شاعر کلاسیک

میلی

۹۴۰–۹۸۴ ق.مشهد

میرزا قلی میلی مشهدی یا هروی متخلص به «میلی» از شاعران مکتب وقوع است. از تاریخ تولد وی اطلاعی در دست نیست ولی می‌دانیم که در جوانی به سال ۹۸۳ یا ۹۸۴ قمری چشم از جهان پوشیده است. این سخنور را گاه به هرات هم منسوب داشته‌اند که در دورهٔ صفویان مرکز خراسان و محل تجمع فضلا، شعرا و هنرمندان بوده است ولی بیشتر تذکره‌های معتبر عصری، وی را مشهدی‌الاصل نوشته‌اند. برخی نیز تنها به ذکر این نکته که از طایفۀ تکلّو یا ترک بوده است، بسنده کرده یا نام زادگاهش را فروگذاشته‌اند. میلی مشهدی بسیار سفر کرده است: از مشهد به سبزوار، از آنجا به دارالسلطنهٔ قزوین ، سپس به گیلان، بعد از آن به خراسان، نهایتاً به هند رفته است و به مداحیِ حاکمانِ کوچک و بزرگ عمر گذرانیده است. گویا «او را با خواجه حسین ثنایی و غزالی و وحشی و ولی مشاعرات و مباحثات در ایران و هند بوده …». دستِ آخر هم یکی از همان ممدوحان -نورنگخان، از گماشتگانِ جلال الدین اکبرشاهِ گورکانی- میلی را زهر خورانده است. همان زمان جسدِ او را به مشهد آورده‌اند. گورِ او در «حدود صدمتری شمال شرقی ساختمان ایستگاه راه آهن مشهد» بوده است که در توسعهٔ راه‌آهن مشهد تخریب شد. در سال‌های اخیر نیز استاد فقید، محمد قهرمان اشعار او را جمع‌آوری و تصحیح کرد و همراه با شرح‌حال وی با عنوان «دیوان میلی مشهدی (از گویندگان مکتب وقوع)» چاپ کرد.

جستجو در آثار میلی

کلمه را تایپ کنید تا غزل‌ها و سایر آثاری که آن کلمه را دارند نمایش داده شوند.

به شعر مورد نظر بپر

شماره و قالب شعر را وارد کن — یک‌ضربی به همان صفحه می‌رویم.

آثار

غزلیات — ۳۰۴ اثر

شمارهٔ ۱

به چشم مست، ز هستی ربوده ای ما را • ز یک نگاه، به عالم نموده ای ما را

شمارهٔ ۲

کو فریب وعده ای، جان بلااندوز را؟ • تا به شغل انتظارش بگذرانم روز را

شمارهٔ ۳

شب که به بزم خویشتن، دید من خراب را • رفت برون ز مجلس و ساخت بهانه خواب را

شمارهٔ ۴

دل که زیاده می کند، قاعده نیاز را • مایه ناز می شود، خوی بهانه ساز را

شمارهٔ ۵

سازد خموش تا من حسرت فزوده را • گوید شنیده ام سخن ناشنوده را

شمارهٔ ۶

دلا بی‌طاقتی کم کن چو شیدا کرده‌ای خود را • که امروز است یا فردا که رسوا کرده‌ای خود را

شمارهٔ ۷

می دهد ساقی می نابی که می سوزد مرا • می زند بر آتشم آبی که می سوزد مرا

شمارهٔ ۸

عشق تو برد هوش من غم فزوده را • نتوان چشید داروی ناآزموده را

شمارهٔ ۹

رفت سوی خانه چون بنمود روی خویش را • تا نماید بر غریبان راه کوی خویش را

۱۰

شمارهٔ ۱۰

من بی گناه و یار به کین می کشد مرا • این می کشد مرا، که چنین می کشد مرا

۱۱

شمارهٔ ۱۱

ای از کرشمه رخنه گر جان من بیا • آشوب دین و آفت ایمان من بیا

۱۲

شمارهٔ ۱۲

دمی که دل تپد، از غم امان دهد ما را • نوید آمدن دلستان دهد ما را

۱۳

شمارهٔ ۱۳

ساعد آن سیمبر سوزد مرا • داغ آن گلبرگ تر سوزد مرا

۱۴

شمارهٔ ۱۴

زبس که سوخته داغ جدایی تو مرا • فسرده ساخته در آشنایی تو مرا

۱۵

شمارهٔ ۱۵

کدام بت شده رهزن دل چو سنگ ترا • که آفتاب محبت، شکسته رنگ ترا

۱۶

شمارهٔ ۱۶

من کجا، آرزوی وصل دلارام کجا • دل نومید کجا، وین طمع خام کجا

۱۷

شمارهٔ ۱۷

به غضب تلخ مکن عیش من مسکین را • سخن تلخ میاموز، لب شیرین را

۱۸

شمارهٔ ۱۸

گر بیخودی مجال دهد اضطراب را • بنیاد برکند دل و جان خراب را

۱۹

شمارهٔ ۱۹

برده از راه، فریبنده نگاه که ترا؟ • راه خلقی زده ای، تا زده راه که ترا؟

۲۰

شمارهٔ ۲۰

هزار شکوه، گر از یار بوده است مرا • به او چه زهره اظهار بوده است مرا

درباره‌ی میلی

میلی مشهدی بسیار سفر کرده است: از مشهد به سبزوار، از آنجا به دارالسلطنهٔ قزوین ، سپس به گیلان، بعد از آن به خراسان، نهایتاً به هند رفته است و به مداحیِ حاکمانِ کوچک و بزرگ عمر گذرانیده است.

گویا «او را با خواجه حسین ثنایی و غزالی و وحشی و ولی مشاعرات و مباحثات در ایران و هند بوده …».

دستِ آخر هم یکی از همان ممدوحان -نورنگخان، از گماشتگانِ جلال الدین اکبرشاهِ گورکانی- میلی را زهر خورانده است. همان زمان جسدِ او را به مشهد آورده‌اند. گورِ او در «حدود صدمتری شمال شرقی ساختمان ایستگاه راه آهن مشهد» بوده است که در توسعهٔ راه‌آهن مشهد تخریب شد.

در سال‌های اخیر نیز استاد فقید، محمد قهرمان اشعار او را جمع‌آوری و تصحیح کرد و همراه با شرح‌حال وی با عنوان «دیوان میلی مشهدی (از گویندگان مکتب وقوع)» چاپ کرد.

۳۵۷

شعر در دیوان

۳۰۴

غزلیات

۳۱

قصاید

۲۰

رباعیات