شاعر کلاسیک

مجیرالدین بیلقانی

۵۰۱–۵۸۶ ق.بیلقان

ابوالمکارم مجیرالدین مجیرالدین بَیلَقانی از مردم بَیلَقان (از توابع شروان و امروزه واقع در کشور آذربایجان) و از شاعران معروف و زباناور در قرن ششم هجری و از شاگردان خاقانی است که به زودی به پایهٔ استاد خود در سخن نزدیک شد و دست به معارضهٔ او زد و استاد را هجو کرد. لقب شاعری وی که ظاهراً مأخوذ از لقب یا اسم او بوده است در اشعار وی «مجیر» است و معاصرانش او را با همین عنوان یاد کرده‌اند. وی به دستگاه اتابکان آذربایجان اختصاص داشت و از سلجوقیان عراق، ارسلان بن طغرل سلجوقی را مدح گفت. در سال وفات شاعر اختلاف کرده‌اند. وفات او را هدایت به سال ۵۷۷ نوشته است و در منابع دیگر سال‌های دیگری مانند ۵۶۸، ۵۸۶، ۵۸۹ و ۵۹۴ ذکر کرده‌اند ولی با قراین موجود می‌توان ۵۸۶ را سال قریب به تحقیق برای فوت شاعر دانست. قبر او در مقبرةالشعرای تبریز است . دیوان مجیر قریب به پنج هزار بیت شعر دارد و مشحون است به قصاید عالی و غزل‌های لطیف و او را باید حقاً از شاعران نیکوسخن و خوش قریحۀ زمان شمرد. تأثیر سبک سخن خاقانی در غالب اشعار او مشهود است و با این حال مجیر از استاد خود ساده‌گوی‌تر است. چیرگی مجیر در ایجاد ترکیبات بدیع و مضامین نو و دلپذیر قابل توجه بسیار است.

جستجو در آثار مجیرالدین بیلقانی

کلمه را تایپ کنید تا غزل‌ها و سایر آثاری که آن کلمه را دارند نمایش داده شوند.

به شعر مورد نظر بپر

شماره و قالب شعر را وارد کن — یک‌ضربی به همان صفحه می‌رویم.

آثار

غزلیات — ۷۷ اثر

شمارهٔ ۱

سوخت دل از عشق دوست دوست دمی در نساخت • خواند مرا وز دو لب ما حضری بر نساخت

شمارهٔ ۲

بیا بنشین که دلها بی تو برخاست • دمی با ما دل سنگین بکن راست

شمارهٔ ۳

آب آن عارض خرم برخاست • تاب آن طره پر خم برخاست

شمارهٔ ۴

بلبل آمد به در باغ و ز گل راه بخواست • وز گل این بار به فریاد و علی الله بخواست

شمارهٔ ۵

آب نیکویی روان در جوی تست • نور ماه و آفتاب از روی تست

شمارهٔ ۶

هر دیده که در تو یک نظر کردست • دل را ز هزار غم خبر کردست

شمارهٔ ۷

بازار شکر لعل شکر بار تو بشکست • ناموس فلک غمزه خونخوار تو بشکست

شمارهٔ ۸

بیا که باغ نکوتر ز روی دلخواهست • بهار خیمه برون زن چه جای خرگاهست

شمارهٔ ۹

یک شبه وصل تو ز صد جان بهست • ناز تو از ملک خراسان بهست

۱۰

شمارهٔ ۱۰

در کوی تو عقل بی قراریست • بی روی تو روح سوگواریست

۱۱

شمارهٔ ۱۱

دلم عشق ترا چون جان نهان داشت • مسوز آن دل که عشقت را چو جان داشت

۱۲

شمارهٔ ۱۲

دل سپر بفگند چون درد ترا درمان نداشت • عقل پی گم کرد چون گوی ترا میدان نداشت

۱۳

شمارهٔ ۱۳

با غمت دل زحمت جان بر نتافت • جان که زلفت دید ایمان بر نتافت

۱۴

شمارهٔ ۱۴

به دلی وصل تو در نتوان یافت • جانی و بر تو ظفر نتوان یافت

۱۵

شمارهٔ ۱۵

کس درین دوران وفاداری نیافت • یاریی بی زحمت از یاری نیافت

۱۶

شمارهٔ ۱۶

دوش چون دست قدر مهر از در شب بر گرفت • عقد گردون بیضه ای از عنبر شب بر گرفت

۱۷

شمارهٔ ۱۷

زلف کافرکیش تو آیین ایمان بر گرفت • عقل را صف بر شکست و عالم جان بر گرفت

۱۸

شمارهٔ ۱۸

آن زلف پر از پیچ و شکن را چه توان گفت؟ • وان عارض چون برگ سمن را چه توان گفت؟

۱۹

شمارهٔ ۱۹

ای شب خجل ز مویت گل تنگ دل ز رویت • کوثر عرق گرفته از شرم خاک کویت

۲۰

شمارهٔ ۲۰

غمی دارم که هرگز کم نگردد • دلی داری که گرد غم نگردد

درباره‌ی مجیرالدین بیلقانی

لقب شاعری وی که ظاهراً مأخوذ از لقب یا اسم او بوده است در اشعار وی «مجیر» است و معاصرانش او را با همین عنوان یاد کرده‌اند.

وی به دستگاه اتابکان آذربایجان اختصاص داشت و از سلجوقیان عراق، ارسلان بن طغرل سلجوقی را مدح گفت. در سال وفات شاعر اختلاف کرده‌اند. وفات او را هدایت به سال ۵۷۷ نوشته است و در منابع دیگر سال‌های دیگری مانند ۵۶۸، ۵۸۶، ۵۸۹ و ۵۹۴ ذکر کرده‌اند ولی با قراین موجود می‌توان ۵۸۶ را سال قریب به تحقیق برای فوت شاعر دانست.

قبر او در مقبرةالشعرای تبریز است .

دیوان مجیر قریب به پنج هزار بیت شعر دارد و مشحون است به قصاید عالی و غزل‌های لطیف و او را باید حقاً از شاعران نیکوسخن و خوش قریحۀ زمان شمرد.

تأثیر سبک سخن خاقانی در غالب اشعار او مشهود است و با این حال مجیر از استاد خود ساده‌گوی‌تر است.

چیرگی مجیر در ایجاد ترکیبات بدیع و مضامین نو و دلپذیر قابل توجه بسیار است.

۳۹۸

شعر در دیوان

۷۷

غزلیات

۸۴

قصاید

۱۴۹

رباعیات