ادیب نیشابوری

میرزا عبدالجواد ادیب نیشابوری (ادیب اول)

میرزا عبدالجواد بجنگردی، مشهور به ادیب نیشابوری یا «ادیبِ اول»، ادیب، شاعر و مدرسِ نامدارِ دورهٔ مشروطه بود و به فارسی و عربی شعر می‌گفت. در ۱۲۹۷ قمری به مشهد رفت و از ۱۳۰۴ تا هنگامِ درگذشت در ۱۳۴۴ قمری در مدرسه‌های آن شهر درس داد؛ حلقهٔ درسش گاه بیش از سیصد شاگرد داشت. او را پیش از شاعری، آموزگاری بزرگ می‌دانند: ملک‌الشعرا بهار، بدیع‌الزمان فروزانفر، محمد پروین گنابادی و محمود شهابی از شاگردانش بودند، و به دستِ پرورش‌یافتگانِ مکتبِ او نخستین دانشکده‌های ادبیات در ایران بنیاد شد. در شعر نخست پیروِ قاآنی بود، سپس به سبکِ خراسانی روی آورد و سرانجام شیوه‌ای از آنِ خود یافت؛ گزینشِ واژه، انسجامِ ترکیب‌ها و دقتِ معنا ویژگیِ شعرِ اوست. دیوانش «لآلی مکنون» نام دارد. غزلِ «همچو فرهاد بود کوه‌کنی پیشهٔ ما» از شناخته‌ترین سروده‌های اوست.