شاعر کلاسیک

حاجب شیرازی

۱۲۷۱–۱۳۳۴ ق.مرودشت

میرزا حیدرعلی فرزند میرزا جعفر معروف به حاجب شیرازی (زادهٔ ۱۲۷۱ قمری در روستای کناره از توابع مرودشت، درگذشتهٔ ۱۳۳۴ قمری در تهران) شاعر، صوفی و هنرمند سدهٔ سیزدهم و چهاردهم است. پدرش، میرزا جعفر، از مشایخ سلسله ذهبیه و نقاش و قلمدان‌ساز بود. حاجب در جوانی با پدرش به شیراز رفت و علوم ادبی و نقاشی را در آن‌جا فراگرفت. پس از چندی به خورموج رفت و از محضر محمدخان، دانشمند و شاعر دشتستانی، متخلص به دشتی، شعر و ادب آموخت. عبرت نائینی، دوست و معاشر حاجب، گفته است که با زبانهای عربی، ترکی، روسی و فرانسه آشنایی داشت.در مقدمه‌ٔ نسخه خطی دیوان حاجب آشنایی وی با زبان انگلیسی نیز تأیید شده است. حاجب پس از وفات محمدخان دشتی در ۱۲۹۸، به شیراز بازگشت. زندگی‌اش همچون پدر از راه قلمدان‌سازی و نقاشی می‌گذشت. او تذهیب، میناکاری و خطاطی نیز می‌دانست. به نوشته عبرت نائینی، حاجب و پدر میان‌سالش به تهران رفتند. در آن‌جا نیز به قلمدان‌سازی و نقاشی مشغول بودند که پدر حاجب درگذشت و بنابه وصیتش، در صحن امامزاده زید (واقع در بازار تهران) دفن شد. حاجب پس از مرگ پدر دست از کار کشید و به کسوت درویشی درآمد و در خیابان جلیل‌آباد (خیام) تهران، در حجره‌ای در کاروان‌سرای قنبر سیبیلو، منزل گزید. حاجب قصایدی در مدح امین‌السلطان، از وزرای قاجار (متوفی ۱۳۲۵)، و کامران‌میرزا، پسر ناصرالدین شاه، سروده است و از آن دو صله‌هایی گرفته است. در ۱۳۱۳، در پی قتل ناصرالدین شاه، حاجب به سبب معاشرت با سید جمال‌الدین اسدآبادی و میرزا رضا کرمانی، تحت تعقیب قرار گرفت و به کامران‌میرزا پناه برد. وی در اواخر عمر در زمینی در نزدیکی دروازه دولت بنایی ساخت و مشهور است که بسیاری از مردم تهران به وی ارادت می‌ورزیدند. حاجب در ۱۳۳۴ قمری درگذشت و در اقامتگاهش، که به «حاجبیه» مشهور گردید، به خاک سپرده شد.

جستجو در آثار حاجب شیرازی

کلمه را تایپ کنید تا غزل‌ها و سایر آثاری که آن کلمه را دارند نمایش داده شوند.

به شعر مورد نظر بپر

شماره و قالب شعر را وارد کن — یک‌ضربی به همان صفحه می‌رویم.

آثار

غزلیات — ۱۵۱ اثر

شمارهٔ ۱

اتی امرالله ای ساقی بیار آن راحت دل‌ها • به مشتاقان و مهجوران ادر کأسا و ناولها

شمارهٔ ۲

از رخ فکند شاهد واحد نقاب را • رونق شکست جرم مه و آفتاب را

شمارهٔ ۳

ای که بس بی خبری عالم انسانی را • کرده بر خویش روا خصلت حیوانی را

شمارهٔ ۴

شنیده ایم که خون کرده ای هدر مارا • شکایت از تو نبردیم پیش کس یارا

شمارهٔ ۵

خواهی ار، روشن کنی ای ماه سیما جمع را • از حجاب و هم بیرون آی و بنشان شمع را

شمارهٔ ۶

تا، به کی گرم کنی رخش قضا جولان را • تنگ کردی به دلیران جهان میدان را

شمارهٔ ۷

در عدم آئینه بودم روی یار خویش را • دادمی در جان و دل منزل نگار خویش را

شمارهٔ ۸

سیمرغ بهر دانه ای کی صید گردد خام را • بر چین ز راه مرغ دل صیاد نادان دام را

شمارهٔ ۹

برناقه بند محمل ای ساربان خدا را • امشب به وادی دل و اصل نما تو ما را

۱۰

شمارهٔ ۱۰

کم شانه می زن ای صنم آن طره پرتاب را • از آشیان بیرون مکن مرغ دل بی تاب را

۱۱

شمارهٔ ۱۱

صبح عطسه زد یار، با وفا • گشت مشک بو، عطسه صبا

۱۲

شمارهٔ ۱۲

ساقی رسان بر، ابروی مردان سلام ما • وانگه به نور باده برافروز جام ما

۱۳

شمارهٔ ۱۳

خورشید نور، باده و ماه است جام ما • ناهید مطرب آمد و کیوان غلام ما

۱۴

شمارهٔ ۱۴

اگر ای حریف جوئی به صفای دل خدا را • بنشین به عرش وحدت بنگر جمال ما را

۱۵

شمارهٔ ۱۵

تا پریشان به رخ آن زلف سمن‌ساست تو را • جمع اسباب پریشانی دل‌هاست تو را

۱۶

شمارهٔ ۱۶

چون مدعی از سر ننهی این من و ما را • بگذر تو از این دعوی بیهوده خدا را

۱۷

شمارهٔ ۱۷

تا، به کی خورد بباید غم دانائی را • تا، به کی پیشه توان کرد شکیبائی را

۱۸

شمارهٔ ۱۸

جشن ملی است که آرد فرح و شادی را • یارب از ما مستان نعمت آزادی را

۱۹

شمارهٔ ۱۹

در آن مجلس که حرمت نیست می را • صلا ده ای پسر خوبان ری را

۲۰

شمارهٔ ۲۰

الایا ایها الساقی دع الدنیا و ما فیها • بده صوفی‌وشان را زان شراب ناب صافی‌ها

درباره‌ی حاجب شیرازی

میرزا حیدرعلی فرزند میرزا جعفر معروف به حاجب شیرازی (زادهٔ ۱۲۷۱ قمری در روستای کناره از توابع مرودشت، درگذشتهٔ ۱۳۳۴ قمری در تهران) شاعر، صوفی و هنرمند سدهٔ سیزدهم و چهاردهم است.

پدرش، میرزا جعفر، از مشایخ سلسله ذهبیه و نقاش و قلمدان‌ساز بود.

حاجب در جوانی با پدرش به شیراز رفت و علوم ادبی و نقاشی را در آن‌جا فراگرفت. پس از چندی به خورموج رفت و از محضر محمدخان، دانشمند و شاعر دشتستانی، متخلص به دشتی، شعر و ادب آموخت. عبرت نائینی، دوست و معاشر حاجب، گفته است که با زبانهای عربی، ترکی، روسی و فرانسه آشنایی داشت.در مقدمه‌ٔ نسخه خطی دیوان حاجب آشنایی وی با زبان انگلیسی نیز تأیید شده است.

حاجب پس از وفات محمدخان دشتی در ۱۲۹۸، به شیراز بازگشت.

زندگی‌اش همچون پدر از راه قلمدان‌سازی و نقاشی می‌گذشت. او تذهیب، میناکاری و خطاطی نیز می‌دانست.

به نوشته عبرت نائینی، حاجب و پدر میان‌سالش به تهران رفتند. در آن‌جا نیز به قلمدان‌سازی و نقاشی مشغول بودند که پدر حاجب درگذشت و بنابه وصیتش، در صحن امامزاده زید (واقع در بازار تهران) دفن شد.

حاجب پس از مرگ پدر دست از کار کشید و به کسوت درویشی درآمد و در خیابان جلیل‌آباد (خیام) تهران، در حجره‌ای در کاروان‌سرای قنبر سیبیلو، منزل گزید.

حاجب قصایدی در مدح امین‌السلطان، از وزرای قاجار (متوفی ۱۳۲۵)، و کامران‌میرزا، پسر ناصرالدین شاه، سروده است و از آن دو صله‌هایی گرفته است.

در ۱۳۱۳، در پی قتل ناصرالدین شاه، حاجب به سبب معاشرت با سید جمال‌الدین اسدآبادی و میرزا رضا کرمانی، تحت تعقیب قرار گرفت و به کامران‌میرزا پناه برد.

وی در اواخر عمر در زمینی در نزدیکی دروازه دولت بنایی ساخت و مشهور است که بسیاری از مردم تهران به وی ارادت می‌ورزیدند.

حاجب در ۱۳۳۴ قمری درگذشت و در اقامتگاهش، که به «حاجبیه» مشهور گردید، به خاک سپرده شد.

۱۵۱

شعر در دیوان