شاعر کلاسیک

رشحه

بیگم رشحهٔ اصفهانی (دختر هاتف)

اصفهان

بیگم، متخلص به «رشحه»، دخترِ هاتف اصفهانی بود و در ۱۱۹۸ قمری زاده شد. در خانواده‌ای شاعر بالید: پدرش هاتف، برادرش سید محمد «سحاب»، همسرش میرزا علی‌اکبر «نظیری» و پسرش میرزا احمد «کشته» همه شاعر بودند. علومِ ادبی و صرف و نحو را نزدِ پدر آموخت. تا ۱۲۳۱ قمری زنده بوده و تاریخِ دقیقِ درگذشتش روشن نیست. تذکره‌نویسانِ قاجار مقامِ شعری‌اش را از برادرش سحاب بالاتر دانسته‌اند. محمودمیرزا در «نقل مجلس» او را توانا خوانده و هم‌سنگِ مهستی گنجوی و مهریِ هروی شمرده است. در مدحِ برخی از فرزندانِ فتحعلی‌شاه نیز شعر گفت. به گفتهٔ محمودمیرزا، دیوانش نزدیکِ سه‌هزار بیت داشت که امروز در دست نیست. تنها حدودِ صد بیت در «نقل مجلس» و هفتادوپنج بیت در پیوستِ دیوانِ هاتف مانده است، و گزیدهٔ سخن‌شناس از همین پیوست است. «رشحه» یعنی قطره و تراوش.

جستجو در آثار رشحه

کلمه را تایپ کنید تا غزل‌ها و سایر آثاری که آن کلمه را دارند نمایش داده شوند.

به شعر مورد نظر بپر

شماره و قالب شعر را وارد کن — یک‌ضربی به همان صفحه می‌رویم.

آثار

غزلیات — ۸ اثر

ای ضیاء السلطنه ای بانوی گیتی مدار

ای ضیاء السلطنه ای بانوی گیتی مدار • ای ضیاء دولت شاهی ز رویت آشکار

ماهم اگر به قهر شد از لطف باز گشت

ماهم اگر به قهر شد از لطف باز گشت • شکر خدا که آه سحر چاره ساز گشت

می‌طپد از شوق دل در سینه‌ام گوئی که باز

می‌طپد از شوق دل در سینه‌ام گوئی که باز • تیر دل دوزی به دل ز ابرو کمانی می‌رسد

ز هر مژگان کند صد رخنه در دل

ز هر مژگان کند صد رخنه در دل • که بگشاید به روی خود دری چند

شب و روز من آن داند که دیده است

شب و روز من آن داند که دیده است • پریشان زلف او را بر بناگوش

آمد هزار تیر تو بر جسم چاک چاک

آمد هزار تیر تو بر جسم چاک چاک • یک تیر شد خطا و شدم باعث هلاک

جفا و جور تو عمری بدین امید کشیدم

جفا و جور تو عمری بدین امید کشیدم • که بینم از تو وفایی گذشت عمر و ندیدم

جدا از زلف و رخسار تو جان دادم به ناکامی

جدا از زلف و رخسار تو جان دادم به ناکامی • نه خرم از تو در صبحی نه دلشاد از تو در شامی

درباره‌ی رشحه

تذکره‌نویسانِ قاجار مقامِ شعری‌اش را از برادرش سحاب بالاتر دانسته‌اند. محمودمیرزا در «نقل مجلس» او را توانا خوانده و هم‌سنگِ مهستی گنجوی و مهریِ هروی شمرده است. در مدحِ برخی از فرزندانِ فتحعلی‌شاه نیز شعر گفت.

به گفتهٔ محمودمیرزا، دیوانش نزدیکِ سه‌هزار بیت داشت که امروز در دست نیست. تنها حدودِ صد بیت در «نقل مجلس» و هفتادوپنج بیت در پیوستِ دیوانِ هاتف مانده است، و گزیدهٔ سخن‌شناس از همین پیوست است. «رشحه» یعنی قطره و تراوش.

۱۷

شعر در دیوان

غزلیات

رباعیات