‌ای دیگر است، خاطرش جمع شد. گفت: «با این حال، بهتر است بروی عذرخواهی کنی، وگرنه فکر می‌کند بلد نیستی در میانِ مردم چطور رفتار کنی.»

"That's just it! I did apologize, but somehow he didn't seem to take it the right way.... He didn't say a word of sense. There wasn't time to talk properly."

«همین است! عذرخواهی کردم، اما به‌نوعی به نظر می‌رسید درست برداشت نکرد.... یک کلمه‌ی به‌جا نگفت. وقت هم نبود که درست حرف بزنیم.»

Next day Tchervyakov put on his new uniform, had his hair cut and went to Brizzhalov's to explain. Going into the general's reception room he saw there a number of petitioners and among them the general himself, who was beginning to interview them. After questioning several petitioners the general raised his eyes and looked at Tchervyakov.

روز بعد چِروْویاکوف یونیفرمِ نو پوشید، موهایش را کوتاه کرد و به دیدارِ بریْژالوف رفت تا توضیح دهد. وقتی واردِ تالارِ پذیراییِ ژنرال شد، چند درخواست‌کننده دید و در میانشان خودِ ژنرال که داشت با آنها مصاحبه می‌کرد. پس از بازجویی از چند نفر، ژنرال چشم بالا آورد و به چِروْویاکوف نگاه کرد.

"Yesterday at the Arcadia, if you recollect, your Excellency," the latter began, "I sneezed and... accidentally spattered... Exc..." "What nonsense... It's beyond anything! What can I do for you?" said the general addressing the next petitioner. "He won't speak," thought Tchervyakov, turning pale. "That means that he is angry."

این یکی شروع کرد: «دیروز در سالنِ آرکادیا، اگر به یاد بیاورید، جنابِ ژنرال، عطسه کردم و... اتفاقی خیس... عذر...» ژنرال در حالی که به درخواست‌کننده‌ی بعدی رو می‌کرد، گفت: «این چه چرندی است... از حد گذشت! چه خدمتی می‌توانم کنم؟» چِروْویاکوف رنگ‌پریده در دل گفت: «حرف نمی‌زند. یعنی عصبانی است.»

"I won't leave him like this; I will explain to him." When the general had finished his conversation with the last of the petitioners and was turning towards his private room, Tchervyakov took a step towards him and muttered:

«او را به این حال رهایش نمی‌کنم؛ برایش توضیح خواهم داد.» وقتی ژنرال گفت‌وگویش با آخرین درخواست‌کننده را تمام کرد و به سوی اتاقِ شخصی‌اش می‌رفت، چِروْویاکوف گامی به سویش برداشت و زیرلب گفت:

"But I must explain to him." Tchervyakov did not take his eyes off the general. He went up to the general when the latter had finished his interviews and was passing out into the inner apartments. "Your Excellency," he began, "if I venture to trouble your Excellency, it is simply from a feeling of regret!... It was not intentional, you know that yourself, sir!"

«اما باید برایش توضیح دهم.» چِروْویاکوف چشم از ژنرال برنمی‌داشت. وقتی ژنرال مصاحبه‌هایش را پایان داد و به اتاق‌های درونی می‌رفت، چِروْویاکوف به سویش رفت. گفت: «جنابِ ژنرال، اگر جسارت می‌کنم مزاحم می‌شوم، تنها از سرِ پشیمانی است!... عمدی در کار نبود، خودتان می‌دانید، آقا!»

The general looked weary and reflected. "Why, you are simply making fun of me, sir," he said, closing the door behind him. "But where's the making fun in it?" thought Tchervyakov, "there is nothing of the sort! He is a general, but he can't understand. Since that is so I won't apologize to that fanfaron any more!"

ژنرال خسته و تأمل‌کننده به نظر می‌رسید. در حالی که در را پشتِ سرش می‌بست، گفت: «خب، شما صرفاً دارید مرا مسخره می‌کنید، آقا.» چِروْویاکوف در دل گفت: «اما کجایش مسخره‌بازی است؟ هیچ چنین چیزی نیست! او ژنرال است، اما نمی‌فهمد. حال که چنین است، دیگر از این خودنما عذرخواهی نمی‌کنم!»

So thought Tchervyakov as he walked home; he did not write the letter to the general, nor did he go to see him; he tried to forget but he could not forget it anyhow. Next day he went in person to explain. "I ventured to disturb your Excellency yesterday," he muttered, when the general lifted enquiring eyes upon him.

چِروْویاکوف در راهِ خانه چنین می‌اندیشید؛ نامه‌ای به ژنرال ننوشت، به دیدارش هم نرفت؛ کوشید فراموش کند، اما به هیچ‌وجه نمی‌توانست فراموش کند. روزِ بعد خودش رفت تا توضیح دهد. وقتی ژنرال چشمانِ پرسش‌گرش را بر او دوخت، زیرلب گفت: «دیروز جرئت کردم مزاحمِ جنابِ ژنرال شوم،

"not to make jokes as you were pleased to say. I came to apologize for having sneezed and spattered you, sir... It never entered my head to make jokes." "Be off!" yelped the general, turning suddenly purple, and shaking all over. "What?" asked Tchervyakov, in a whisper turning numb with horror. "Be off!" repeated the general, stamping.

نه برای شوخی، چنانکه فرمودید. آمده‌ام عذرخواهی کنم بابتِ عطسه و خیس کردنتان، آقا... هرگز به ذهنم خطور نکرد شوخی کنم.» ژنرال — که ناگهان سرخ شده و سراپا می‌لرزید — فریاد زد: «گم شو!» چِروْویاکوف، با نجوایی که از وحشت کرخت شده بود، پرسید: «چی؟» ژنرال در حالی که پا بر زمین می‌کوبید، تکرار کرد: «گم شو!»

Something seemed to give way in Tchervyakov's stomach. Seeing nothing and hearing nothing he reeled to the door, went out into the street, and went staggering along.... Reaching home mechanically, without taking off his uniform, he lay down on the sofa and died.

گویی چیزی در شکمِ چِروْویاکوف فرو ریخت. بی‌آنکه چیزی ببیند یا بشنود، تلوتلوخوران تا در رفت، بیرون آمد، و در خیابان لرزان قدم برمی‌داشت. وقتی به خانه رسید، چون ماشین، بی‌آنکه یونیفرمش را درآورد، روی نیمکت دراز کشید — و مرد.