شاعر کلاسیک

فلکی شروانی

۵۰۱–۵۴۰ ق.شماخی

ابو النظام محمد فلکی شروانی (زاده تقریباً ۵۰۱ ه، درگذشته ۵۴۰ ه) شاعر پارسی‌گوی ایرانی از قرن ششم هجری است. وفات او به نقل تقی‌الدین کاشی در ۵۸۷ هجری قمری و به گفتهٔ بعضی در ۵۷۷ هجری قمری بوده‌است. نام او به روایت اکثر تذکره‌نویسان محمد و لقبش نجم‌الدین یا افصح‌الدین می‌باشد و «فلکی » از آن روی تخلص میکرد که در اوایل عمر به تحصیل نجوم اشتغال داشت، چنانکه تذکره نویسان نوشته‌اند در این فن مهارت داشت. فلکی سخنگویی نغز و نازک‌خیال است و در حد ممکن از عبارات نامعمول احتراز کرده‌است. اشعار او تا حدی روان و از تکلفات ادبی برکنار و به رویهٔ مسعود سعد نزدیک است. زادگاه او شماخی دارالملک شروان است، و اتفاق گذشتگان بر این که وی ستایشگر شروانشاهان است ممکن است مؤید این احتمال شمرده شود. وی از مداحان شروانشاهان و معاصر خاقان اکبر منوچهر بن فریدون و پسر او اخستان بود. فلکی فن ادب و شعر را مانند خاقانی از ابوالعلاء گنجوی آموخت و بنابراین آنان که او را استاد خاقانی میشمرند به اشتباهند.

جستجو در آثار فلکی شروانی

کلمه را تایپ کنید تا غزل‌ها و سایر آثاری که آن کلمه را دارند نمایش داده شوند.

به شعر مورد نظر بپر

شماره و قالب شعر را وارد کن — یک‌ضربی به همان صفحه می‌رویم.

آثار

غزلیات — ۱۰ اثر

شمارهٔ ۱

هجر تو یکباره زبونم گرفت • درد تو ز اندازه برونم گرفت

شمارهٔ ۲

ای دیده در آن شکل و شمایل نظری کن • گر زآنکه تو را آرزوی دیدن جانست

شمارهٔ ۳

جانا به جز غم تو دلم را هوس مباد • جز تو کسم ز جور تو فریادرس مباد

شمارهٔ ۴

ناکرده وداع از بر دلدار شدم دور • نزدیک شدم با غم و از یار شدم دور

شمارهٔ ۵

جانان نکند هرگز، هرگز نکند جانان • شادان دل ما یکدم، یکدم دل ما شادان

شمارهٔ ۶

بس کن از این روی نهان داشتن • دل ستدن قصد به جان داشتن

شمارهٔ ۷ - نقل از سفینه فرخ

ای غمت برده شادمانی من • بی تو تلخ است زندگانی من

شمارهٔ ۸

آن عارض چون دو هفته ماهش بین • و آن طره گوشه کلاهش بین

شمارهٔ ۹

دایم در انتظارم، بی خواب و بی قرارم • دیده به راه دارم گریان که تا کی آئی

۱۰

شمارهٔ ۱۰

عاجز شدن ای دوست ز ناز تو عجب نیست • کین قاعده ناز تو جنگیست نه بازی

درباره‌ی فلکی شروانی

نام او به روایت اکثر تذکره‌نویسان محمد و لقبش نجم‌الدین یا افصح‌الدین می‌باشد و «فلکی » از آن روی تخلص میکرد که در اوایل عمر به تحصیل نجوم اشتغال داشت، چنانکه تذکره نویسان نوشته‌اند در این فن مهارت داشت. فلکی سخنگویی نغز و نازک‌خیال است و در حد ممکن از عبارات نامعمول احتراز کرده‌است. اشعار او تا حدی روان و از تکلفات ادبی برکنار و به رویهٔ مسعود سعد نزدیک است.

زادگاه او شماخی دارالملک شروان است، و اتفاق گذشتگان بر این که وی ستایشگر شروانشاهان است ممکن است مؤید این احتمال شمرده شود. وی از مداحان شروانشاهان و معاصر خاقان اکبر منوچهر بن فریدون و پسر او اخستان بود. فلکی فن ادب و شعر را مانند خاقانی از ابوالعلاء گنجوی آموخت و بنابراین آنان که او را استاد خاقانی میشمرند به اشتباهند.

۶۲

شعر در دیوان

۱۰

غزلیات

۳۲

قصاید

۱۰

رباعیات