1. ۱ای سنایی جهد کن تا پیش سلطان ضمیراز گریبان تاج سازی وز بن دامن سریر
2. ۲تا بدین تاج و سریر از بهر مه‌رویان غیبهر زمانی نوعروسی عقد بندی بر ضمیر
3. ۳با چنین تاج و سریر از بهر دارالمُلکِ سِرّبندِ پای و سر شمر تاج و سریرِ اردشیر
4. ۴دیو هم‌کاسه بود بر سفره تا وهم و خیالدر میان دین و عقلت، در سفر باشد سفیر
5. ۵جان به دین و عقل ده تا پاک ماند بهر آنکوزر ورزد جان چو او را عقل و دین نبوَد وزیر
6. ۶تا تو در زیر غبار آرزو داری قراردر جهان دل نبینی چشمِ جان هرگز قَریر
7. ۷آدمی، در جمله، تا از نفس پُر باشد، چو جوزهر زمانی آید از وی دیو را بوی پنیر
8. ۸از حصار بود خود آنگاه ِبِرْهی کز نیازپایمال مسجد و میخانه گردی چو حصیر
9. ۹هست هم نفسِ نَفیست باعث تعلیم دیوبود هم فَرِّ فَرَزدَق داعیه‌یْ جَرِّ جَریر
10. ۱۰گر خطر داری ز حق دان ور نداری زو طلبکِت زوال آید چو از خود سوی خود باشی خطیر
11. ۱۱آفتاب نوربخش آنگاه بستاندْش نورچون کند دعوی تمامی پیش او بدرِ منیر
12. ۱۲هست آتش خشم و شهوت بخل و کین و طمْع و آزوردت این باد از چنین آتش  کـ«اَجِرنا یا مُجیر»
13. ۱۳مالک خود باش همچون مالکِ دوزخ از آنکتا نگیرد نوزده اعوانش در حشرت اسیر
14. ۱۴وز بروج اختران بگذر، سوی رضوان گرایتا نه آتش زحمت آرد مر ترا نه زمهریر
15. ۱۵ور بنگریزی از اینها بازدارندت به قهراین ده و نه در جهنم وان ده و دو در اثیر
16. ۱۶چارمیخِ چار طبعی، شهربندِ پنج حساز پیِ دو جْهان سه جانت زان بماند اندر زحیر
17. ۱۷بیخ شهوت برکَن و شاخِ شَرَه کاندر بهشتاین نخواهد مرغ و میوه و آن دگر حور و حریر
18. ۱۸در مصاف خشم و شهوت چشم‌ِ‌ دل پوشیده‌ دارکاندرین میدان ز پیکان بی‌ضرر باشد ضریر
19. ۱۹نرم‌ دار آواز بر انسان چو انسان، زانکه حق«انکرالاصوات» خواند اندر نُبی «صوت الحمیر»
20. ۲۰در نعیم خلق خود را خوش‌سخن کن چون طبیبدر جحیمِ خشم چون گبران چه باشی با زَفیر؟
21. ۲۱میری از حرص است، چون مور و تهور همچو مارپس به روز حشر یکرنگند مور و مار و میر
22. ۲۲خود همه عالم نقیری نیست، پس بر نیک و بدچیست این چندین نقار و نقرگی بهر نقیر
23. ۲۳انقیاد آر از مسلمانی به حکم او، از آنکبر نگردد ز اضطراب بنده تقدیر قدیر
24. ۲۴بر امید رحم او بر زخم او زاری مکنکاوّلَت زان زد که تا آخِرْت بنوازد چو زیر
25. ۲۵کز برای پخته گشتن کرد آدم را، الاهدر چهل صبح الاهی طینت پاکش خمیر
26. ۲۶چون ترا در دل ز بهر دوست نبود خارخارنیست در خیر تو چیزی جان مکن بر خِیر خیر
27. ۲۷فاسقت خوانم نه عاشق، ار چو ترّان در سماعذوقِ سمعت بازداند نَغمتِ زیر از زئیر
28. ۲۸دین سلاح از بهر دفع دشمنان آتشی استتو چرا پوشی به هر بادی زره چون آبگیر؟
29. ۲۹از برای ذکر باقی بر صحیفهٔ روز و شبچون نکوخط نیستی زنهار تا نَبوی دبیر!
30. ۳۰چونت عمر و زید باشد کارساز نیک و بددر نبی پس کیست «نعم المولی و نعم النصیر»
31. ۳۱میر میرت بر زبان بینند پس در وقت وردیا مخوان «فوضت امری» یا مگو کس را امیر
32. ۳۲بامداد «ایاک نعبد» گفته‌ای در فرض حقچاشتگه خود را مکن در خدمت دونی حقیر
33. ۳۳تنگ میدان باش در صحرای صورت همچو قطبتا به تدبیر تو باشد گشت چرخ مستدیر
34. ۳۴ای خمیرت کرده در چل صبح، تاییدِ الهچون تنورت گرم شد آن بِه که دربندی فطیر
35. ۳۵گویی ای اسم تو باری گویی ای فعل تو بارگویی ای مهرت سهناگویی ای لطفت هژیر
36. ۳۶جان ما را عقل بخش و عقل ما را رهنمایکز برون تن غفوری وز درون جان خبیر
37. ۳۷مرقد توفیق تو جان را رساند بر علوموقف خذلان تو تن را گدازد در سعیر
38. ۳۸تیغها از سکر قهرت کند نبود از سلیلکلکها از شکر لطفت گنگ نبود از صریر
39. ۳۹هم رضا جویان همه مردانت خوش خوش در خشوعهم ثناگویان همه مرغانت صف صف در صفیر
40. ۴۰از برای هدیهٔ معنی و کدیهٔ زندگیبندهٔ درگاه تو جان جوان و عقل و پیر
41. ۴۱هم درخت از تو چو پیکان و سنان وقت بهارهم غدیر از تو چو شمشیر و سپر در ماه تیر
42. ۴۲تیر چرخ ار در کمان یابد مثال حکمتتدر زمان همچون کمان کوژی پذیرد جرم تیر
43. ۴۳پیش تو یکتن نکرد از بهر خدمت قد کمانتا ندادی هم توشان از قوت و توفیق تیر
44. ۴۴جان هر جانی که جفت تیر حکمت بشنودبا «سمعنا» و «اطعنا» پای کوبد پیش تیر
45. ۴۵تف آه عاشقان ار هیچ زی بحر آمدیتا به ماهی جمله بریان گرددی بحر قعیر
46. ۴۶از برای پرورش در گاهوارهٔ عدل و فضلعام را بستان سیری خاص را پستان شیر
47. ۴۷هر که از خود رست و عریان گشت آن کس را به فضلحلها پوشی طرازش «ذلک الفوز الکبیر»
48. ۴۸و آنکه او پیوسته زیر پوست ماند چون پیازمیدهیش از خوانچهٔ ابلیس در لوزینه سیر
49. ۴۹از در کوفهٔ وصالت تا در کعبهٔ رجانیست اندر بادیهٔ هجران به از خوفت خفیر
50. ۵۰از همه عالم گریزست ار همه جان و دل ستآن تویی کز کل عالم ناگریزی ناگزیر
51. ۵۱کم نگردد گنج خانهٔ فضلت از بدی‌ها ماتو نکو کاری کن و بدهای ما را بد مگیر
52. ۵۲صدق ما را صبح کاذب سوخت ما را صدق بخشپای ما در طین لازب ماند ما را دستگیر
53. ۵۳هیچ طاعت نامد از ما همچینن بی علتیرایگانمان آفریدی رایگانمان در پذیر